Franciszkańska odsłona Dni Kultury Chrześcijańskiej

Tegoroczne Dni Kultury Chrześcijańskiej w Przemyślu miały wyraźny charakter franciszkański. Wynika to z przeżywanej 800-letniej rocznicy śmierci Biedaczyny z Asyżu. To postać i dzieło zakonodawcy oraz inspiratora tylu zgromadzeń męskich i żeńskich stały się impulsem do spojrzenia na jego dziedzictwo w historii lokalnej. Dzięki bardzo dobrej współpracy klasztorów św. Antoniego i Marii Magdaleny, Muzeum Archidiecezjalnego, Centrum Kulturalnego oraz Towarzystwa Przyjaciół Nauk 15 września upłynął pod auspicjami św. Franciszka.

Dzień, jak i cały cykl wydarzeń, rozpoczęto od mszy św. koncelebrowanej pod przewodnictwem JE ks. abpa Adama Szala, metropolity przemyskiego w kościele św. Antoniego. Okolicznościowe kazanie o roli świętych Franciszka i Antoniego oraz Matki Bożej Jackowej wygłosił gospodarz miejsca, gwardian i proboszcz o. Tadeusz Pawłowicz OFM. Warto dodać, że od dwóch miesięcy trwa remont prezbiterium świątyni. Eucharystia pośród rusztowań symbolicznie nawiązywała zatem do wezwania, jakie Biedaczyna z Asyżu usłyszał od Chrystusa: „Franciszku, idź i odbuduj mój Kościół, który, jak widzisz, cały jest w ruinie”. Oczywiście, świątyni św. Antoniego daleko do ruin kościółka św. Damiana leżącego nieopodal Asyżu na początku w XIII w., ale mogła być wezwaniem dla zebranych, aby poprzez zapoznawanie się z historią pochylili się nad dzisiejszymi wyzwaniami stojącymi przed katolikami w Polsce południowo-wschodniej.

Msza św. koncelebrowana w kościele św. Antoniego pod przewodnictwem ks. abpa Adama Szala. /Fot. br. Florian Borsuk OFM

Konferencja naukowa

Rzadko się zdarza, by konferencje naukowe gromadziły tylu chętnych. A jednak „Rodziny franciszkańskie w diecezji przemyskiej – w 800-lecie śmierci św. Franciszka” zgromadziły całkiem pokaźne grono nie tylko czcicieli popularnego świętego, ale i wielbicieli historii Przemyśla i regionu. Chociaż bowiem nie rozwiązano zagadki, od kiedy franciszkanie pojawili się po raz pierwszy w naszym mieście, to sporo mówiono o tym, jak poszczególne zgromadzenia męskie i żeńskie wpisały się w krajobraz religijny, kulturowy i społeczny diecezji przemyskiej od późnego średniowiecza aż po współczesność. W szczególności poświęcono uwagę franciszkanom konwentualnym, reformatom, bernardynom, serafitkom i felicjankom oraz wybranym aspektom z ich przeszłości – od rozmieszczenia w poszczególnych miejscach, po realizację charyzmatu wybranych zgromadzeń. Mówiono również o wzajemnych relacjach między zakonami a rządcami diecezji, a także o roli poszczególnych klasztorów w środowiskach miejskich. Organizatorzy zaprosili prelegentów – zarówno świeckich uczonych z Przemyśla, Krakowa i Łodzi, jak i osoby duchowne (księży, zakonników i zakonnice), stąd na pewno nie można było narzekać na brak różnorodności.

Dr hab. Agata Dworzak z Uniwersytetu Jagiellońskiego podczas swego wykładu. / Fot. br. Florian Borsuk OFM

Obrady odbywały się najpierw w klasztorze franciszkanów OFM (reformatów), a potem u franciszkanów konwentualnych. Otworzyli je abp Adam Szal i s. Maria Jonatana Pawera – przełożona prowincji Matki Bożej Częstochowskiej Sióstr Felicjanek w Przemyślu.

Wystawa w Muzeum Archidiecezjalnym

Pracowity dzień zakończono wernisażem wystawy „Ze skarbca franciszkańskiego” w Muzeum Archidiecezjalnym”. Zebranych oprowadzali ks. dyrektor dr Marek Wojnarowski oraz gwardiani o. Tadeusz Pawłowicz OFM i o. Rafał M. Antoszczuk OFMConv. Na wystawę złożyły się m.in. średniowieczne rzeźby odnalezione pod podłogą kościoła św. Marii Magdaleny (po raz pierwszy publicznie pokazywane), a także zabytkowe ornaty, obrazy, relikwie, monstrancje i kielichy pochodzące z dwóch przemyskich klasztorów franciszkańskich.

***

To tylko jeden z bogatego programu tegorocznych Dni Kultury Chrześcijańskiej w Przemyślu, jednak warty uwypuklenia ze względu na swoją wyjątkowość. Bogactwo franciszkańskiego dziedzictwa w diecezji przemyskiej  od stuleci stanowi codzienność dla wielu wiernych, którzy zostali ukształtowani przez pobożność, posługę i pracę oraz kulturę rodzin franciszkańskich. Dobrze, że tym razem, dzięki wspólnym wysiłkom, udało się pokazać szerszy obraz tych dzieł. O tym, że posłannictwo św. Franciszka jest wciąż aktualne i atrakcyjne, świadczy odzew, z jakim spotkały się główne punkty programu zaplanowanego na 15 września.

Tomasz Pudłocki