Nie żałowaliśmy pieniędzy na ratowanie zabytkowych nagrobków

Na cmentarzach w Przemyślu, Jarosławiu, Przeworsku i Lubaczowie tradycyjnie odbyły się kwesty na ratowanie zabytkowych nagrobków. Okazuje się, że mimo szalejących podwyżek i rekordowej inflacji nie skąpiliśmy datków na ten cel. Kwesty wypadły bardzo dobrze, co pozwala mieć nadzieję, że znów uda się ocalić część dorobku kulturowego przodków.

Wyjątkowo hojni okazali się w tym roku odwiedzający przemyskie nekropolie. Jak poinformowała Bogusława Pieczyńska, prezes zarządu Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu, które tradycyjnie było organizatorem zbiórki do puszek kwestarskich na ratowanie przemyskich nekropolii, suma, jaką udało się w ten sposób zgromadzić, to 37 tys. zł.

– Zapewniam, że wszystkie zebrane środki zostaną przeznaczone na konserwację wybranych zabytkowych nagrobków oraz nagrobków zmarłych bezpotomnie mieszkańców Przemyśla. Szczególne ukłony składamy przemyślanom i odwiedzającym przemyskie cmentarze przybyłym z różnych krańców Polski i zza jej granicy. Dziękujemy za hojność i zaufanie w stosunku do organizatorów kwesty i tym samym realizatorów prowadzonych prac – podsumowała.

Członków TPPiR jak zawsze aktywnie wspierali wolontariusze, wśród których[paywall] byli m.in.: przedstawiciele lokalnego i wojewódzkiego samorządu, radni, szefowie miejskich jednostek, harcerze, lekarze, artyści, dziennikarze, pracownicy magistratu, przedstawiciele społeczności  przemyskich szkół, w tym uczniowie i nauczyciele, członkowie lokalnych stowarzyszeń, przedsiębiorcy i inni mieszkańcy miasta.

Łącznie w dniach od 30 października do 1 listopada w zbiórce prowadzonej przed przemyskimi cmentarzami wzięło udział niemal 300 osób.

Warto dodać, że TPPiR wspólnie z urzędami gmin Krzywcza i Bircza oraz sołectwem wsi Łętownia było również organizatorem zbiórek publicznych przed cmentarzami w tych miejscowościach. W Krzywczy udało się zebrać 4 383,23 zł, w Birczy – 3 440,44 zł, a w Łętowni 1088,09 zł.

W Jarosławiu najlepszy wynik od zarania akcji

W Jarosławiu tradycyjnie zbiórkę prowadził Komitet Społeczny na rzecz Ratowania Zabytków Starych Polskich Cmentarzy przy SP nr 11. Jej inicjator i organizator Tomasz Kulesza od 30 lat nie ustaje w działaniach, by ocalić od zniszczenia choć część z unikatowych nagrobków, o wyjątkowych walorach estetycznych, architektonicznych i historycznych. Od 2013 roku organizacja pomaga także w ratowaniu polskiego cmentarza w Jaworowie  na Ukrainie.

– Bardzo dziękuję wszystkim ofiarodawcom, samorządowcom, nauczycielom, członkom Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia, przyjaciołom z Jaworowa i przede wszystkim kochanej młodzieży oraz studentom z Turcji za hojność, piękną postawę i przeprowadzenie tegorocznej kwesty – podsumowuje T. Kulesza. 

– Efekt tegorocznej zbiórki jest rekordowy, bo łącznie do puszek wpadło 16 tysięcy 803 złote i 20 groszy. To największa suma zebrana od początku prowadzenia akcji – dodaje.

Nagrobki, które wymagają odrestaurowania, co roku typują miejski konserwator zabytków w porozumieniu z konserwatorem wojewódzkim. Do zebranej sumy miasto dokłada każdego roku drugie tyle. Będzie więc około 30 tysięcy, a za tę sumę będzie można przeprowadzić remont co najmniej 2 – 3 nagrobków.

W Przeworsku kwesta po raz 13.

W Przeworsku 1 listopada 13. już raz przed bramami miejscowego cmentarza przeprowadzona została zbiórka publiczna „Ratujmy nagrobki”. Kwestowali harcerze z 13. Przeworskiej Drużyny Harcerek i Harcerzy „Kresy” pod opieką harcmistrz Agnieszki Bernackiej, których wsparli przedstawiciele szkolnego samorządu SP nr 2 im. H. Kołłątaja w Przeworsku pod opieką Justyny Flis.

Do akcji włączyli się także uczniowie, którzy, choć opuścili już mury szkoły, nadal czują się związani z kwestą i chcą brać w niej czynny udział. Od godziny 8.30 do 18 udało się zebrać do puszek 10 tys. 710 zł.

– Co roku udaje nam się zebrać więcej, co bardzo cieszy. Zawsze staramy się też o pozyskanie dofinansowania z zewnątrz, żeby pomnożyć uzbieraną kwotę. W pisaniu projektów wspierają nas urzędnicy ratusza. Zresztą cała kwesta przeprowadzona była pod patronatem burmistrza miasta i przy wsparciu logistycznym lokalnego samorządu. Wielkie podziękowania należą się szczególnie pracownikom wydziału promocji – Wiktorowi Januszowi i Wojciechowi Pieniążkowi, a także Renacie Chomik z referatu ochrony środowiska i oczywiście burmistrzowi, który jest bardzo przychylny naszym działaniom – mówi A. Bernacka. – Naszym marzeniem jest odrestaurowanie nagrobku rodzinnego Święteckich. Jego renowacja wymaga nie tylko dużego nakładu, ale też pieczołowitości i kunsztu konserwatorskiego. Liczymy zawsze na panią konserwator kamieniarki Halszkę Granek-Smarzewską. Ona jest mistrzem w swoim fachu – dodaje.

Uzupełniając A. Bernacka podkreśla, że dbanie o cmentarze to nie tylko sprawa estetyki. Chodzi przede wszystkim o pamięć. Harcerze z 13. PDHiH „Kresy” nie tylko prowadzą kwestę, ale też dbają o około 20 ziemnych grobów patriotycznych znajdujących się na przeworskim cmentarzu.

Lubaczów zbierał ponad 20. raz

W Lubaczowie zbiórka na ratowanie nagrobków prowadzona była kolejny rok z rzędu przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Lubaczowskiej, które wkrótce będzie obchodzić 60-lecie istnienia. W kwestowaniu członków organizacji wspierali przedstawiciele samorządu, radni, nauczyciele, uczniowie szkół podstawowych i średnich oraz przedstawiciele Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Płd.-Wsch. Do puszek wolontariusze stojący przy bramie starego cmentarza zebrali kwotę 7 tys. 555 zł i 46 gr.

– Prace konserwatorskie są dosyć drogie, więc typując obiekty do renowacji, musimy dopasowywać je do możliwości finansowych – mówi Marek Małecki, przewodniczący Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej.

fot.Starostwo Powiatowe w Lubaczowie
W lubaczowskiej zbiórce w role wolontariuszy wcielili się m.in. starosta Zenon Swatek i posłanka Teresa Pamuła.

fot.TPPiR/FB
Tegoroczna kwesta na ratowanie zabytkowych nagrobków, organizowana przez TPPiR, przyniosła rekordowy wynik. Kwestowali m.in. członkowie lokalnych stowarzyszeń i przedstawiciele samorządu i różnych instytucji.

ug