Niemal 70- letni STAR 20 odzyska dawny blask

W 1948 roku w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Starachowicach rozpoczęła się produkcja w całości zaprojektowanego w Polsce samochodu ciężarowego STAR 20 o ładowności 3,5 tony. Kilka lat później umożliwiło to podjęcie prac nad przygotowaniem produkcji pożarniczych samochodów gaśniczych na krajowych podwoziach. W latach 1952-1953 oraz okresie późniejszym w Sanoku powstawały nadwozia pożarnicze typu N71, N72, N74 oraz N75, które były wyposażone we własny zbiornik wodny. Jego historię przybliżył Wojciech Kruk z Działu Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku.

Co jest wyjątkowego w tym pojeździe?

–       Star 20 GBM-2,2/8 o symbolu fabrycznym N-74 wyprodukowany w 1953 r. na podwoziu Stara A20P poddany pracom konserwatorskim wyposażony był w zbiornik na wodę – beczkę o pojemności 2200 litrów wody i motopompę M-800 o wydajności 800l/min. Była ona umieszczona z tyłu samochodu i połączona elastycznym wężem ssawnym ze zbiornikiem, co umożliwiało uruchomienie jej na samochodzie i podjęcie szybkiej akcji gaśniczej przy poborze wody ze zbiornika. Na jego bokach umieszczono uchwyty na[paywall] węże tłoczne, natomiast węże ssawne ulokowane były między błotnikami przy stopniach wejściowych do kabiny. Zespół samochodu stanowiła 6-osobowa załoga: kabina z ławkami – 4 osoby oraz kabina kierowcy – 2 osoby.

Czy Przeworsk to pierwsze i ostatnie miejsce docelowe pojazdu?

–       Star 20 był użytkowany przez Ochotniczą Straż Pożarną w Pantalowicach. Na podstawie informacji zawartych w kronice tamtejszej OSP, samochód trafił do straży w latach 70.XX w. dzięki zaangażowaniu miejscowego strażaka Mieczysława Morzywałka, który przy pomocy swojego krewnego Włodzimierza Woźniaka pozyskał Stara z WSK (Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego) w Rzeszowie. Po samochód do Rzeszowa pojechał komendant straży Karol Poznański, Mieczysław Chmiel oraz kierowca Józef Wyskiel. Samochód służył w OSP Pantalowice do końca 1987 r.

Jak zatem znalazł się w Przeworsku?

–        Trafił on do Działu Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku jako eksponat muzealny w styczniu 1988 r. dzięki Leonowi Trybalskiemu założycielowi Muzeum. Samochód przekazano bezpłatnie protokołem Komendy Rejonowej Straży Pożarnych w Przeworsku. Nigdy nie był eksponowany na ekspozycji stałej Działu Historii Pożarnictwa ze względu na bardzo zły stan zachowania.

Konserwacja jest więc wysoce wskazana. Co tak naprawdę wniesie?

–       To zabytek i eksponat o wysokich walorach ekspozycyjnych, a także „jedyny” unikat w skali kraju, który należy do polskiego dziedzictwa technicznego i lokalnego dziedzictwa kulturowego. Wytypowanie do konserwacji „naszego” pożarniczego Stara 20 z 1953 r. pozwoli na podniesienie jego walorów estetycznych, a także na zabezpieczenie oryginalnych części przed dalszym procesem degradacji.

fot.W.Kruk/Muzeum Pożarnictwa w Przeworsku
Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego kwotą 61 920 zł oraz Powiatu Przeworskiego kwotą 69 405 zł. Ponadto konserwację Stara 20 wsparł Urząd Miasta i Gminy w Kańczudze kwotą 2000 zł oraz Gmina Przeworsk kwotą 1000 zł.