Jawor – potok czy szambo?

– Kiedyś tym potokiem pstrągi pływały na tarło. Kiedyś można było wejść po kolana i się nie bać , że przywlecze się jakąś chorobę. Od kilku lat płyną jedynie jakieś chemikalia. Woda jest śmierdząca i brązowa. Najgorsze, że nikt się nie chce nad tym solidnie pochylić – narzeka mieszkaniec Nehrybki pod Przemyślem Andrzej Kazimierz. Służby odpowiedzialne m.in. za stan czystości wód na Podkarpaciu cały czas twierdzą, że z Jaworem wszystko jest w porządku.

Pan Andrzej ma opasłą teczkę pism, kierowanych na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat do różnej maści instytucji. Już nie jest w stanie wszystkich z pamięci wymienić. – Kiedyś powiedziałem sobie, że nie popuszczę. Chyba ze trzy zakłady zostały zamknięte przez moją działalność. Jeden za sprawą zrzutów zanieczyszczeń . Tyle, że to żadna dla mnie satysfakcja. Woda jak była śmierdząca i brudna, tak nadal jest – martwi się A. Kazimierz[paywall].

Kilka lat temu woda, w zależności od pogody i pory roku, miała różne zabarwienie. Obecnie przeważa bliżej niezidentyfikowana piana. Lepka, brudna. Dno Jaworu jest tragicznie zamulone. To jedna wielka maź. Nie ma kamieni, o piasku nie ma nawet co wspominać. Potok – zdaniem naszego informatora – wygląda jak zwykłe szambo.

Niekonsekwencja służb

– Chodziłem wielokrotnie ulicami, wzdłuż których płynie potok. W Nehrybce dwa gospodarstwa odprowadzają do niego ścieki. Z całą pewnością są jeszcze inni. Pewnie jakieś zakłady. Nie zamierzam rzucać bezpodstawnych oskarżeń. To trzeba sprawdzić, a ja nie mam takiej mocy. Kiedyś wiele gospodarstw zrzucało ścieki do tego potoku, ale nie było takiego syfu, jaki jest teraz – twierdzi pan Andrzej, którego najbardziej dziwi niekonsekwencja odpowiedzialnych służb. – Policja dwukrotnie wszczynała postępowanie. Pierwsze, wiele lat temu, umorzyła. Za drugim razem dostała nawet wyniki badań próbek wody z WIOŚ. Wynikało z nich, że kilkaset razy przekroczone są normy związków rtęci. Niestety, po raz kolejny umorzyli sprawę. Nie zgodziłem się z takim werdyktem, złożyłem skargę do komendanta wojewódzkiego policji do Rzeszowa. Tam uznali, że doszło do błędów proceduralnych i sprawę kazali wznowić. Do tej pory nie wiem, jak się zakończyła. A może wcale się nie zaczęła… – podejrzewa A. Kazimierz.

Trzeba chłopa z jajami

Od pewnego czasu próbuje sprawą zainteresować zarówno przemyską delegaturę Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, jak i Zarząd Zlewni w Przemyślu Państwowego Gospodarstwa „Wody Polskie”. – Nic z tego. Wie pan dlaczego? Bo do tego trzeba chłopa w gumiakach, z jajami, który wlazłby do tej wody, powąchał, przebadał potem. A nie kogoś, kto zza biurka mówi, że wszystko jest w porządku, bo niedawno sprawdzali. Sprawdzali, ale na odwal. Za każdym razem powtarzają, że jest w porządku. Zapraszam szefów tych instytucji tutaj, nad Jawor. Ze szklanką. Nabiorą sobie wody, powąchają, może wypiją, skoro jest czysta – zaznaczył A. Kazimierz. – Powtórzę: nie popuszczę. Nie popuściłem wiele lat temu ze śmietniskiem na Słowackiego i miasto zaczęło wozić odpady do Korczowej. Nie popuściłem z kapliczką tuż obok zakładu „Polna” i udało się mi ją uratować. Mam nadzieję, że wreszcie ktoś rozwiąże zagadkę śmierdzącego, nafaszerowanego chemikaliami potoku Jawor – podsumował mieszkaniec Nehrybki.

Ostatnie oględziny 8 maja

Instytucją bezpośrednio odpowiedzialną za stan cieków wodnych na Podkarpaciu jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego „Wody Polskie”. Do jego rzecznika prasowego Krzysztofa Gwizdaka skierowaliśmy kilka pytań. Przede wszystkim, czy i ile razy potok Jawor był kontrolowany przez odpowiedzialne służby, jakie środki zostały przedsięwzięte i czy sprawdzano ewentualność odprowadzania do potoku przez zakłady czy osoby prywatne nieczystości, w tym środków chemicznych?

K. Gwizdak zapewnił, że pracownicy Wód Polskich z Zarządu Zlewni w Przemyślu oraz Nadzoru Wodnego w Przemyślu na bieżąco monitorują stan techniczny potoku.

– Każdorazowo na wniosek jednego z mieszkańców Nehrybki  pracownicy przeprowadzali wizję terenową wskazanego odcinka potoku. Ostatnie oględziny odbyły się 8 maja, wcześniejsze 23 marca bieżącego roku. Również w poprzednich latach, podczas kontroli robót przeprowadzanych przez Inspektora Nadzoru Wodnego w Przemyślu, nie stwierdzono niepokojących zjawisk związanych z zanieczyszczeniem wody – wyjaśnił.

Podczas owych wizji terenowych pobierane były próbki wody, a po dokonaniu oceny organoleptycznej pracownicy stwierdzali, że woda jest czysta, bez widocznego zabarwienia, nie jest mętna, bez wyczuwalnego zapachu. Nie potwierdziły się również informacje o rzekomym „potężnym” zamuleniu koryta potoku Jawor.

Skontrolowali zakłady rok temu

– Prowadziliśmy korespondencję z Urzędem Miasta w Przemyślu i jedną z podległych mu spółek, odpowiedzialnych za gospodarkę wodno-ściekową. Z uzyskanych informacji wynikało, że jeden z zakładów, wskazanych przez mieszkańca Nehrybki, mogących potencjalnie zanieczyścić wody, został przyłączony do sieci kanalizacji sanitarnej we wrześniu 2019 roku. Ponadto Zarząd Zlewni w Przemyślu przygotował listę zakładów, także wskazanych przez tego pana, i przesłał ją do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie. Kontrole przeprowadziliśmy w 2019 roku. Nie potwierdziły domniemanego procederu zanieczyszczania cieku – zapewnił K. Gwizdak.