Potrzeba osocza ozdrowieńców z COVID-19. Są chętni do zostania „cichymi bohaterami”, ale gdzie to zrobić?

Ozdrowieńcy, a więc ci, którzy przechorowali już COVID-19, mają problemy z oddaniem osocza krwi, które może być wsparciem dla osób ciężko przechodzących infekcję. Nie wiedzą, gdzie mogą to zrobić. Mówią, że wyprawa do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie generuje koszty, a poza tym nie każdy ma tam czym dojechać.

W tzw. przestrzeni publicznej co rusz pojawiają się apele o oddawanie osocza krwi. Apele kierowane do osób, które przeszły COVID-19. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie systematycznie wysyła komunikaty z prośbą o zgłaszanie się ozdrowieńców.

Kierują ją do osób, które pokonały koronawirusa SARS-CoV-2 bądź bezobjawowo przeszły zakażenie i zostało ono u nich potwierdzone testem lub wpisem w aplikacji gabinet.gov.pl. Musi jednak minąć co najmniej 28 dni od występowania objawów u potencjalnego dawcy osocza lub 18 dni od zakończenia izolacji[paywall].

Co to jest osocze i jak pomaga?

Jak poinformował krajowy konsultant w dziedzinie transfuzjologii klinicznej prof. Piotr Radziwon, już ok. 8 tys. osób skorzystało z terapii osoczem w leczeniu COVID-19. Z tzw. szacunkowych danych wynika, że ozdrowieńcy oddali ponad 9,5 tys. jednostek osocza. To jednak wciąż mało.

Osocze to płynna część krwi. Pomaga organizmowi rozprowadzać m.in. tlen i substancje odżywcze, usuwać produkty przemiany materii. Osocze ozdrowieńców zawiera dodatkowo przeciwciała skierowane bezpośrednio w koronawirusa SARS-CoV-2. Owe przeciwciała pojawiają się we krwi człowieka właśnie w czasie infekcji i – co ważne – pozostają w niej po wyzdrowieniu.

Osocze ozdrowieńców nie jest ani szczepionką, ani lekiem na COVID-19. Działa na osoby zakażone, pomagając neutralizować aktywność koronawirusa SARS-CoV-2, a tym samym zwiększając szansę na przeżycie pacjentów z COVID-19. Podaje się je przede wszystkim pacjentom, u których zauważa się słabą saturację (nasycenie) czerwonych krwinek tlenem.

Problemy potencjalnych dawców

– Przezwyciężyłam COVID-19, słyszałam o akcji poboru osocza. Mieszkam pod Przemyślem i nie wiem, gdzie i jak mam to zrobić. Za mało jest informacji. Powiem szczerze, że jeśli mam jechać do Rzeszowa, do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, to nie zdecyduję się. Po prostu mnie na to nie stać. Nie mam samochodu, musiałabym prosić sąsiada o zawiezienie tam, a potem odwiezienie do domu. Przecież nie zrobi tego za darmo. Trzeba mu zapłacić. Nie rozumiem, dlaczego ja mam jechać do centrum, a nie odwrotnie. Dlaczego na przykład centrum nie może przyjechać do mnie, skoro zdecydowałam się pomóc – pyta kobieta, która zadzwoniła do naszej redakcji.

O tym samym problemie opowiadała na antenie TVP Rzeszów inna kobieta, która wygrała z COVID-19. To pani Katarzyna. Jest ozdrowieńcem, zadzwoniła do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa w Rzeszowie, przeszła telefoniczną weryfikację, po czym – jak stwierdziła – kontakt się urwał.

Plazmofereza tylko w Rzeszowie

Procedura pobrania osocza metodą tzw. plazmaferezy trwa zazwyczaj około pół godziny. Krew trafia do separatora, w którym następuje rozdzielenie jej na osocze i składniki komórkowe krwi – krwinki czerwone, białe, płytki krwi. Z tej puli zabierana jest tylko część, a pozostałe elementy są dawcy „oddawane”.

Jednorazowo pobiera się 600 ml osocza i nie wpływa to na pogorszenie samopoczucia dawcy. Pobranie nie szkodzi odporności, gdyż w organizmie zostaje taka ilość osocza i przeciwciał, która w zupełności wystarczy. Ta procedura medyczna nie boli, pewnym dyskomfortem może być jedynie moment wkłucia wenflonu.

Metodą plazmaferezy oddać osocze można tylko i wyłącznie w Rzeszowie. Ale to nie znaczy, że musi się w tym celu jechać aż stolicy Podkarpacia. W naszym regionie jest jeden terenowy oddział Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie. Znajduje się w Przemyślu (pozostałe w: Stalowej Woli, Krośnie, Jaśle, Leżajsku, Sanoku, Dębicy i Mielcu).

W oddziale RCKiK przy ul. Sportowej 6 (IV piętro) także można oddać osocze, ale... mniej, bo wydziela się go z pobranej krwi. Osoby z terenu powiatu jarosławskiego, lubaczowskiego czy przeworskiego mają pewien problem, bo muszą pojechać albo do Rzeszowa, albo do Przemyśla.

– Osocze mogą oddać osoby pomiędzy 18. a 65. rokiem życia, u których minął określony okres od dnia ustąpienia objawów, a które nie mają innych przeciwwskazań medycznych. Aby oddać osocze, nie ma potrzeby potwierdzenia, że zakażenie koronawirusem ustąpiło, ponieważ mamy dostęp do listy osób, które przeszły COVID-19 i zostały zakwalifikowane jako ozdrowieńcy – dodała.

Za kilka dni do przemyskiego oddziału Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie trafi urządzenie do poboru samego osocza metodą plazmoferezy.

– To bardzo drogie urządzenia. Pobierać w Przemyślu nie będziemy tylko osocza, ale i krew pełną. Nie możemy się skupiać tylko na tym pierwszym, bo za chwilę okaże się, że zacznie nam i szpitalom brakować innych niezbędnych dla życia składników krwi – stwierdziła dr E. Zawilińska.

Zadzwoń, napisz. Zostań „cichym bohaterem”!