Konserwatorzy odkryli kolejne napisy na zabytkowej kamienicy

Po odkryciu i wyeksponowaniu reklamowych napisów sprzed dziesiątek lat na elewacji zabytkowej kamienicy przy ul. Grunwaldzkiej w Przemyślu, w innym miejscu miasta – podczas remontu – doszło do identycznej sytuacji. I – jak zapewniła Wojewódzki Podkarpacki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot – identycznie zostaną potraktowane.

Remont kamienicy przy ul. Grunwaldzkiej 24 w Przemyślu rozpoczął się jeszcze w zeszłym roku. To wówczas, w trakcie prac prowadzonych przy elewacji, pracownicy natrafili na napisy zachowane w partii tzw. boniowania, które częściowo odsłonili.

Sprawa oczywiście trafiła do Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu Beaty Kot, która powiedziała nam wówczas:

– To ślady dawnego baru z piwem. Te napisy jednoznacznie wskazują, że w tym miejscu był popularny bar z różnymi jego gatunkami. Chodzi oczywiście o bar sprzed drugiej wojny światowej. Reklamowano wówczas piwa pilzneńskie, okocimskie i krasiczyńskie. O krasiczyńskim powiadano, że było najlepsze, bo z browaru księcia Sapiehy – powiedziała B. Kot. – Dzięki temu odkryciu konserwatorskiemu, detalom i większej wiedzy historycznej na temat tego obiektu będziemy chcieli rozpocząć procedurę wpisu kamienicy do rejestru zabytków i ustalenia zakresu ochrony – dodała.

„V” zostanie

W ostatnim październikowym numerze informowaliśmy z kolei o podjęciu działań konserwatorskich w sprawie zachowania znaków z czasów II wojny światowej na dwóch kamienicach przy ul. Okrzei w Przemyślu. Chodzi o strzałki kierunkowe przy ul. Okrzei 8 i 10 i znak „V” na kamienicy pod nr. 4 i również na „10”.

Z tym drugim wiąże się ciekawa historia. W 1942 roku brytyjski Zarząd Operacji Specjalnych (SOE), koordynujący walkę dywersyjną na kontynencie europejskim, postanowił stworzyć symbol, który miał być uniwersalny dla wszystkich okupowanych przez Niemców narodów i krajów, a jednocześnie na tyle prosty, aby można go było szybko rozpropagować. Wybrano literę „V”, od angielskiego słowa victory, czyli zwycięstwo.

W krótkim czasie ściany budynków w całej Europie pokryły się właśnie tą literą. Dotarła również do Przemyśla. W Polsce dodatkowo tłumaczono to jako niemieckie „verloren”, czyli zgubiony. Stąd na przykład pojawiały się ulotki „Deutschland verloren” – Niemcy zgubione.

B. Kot stwierdziła, że znaki te są „świadkami” historii i godne są zachowania.

– Jesteśmy w trakcie ustalania warunków wpisu do rejestru z urzędu – zapewniła.

Kolejna reklama browaru…

– Sprawa napisów na elewacji kamienicy przy Grunwaldzkiej spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców i zyskała wielu wielbicieli tej „sztuki ulicznej”. Ale już mamy kolejne odkrycie o podobnej tematyce – zdradziła Wojewódzki Podkarpacki Konserwator Zabytków w Przemyślu.

Chodzi tym razem o kamienicę przy ul. Dworskiego 32. W trakcie remontu jej elewacji odsłonięte zostały[paywall] stare napisy, które poszerzają wiedzę o jej historii. Budynek powstał w latach 90. XIX wieku. Ponownie jest to reklama przedwojennych browarów lub wyszynku.

– Napisy są dosyć dobrze czytelne, z pewnością zostaną wyeksponowane. W przyszłym roku właściciele domu planują przeprowadzenie konserwacji odsłoniętych napisów czy szyldów. Ta informacja powinna ucieszyć miłośników przemyskich zabytków – podsumowała B. Kot.
KiB