Językowe łamańce po raz piętnasty

36 młodych i nieco starszych uczniów z 10 szkół podstawowych wzięło udział w jubileuszowym XV Przemyskim Dyktandzie, które tradycyjnie odbyło się w Szkole Podstawowej nr 4 w Przemyślu.

Honorowy patronat nad tym przedsięwzięciem objął prezydent Przemyśla Robert Choma, który – z ramienia urzędu – ufundował także nagrody dla laureatów. Organizatorem – po raz piętnasty – była Szkoła Podstawowa nr 4 im. ks. Jana Twardowskiego w Przemyślu, na czele z dyrektor placówki Dorotą Kotułą. Z zaproszenia skorzystało dziesięć przemyskich szkół podstawowych nr: 1, 4, 6, 11, 14, 15, 16 oraz Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2, Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I Stopnia i Niepubliczna SP im. I. Newtona[paywall].

Zmagania z polską, bardzo trudną ortografią, odbyły się w dwóch kategoriach wiekowych – dzieci młodszych (klasa III) oraz dzieci starszych (klasa VI). Autorką dyktand dla obu kategorii była przemyska poetka Maria Żemełko, która była lektorką dla dzieci starszych. Treść dyktanda dzieciom młodszym czytała nauczycielka języka polskiego w SP 4 Dorota Mykita.

fot.ze zbiorów własnych
Laureaci dyktanda i organizatorzy na wspólnym zdjęciu.

Mistrzynią ortografii w kategorii dzieci młodszych została Pola Chwalisz (Niepubliczna SP im. I. Newtona, opiekun – Bogusława Szymańska), zaś wicemistrzynią – Julia Oliwa (Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I Stopnia, opiekun – Andżelika Słodyczko). Wyróżnienia przypadły w udziale Jakubowi Mrozkowi (SP 11, opiekun – Dorota Jamroz) oraz Julii Prachowskiej (SP 16, opiekun – Bogusława Kaczmarska).

Warto dodać, że słodycze dla wszystkich uczestników imprezy przygotowała Cukiernia-Piekarnia Barbary Ochenduszko.

Teksty dyktand

Kategoria dzieci młodszych (klasa 3): „Zanim szadź posrebrzy świat”

Rumienią się jarzębiny, purpurą okrywa trzmielina, orzech zrzuca wpół zielone liście i tylko jodła na przekór kalendarzowi nie poddaje się jesieni. Żurawie kluczem przecięły zszarzałe, zachmurzone niebo i odleciały na południe Hiszpanii.  Z dnia na dzień słońce coraz oszczędniej ogrzewa ziemię.  Poskręcane, stawiające opór wiatrowi liście splotły się w żółto-brązowy pled i przykryły ją, aby nie zmarzła w drzemce. Z nieco przerzedzonych zarośli wynurzyli się spóźnieni grzybiarze z półpustymi koszami.  Październik z wolna domyka drzwi spiżarni. Brunatny niedźwiedź nozdrzami zwęszył zimę i zapewne mości gawrę, by niedługo ułożyć się do snu. Jaskółki i kukułki jeszcze we wrześniu pożegnały nas trzepotem skrzydeł, a sójka żołędziówka nijak nie może wybrać się za morze.

Kategoria dzieci starszych (klasa 6): „Święty Mikołaj”

Historia mówi, że święty Mikołaj był biskupem Miry na przełomie III i IV wieku. Słynął z wielkoduszności. Pomagał żebrakom i potrzebującym, którzy nie śmieli o jałmużnę prosić. Pamięć o tym kultywuje się do dziś. Czczą go zarówno katolicy, jak i prawosławni. Pierwsi szóstego grudnia według kalendarza gregoriańskiego, a drudzy z dwutygodniowym opóźnieniem w oparciu o kalendarz juliański. Zazwyczaj mężczyzna ubrany w czerwony płaszcz podobny do ornatu, z infułą na głowie i pastorałem w ręku, z przepastnego wora obdarowuje dzieci zabawkami i słodkościami. Zdarza się, że niegrzecznym trafi się rózga. Tradycja ofiarowywania prezentów rozpierzchła się po całym świecie i zakorzeniła w kulturze świeckiej. Współczesny Mikołaj mieszka w Rovaniemi w Laponii i podróżuje saniami zaprzężonymi w renifery. Rozpoczyna wędrówkę z północnej Finlandii początkiem grudnia, by do hiszpańskich dzieci dotrzeć na Trzech Króli. Niektóre kraje Europy goszczą go w czasie Bożego Narodzenia. Nasz rodzimy święty Mikołaj nieprzerwanie odbiera zaokienną korespondencję i podrzuca zamówione prezenty pod poduszkę nocą z piątego na szóstego grudnia. Warto w niego wierzyć. Nieprawdaż?