Nagrodzeni Krzyżem Solidarności i Wolności

15-lecie Instytutu Pamięci Narodowej, którego obchody odbyły się w Rzeszowie, stały się okazją do uhonorowania polskich działaczy antykomunistycznego oporu z Podkarpacia. 20 osób odebrało osobiście z rąk prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dra Łukasza Kamińskiego odznaczenia. Dwóm osobom przyznane zostały one pośmiertnie.

Wśród nagrodzonych Krzyżem Wolności i Solidarności działaczy opozycji demokratycznej i solidarnościowej po 1956 r. znalazły się trzy osoby z naszego regionu. To Jan Karuś i Jan Sołek oraz – pośmiertnie – Zbigniew Bortnik. Podczas jubileuszowych uroczystości wicemarszałek województwa Wojciech Buczak powiedział m.in.: – Instytut przywraca dobre imię tym, którym to dobre imię zabrano a pamięć o nich próbowano zupełnie zatrzeć. Zarówno dotyczy to pokolenia z okresu II wojny światowej, Armii Krajowej, Żołnierzy Wyklętych, pokolenia, które oddawało życie ratując Żydów w czasie wojny, ale także mojego pokolenia – pokolenia „Solidarności”. Ta właśnie działalność jest niewymierna. Ludziom, których wymieniłem przywraca się dobre imię – i za to chciałbym serdecznie podziękować[paywall].

Jan Karuś

Jan Karuś ma 74 lata. W Tapinie koło Rokietnicy prowadził gospodarstwo rolne. W lutym 1981 r. był jednym z sygnatariuszy porozumień rzeszowskich z ramienia Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych. Od 13 grudnia 1981 r. do 14 maja 1982 r. był internowany w ośrodkach odosobnienia w Uhercach i Łupkowie. Po wyjściu z internowania kontynuował nielegalną działalność związkową m.in. w ramach Ogólnopolskiego Komitetu Oporu Rolników. Aktywnie działał w ramach Duszpasterstwa Rolników w Krasiczynie, Przeworsku i Przemyślu. Organizował wyjazdy na dożynki regionalne w Rzeszowie i centralne w Częstochowie. W 1989 r. został wybrany przewodniczącym WKZ NSZZ „Solidarność” Rolników Indywidualnych w Przemyślu z siedzibą w Jarosławiu oraz członkiem Rady Krajowej NSZZ „Solidarność” RI.

Jan Sołek

Jan Sołek ma 57 lat. W 1980 r. rozpoczął studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie, był członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów, a od listopada 1981 r. także członkiem Komitetu Strajkowego na tejże uczelni. 18 lutego 1982 r. funkcjonariusze SB przeszukali jego pokój w akademiku, odnajdując materiały bezdebitowe. Wynik tego przeszukania stał się bezpośrednią przyczyną jego internowania w Ośrodku Odosobnienia w Załężu k. Rzeszowa od 20 lutego do 28 maja 1982 r. Dalszą konsekwencją zaangażowania w działalność opozycyjną po zwolnieniu z internowania było jego relegowanie z uczelni w 1983 r. W latach 1982 – 1988 był współpracownikiem RKW NSZZ „Solidarność” w Rzeszowie. Kolportował i redagował prasę podziemną. Był współzałożycielem Duszpasterstwa Młodych działającego przy klasztorze oo. Bernardynów w Rzeszowie. Od stycznia 1982 r. do czerwca 1985 r. funkcjonariusze SB przeprowadzili z nim siedem rozmów ostrzegawczych oraz trzykrotnie przeszukali jego miejsce zamieszkania. W 1989 r. zaangażował się w działalność Komitetu Obywatelskiego NSZZ „Solidarność” Ziemi Przeworskiej.

Zbigniew Bortnik

Zbigniew Bortnik zmarł w 2014 r. w wieku 82 lat. Od 1970 r. pracował w Zakładzie Rolnym w Stubnie. W październiku 1980 r. został wybrany przewodniczącym Komitetu Założycielskiego, a następnie Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” tamże. Od 13 grudnia 1981 r. do 25 czerwca 1982 r. był internowany w Ośrodku Odosobnienia w Załężu k. Rzeszowa. Po zwolnieniu z internowania współorganizował kolportaż prasy oraz wydawnictw podziemnych. Działalność opozycyjną kontynuował do 1989 r. Od stycznia 1989 r. pełnił funkcję sekretarza RKW „Solidarność” w Przemyślu, a od kwietnia tego roku przewodniczącego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Przemyślu.