Profanacja podczas Dnia Patrona Miasta?

9 czerwca odsłonięto mural na jednej z kamienic Jana Pawła II. Wydarzenie cieszyło się umiarkowanym zainteresowaniem, dopóki mieszkańcy nie zauważyli na zdjęciach z imprezy, że podczas uroczystego odsłonięcia doszło do profanacji flagi. Magistrat oburzonych przeprasza, ale stoi na stanowisku, że powyższe nie miało miejsca.

Rok wyborczy to czas kończenia wielu kluczowych dla samorządów inwestycji. Oddanie do użytku nowych obiektów czy dróg to naturalna okazja do promocji osób z liczby inwestycji rozliczanych. Standardem jest już to, że odsłaniany nowy obiekt przybrany jest szarfą w barwach narodowych, a odsłaniający ową wstęgę... No właśnie.[paywall] Na odsłaniających oficjeli czyha szereg pułapek, w które wpadają bez względu na szczebel piastowanego urzędu. W pułapkę wpadli także w Jarosławiu podczas Dni Patrona Miasta. Mieszkańcy zauważyli, że podczas odsłonięcia muralu szarfę w barwach narodowych potraktowano nieelegancko, a niektórzy zarzucili nawet organizatorom profanację flagi.

Wpadka z odsłonięciem

Pierwsza pułapka związana z szarfą biało-czerwoną dotyczy procedury odsłonięcia. Możliwie są dwa warianty: przecięcie wstęgi lub jej przesunięcie. I choć przecięcie takiej wstęgi nie jest niczym rzadkim, zaleca się jednak, by nie ciąć, bo to jednak nieeleganckie. Podczas odsłaniania muralu tę rafę ominięto. Włodarze i przedstawiciele Kościoła szarfę po prostu odpięli. Druga pułapka polega na tym, co z nią zrobić po akcie odsłonięcia. Widok polityków, którzy nie wiedzą, co zrobić z odciętym fragmentem szarfy, chowając go za pazuchę czy odkładając byle gdzie, także jest dość częsty. W Jarosławiu po akcie odsłonięcia część wstęgi została upuszczona na ziemię. Potem przez jakiś czas leżała niechlujnie pod kamienicą, na rozłożonym na ten czas dywanie. O to niektórzy obserwatorzy życia publicznego miasta mieli do urzędników pretensje.

Flaga czy nie flaga?

Dyskusja na temat tego, czy doszło do profanacji flagi, była gorąca. Jedni przekonywali, że szarfa to nie flaga, inni, że barwom narodowym należy się szacunek nawet wówczas, gdy nie powiewają na flagowym maszcie. Niektórzy podkreślali, że poszanowania dla symboli narodowych powinniśmy się uczyć za granicą, a porzucenie wstęgi w bezładnej plątaninie, i to jeszcze na ziemię, jest niedopuszczalne. Stanowisko w sprawie zajął magistrat. Hubert Ochmański, rzecznik prasowy jarosławskiego ratusza, wydał oświadczenie następującej treści: „W trakcie uroczystości użyta została wstęga o biało-czerwonych barwach, nie zaś flaga narodowa – co sugerują niektórzy komentatorzy. Niemniej jednak i ta wstęga została w trakcie uroczystości potraktowana z należytym szacunkiem, tj. przy nietypowym sposobie jej zawieszenia, pozostała część wstęgi została położona tymczasowo na specjalnie ułożonym dywanie, a następnie tuż po jej przecięciu zwinięta. Zdjęcie, które pojawiło się w internecie, prezentuje jedynie moment, gdy wstęga ta leży na ziemi, nie pokazuje jednak momentu zwijania – czego świadkami byli uczestnicy uroczystości pod muralem – a co dowodziłoby, że postąpiono prawidłowo. Kończąc, wstęga z barwami narodowymi została potraktowana z poszanowaniem. Jeżeli jednak ktoś poczuł się urażony, nie było to naszą intencją”. Czy stanowisko takie wystarczy, by stonować nastroje oburzonych mieszkańców? Trudno powiedzieć. Pewne jest to, że przy najbliższej okazji magistrat powinien przywiązać więcej uwagi do detali, bo jarosławianie, co udowodnili niejednokrotnie, patrzą władzy na ręce z dużą uwagą.

KOMENTARZ

Dr Tomasz Olejarz, politolog PWSW w Przemyślu:

– Po pierwsze, wszelkie uroczystości publiczne, którym towarzyszą zwyczajowe „rytuały” odsłonięcia pomników, tablic czy budynków użyteczności publicznej z wykorzystaniem barw narodowych, regulowane są przepisami prawa i tak zwaną etykietą i protokołem flagowym. Mówią one między innymi, że orzeł biały, biało-czerwone barwy i Mazurek Dąbrowskiego są symbolami Rzeczypospolitej Polskiej, którym nakazuje się okazywanie „należnej czci i szacunku”. W konsekwencji zatem należy rygorystycznie przestrzegać wskazanych przepisów prawa (ich nieprzestrzeganie grozi zastosowaniem przepisów objętych tzw. prawnokarną ochroną symboli narodowych) oraz tzw. etykiety flagowej, która stanowi dla przykładu, że uroczyste przecięcie wstęgi, powinno być przede wszystkim zarezerwowane na okoliczność podniosłych momentów i uroczystości (państwowych, wojskowych, patriotycznych, religijnych, patriotyczno-religijnych etc.), zaś wstęga mająca najczęściej barwy narodowe, tj. biało-czerwone, po przecięciu nie może opaść na ziemię (flaga narodowa nigdy nie powinna dotknąć ziemi).

Co najistotniejsze, odsłonięcie pomników, tablic pamiątkowych i innych miejsc pamięci narodowej powinno się odbywać zgodnie z zasadami organizacji uroczystości o charakterze patriotyczno-religijnym. Należy zatem wykorzystanie symboliki narodowej zarezerwować na okoliczność bardziej doniosłych uroczystości i ceremonii oraz rygorystycznie przestrzegać aktów normatywnych i reguł protokolarnych, tak aby nie doprowadzić do jej (symboliki narodowej) banalizacji i znieważenia.

 

pac