Nagrobek Starzeńskich w Krzywczy jak nowy [ZDJĘCIA]

13 sierpnia br. zakończone zostały prace konserwatorskie przy nagrobku Adama i Jadwigi Starzeńskich na Cmentarzu Komunalnym w Krzywczy. Prace prowadzone były dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, a sfinansowane ze środków zebranych w ramach kwesty w 2022 r. i 2023 r. przed krzywieckim cmentarzem, dotacji Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu, dotacji Rady Gminy w Krzywczy oraz środków własnych towarzystwa.

Wapienny pomnik nagrobny, zdobiący grobowiec rodziny, jednych z XIX-wiecznych właścicieli Krzywczy – Starzeńskich znajduje się na przy alei głównej cmentarza w Krzywczy. Po prawej stronie, na wysokości nagrobków hrabiny Karoliny Dembińskiej oraz Brygidy Leimsner. Nagrobek złożony jest z wyniosłej krypty oraz usytuowanego u wezgłowia kamiennego postumentu. Na ścianie frontowej korpusu dwa wgłębienia z przeznaczeniem na tablice inskrypcyjne. Inskrypcja górna poświęcona jest Jadzi Starzeńskiej. Wykuta została bezpośrednio w kamieniu i otoczona ozdobnym obramienem z półkolistym, wklęsłymi narożnikami. Niestety, jest już niestety nieczytelna. W dolnej wnęce wmontowana została tablica wykonana z czarnego wapienia z grawerowaną inskrypcją o treści: „Hrabia Adam Starzeński zmarły w Krzywczy dnia 27 czerwca 1869 r. w 57. roku życia. Prosi o pozdrowienie anielskie”. Po konserwacji już jest czytelna.

– powiedziała prezes Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu Bogusława Pieczyńska[paywall].

To nie wszystko...

TPPiR systematycznie ratuje nagrobki zmarłych bezpotomnie przemyślan. 6 czerwca oraz 10  i 11 lipca br. osadzeni z Zakładu Karnego w Medyce usuwali zarośla, porządkowali oraz prowadzili częściowe prace naprawcze przy zabytkowych nagrobkach w polach: 17, 18 i  19 na Cmentarzu Głównym w Przemyślu.

– wyjaśniła B. Pieczyńska.

Oczyszczono i zabezpieczono 16 nagrobków, m.in. nagrobek dyrektora szkoły Wiktora Krzanowskiego oraz więźnia obozów koncentracyjnych Stefana Krzanowskiego, nauczycielki Heleny Jurasz z Weidów, dyrektora CK Kolei Fortunata Janickiego, starszego lekarza sztabowego Konstantego Sprincera, sekretarza cesarsko-królewskiej władzy obwodowej Józefa Grossa, prymariusza Szpitala Powszechnego w Przemyślu, lekarza sztabowego WP z 1963, prezesa przemyskiego Sokoła dra Józefa Orłowskiego. Kwatery, na których porządkowane były nagrobki, znajdują się w części zabytkowej cmentarza, wpisanej do rejestru zabytków ruchomych.

Cmentarz Główny w Przemyślu to bogaty zbiór rzeźb, małej architektury i rzemiosła artystycznego, który łącznie z zespołem zieleni jest w południowo-wschodniej Polsce jedynym tego typu obiektem. Od 17 lat Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, reprezentujący sekcję Komitetu Ochrony Starych Cmentarzy i Miejsc Pamięci Narodowych, którego przewodniczącym jest Tadeusz Gałęza, systematycznie prowadzi przegląd części zabytkowej cmentarza, a także prace konserwatorskie przy wybranych nagrobkach, dba również o jego wygląd i estetykę.

– Na podkreślenie zasługuje fakt dobrej współpracy i merytorycznej opieki nad skazanymi starszego wychowawcy pana Roberta Stefanowicza. Osadzeni, biorący udział w ratowaniu zapomnianych nagrobków, mogli poznać historię regionu, ale przede wszystkim zrobić coś dobrego, co ma wpływ na pamięć po naszych przodkach. Za to im dziękujemy – podsumowała B. Pieczyńska.

Prace porządkowe na przemyskiej nekropolii mają być kontynuowane we wrześniu i październiku br.