Przemyśl będzie uboższy o prawie 50 mln zł

Biuro Związku Miast Polskich opublikowało raport przygotowany dla każdego miasta członkowskiego tej organizacji z wyliczeniami dotyczące ubytków w dochodach z PIT za lata 2019 – 2023 oraz sumę otrzymanych przez miasto rekompensat (dla każdego miasta indywidualnie). Kwoty są zatrważające. Miasto Przemyśl straci na tym dokładnie 48 mln 984 tys. 259 zł!

Jak wyjaśnili analitycy ze Związku Miast Polskich, do których należy także Przemyśl, w okresie inflacji i rosnących wraz z nią kosztów wykonywania zadań samorządy lokalne weszły poważnie osłabione finansowo.

Efektem zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych z lat 2019 – 2022, zmniejszających obciążenia podatkowe obywateli, jest ubytek bieżących dochodów własnych samorządów lokalnych z PIT o bezprecedensowej skali.

Ubytkowi dochodów towarzyszy, niestety, niepełna i niewłaściwie ukierunkowana „rekompensata”, która nie jest dzielona proporcjonalnie do utraty dochodów[paywall].

Stały monitoring

Biuro Związku, wspierając miasta, prowadzi stały monitoring zmian w ich finansach, opierając się na udostępnianej przez resort finansów bazie danych, która zestawia z kolei dane ze sprawozdań samorządów lokalnych z wykonania budżetów.

– Wychodząc z danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów, w dołączanych do projektów ustaw zmieniających podatek PIT dokumentach pod nazwą Ocena skutków regulacji, systematycznie naliczamy, począwszy od r. 2019, skumulowane ubytki dochodów samorządów lokalnych z udziału w PIT, będące wynikiem kolejnych zmian prawnych. Dane dla każdego miasta zawierają: sumę ubytków w dochodach z PIT za lata 2019 – 2023, sumę otrzymanych przez miasto rekompensat, otrzymanych z kwoty 8 miliardów złotych w grudniu 2021 roku i zapowiedzianych przez rząd z kwoty 13,7 miliardów złotych – usłyszeliśmy w biurze Związku Miast Polskich.

Co tego wynika?

Z analizy wynika, że aż 351 miast członkowskich ma wynik ujemny (kwota ubytku pomniejszona o otrzymane i oczekiwane rekompensaty), a ledwie 3 – dodatni.

Łącznie miasta członkowskie związku utracą z PIT-u do końca roku 2023 kwotę 27 mld 730 mln  686 tys. 593 zł, z czego miasta na prawach powiatu – 20 mld 986 mln 677 tys. 833, zł gminy miejskie – 4 mln 87 mln 188 tys. 210 zł, a gminy miejsko-wiejskie – 2 mld 656 mln 820 tys. 550 zł.

Podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli wspomniany PIT, jest ważną tzw. daniną publiczną, która trafiała – inaczej niż inne podatki – w dwóch prawie równych częściach do budżetu państwa i budżetów samorządów lokalnych. Dla wielu miast, powiatów czy gmin było to zasadnicze źródło dochodów własnych. Od 2019 r. przestało być...

„(...) Przedłużająca się wysoka inflacja prowadzić będzie do pogarszania się warunków i wyników gospodarki finansowej samorządów lokalnych, a następnie nasilania się zjawisk kryzysowych w gospodarce lokalnej, aż do drastycznych podwyżek opłat dla mieszkańców i trudności z finansowaniem podstawowych usług publicznych, wykonywanych przez samorządy na rzecz swoich mieszkańców (...)” – prorokują analitycy ze Związku Miast Polskich.

Prawie 50 mln zł w plecy

Warszawa na majstrowaniu przy podatku PIT w latach 2019 – 2023 (po doliczeniu dwóch rządowych rekompensat) straci łącznie 5 mld 906 mln 975 tys. 183 zł. Kraków – 1 mld 636 mln 243 tys. 581 zł.

Przemyśl ani Warszawą, ani Krakowem nie jest, ale jego straty także są znaczne. Straty nadsańskiego miasta od 2019 r. rosły. Według obliczeń analityków ZMP, w 2019 r. na podatku PIT była to kwota 2 mln 99 tys. 533 zł, w 2020 r. – 6 mln 713 tys. 615 zł, w 2021 r. – 8 mln 259 tys. 937 zł. Prognozy na lata 2022 i 2023 zatrważają. W 2022 r. miasto straci 21 mln 199 tys. 333 zł, a w 2023 r. aż 34 mln 12 tys. 946 zł.

Tzw. czysty ubytek PIT za lata 2019 – 2023 to niebagatelna kwota 72 mln 285 tys. 363 zł. W ramach dodatkowej subwencji (8 mld zł) na 2021 r. Przemyśl otrzymał 10 mln 538 tys. 14 zł. W projekcie takiej samej rekompensaty za 2022 r. widnieje kwota 12 mln 763 tys. 91 zł. Łącznie miasto powinno otrzymać 23 mln 301 tys. 105 zł.

Z tych wszystkich podanych kwot wynika, że ubytek PIT w miejskim budżecie za lata 2019 – 2023 wynosić będzie 48 mln 984 tys. 259 zł. Gdyby te pieniądze były w miejskim budżecie, pewnie można byłoby góry przenosić...