Ścieżka dydaktyczna, która skrywa miejscowe legendy [ZDJĘCIA]

Jaką moc ma kamień zakochanych? Jaką tajemnicę skrywa diabelski kamień? Przed czym uratowała ludzi kapliczka z Krzyżem Jerozolimskim? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziemy w jednym z zakątków podprzeworskiej miejscowości.

22 listopada odbyło się otwarcie ścieżki ekologiczno-dydaktycznej Eko-Staw w zabytkowym podworskim parku Urzejowic.

Wzięli w nim udział m.in.: dyrektor Zespołu Szkół w Urzejowicach Agata Bróż wraz z nauczycielami oraz uczniami, wiceprezes Wojewódzkiego Funfuszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Mariusz Król, przedstawiciele Urzędu Gminy Przeworsk na czele z wójtem Danielem Krawcem, sołtys wsi i radny Zbigniew Wąsacz oraz radny Stanisław Pieniążek. Inauguracyjną terenową lekcję [paywall] poprowadzili nauczyciele Zespołu Szkół Magdalena Słysz i Dariusz Stącel, którzy przyczynili się do realizacji projektu.

Pierwsze stanowisko ścieżki Eko-Staw znajduje się w alei kasztanowców, następne zaś przy zachodnim brzegu stawu. Usytuowana jest tam tablica informująca o drzewach parkowych. W parku znajdują się dwa pomniki przyrody: platan i dąb szypułkowy. Oszacowania wieku tego pierwszego musiał się podjąć wójt. Poradził sobie bez trudu, a obliczenia matematyczne potwierdziły jego przypuszczenia o dwustuletnim żywocie tego drzewa.

Następny przystanek znajduje się przy pałacu Turnaów, który został wybudowany w 1887 r., po tym, jak nowi właściciele Genowefa i Herman objęli ten kilkusethektarowy majątek ziemski. Przy kolejnym stanowisku ścieżki edukacyjnej znajduje się „kamień zakochanych”. Legenda głosi, że spotykali się tu chłopiec i dziewczyna, którzy przyrzekli sobie dozgonną miłość. Chłopak zginął na wojnie, a dziewczyna z rozpaczy utopiła się w stawie. Ludzie opowiadali, że ich postaci kilkakrotnie były widziane na powierzchni stawu. Klotylda Brunicka Turnau, ostatnia właścicielka pałacu, zachęcała swoich gości, by kładli ręce na tym kamieniu i patrząc w niebo, prosili Boga o wielką miłość. Obok stawu stoi także tablica prezentująca ryby słodkowodne żyjące w takich zbiornikach. Dalej usytuowana jest tablica informacyjna o roślinach pływających, jakie można tutaj zaobserwować. 

Cudem uniknęli wciągnięcia do wody

Kolejnym obiektem na ścieżce jest zabytkowa  kapliczka z Jerozolimskim Krzyżem, która jest szczególnie ważna dla mieszkańców Urzejowic. Na kamiennym krzyżu umieszczona jest figura Jezusa z oczami wzniesionymi ku niebu. Mówi się, że kiedyś dwóch fornali z majątku Turnauów utopiło się w stawie i dziwne postaci zaczęły ukazywać się nocą. Podobno kilku przechodniów cudem uniknęło wciągnięcia do wody. Mieszkańcy bali się przebywać w okolicy stawu, jednak postawienie krzyża miało położyć kres tajemniczym zdarzeniom.

Na kolejnym przystanku ścieżki przeprowadzono badanie twardości wody w stawie. Następnym obiektem w zabytkowym parku jest kapliczka Matki Bożej Różańcowej, otaczana wielką czcią przez tutejszych ludzi. Ostatnim punktem wędrówki jest polodowcowy głaz z piaskowca. Miejscowi  nazywają go „diabelskim kamieniem”. Legenda głosi, że w dawnych czasach  pan dworu wszedł w pakt z diabłem o to, który z nich szybciej usunie kamienie ze stawu. Kiedy diabeł  niósł największy, pan pokropił go święconą wodą, a ten upadł pod kamieniem i leży pod nim do dziś. Niektórzy wierzą, że kamień z piaskowca kiedyś się wykruszy i diabeł może zostać uwolniony.

Ścieżka ekologiczno-dydaktyczna posłuży do przeprowadzania lekcji terenowych, podczas których uczniowie będą mogli doskonalić umiejętność obserwacji i badań środowiska przyrodniczego. Projekt  został sfinansowany z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie oraz Gminy Przeworsk.