Serce przebite mieczami zastąpi rogaciznę, gwiazdę i półksiężyc? Kańczuga zmienia herb

Już w połowie bieżącego roku miasto i gmina Kańczuga mogą mieć nowy herb. Utrzymany w kolorach złota i błękitu herb Ostrogskich, używany obecnie przez miasto, zastąpi czerwone serce przebite dwoma złotymi mieczami. Powód? Ten obecnie obowiązujący ma nikłe szanse na uzyskanie akceptacji komisji heraldycznej. Ten nowy według ekspertów w istocie jest bardziej zasadny – Kańczuga pieczętowała się nim już w XVI wieku.

– Jak wynika z naszych analiz, herb, który do tej pory obowiązywał, był wprowadzony w 2002 roku, ale na ówczesny czas nie został zatwierdzony przez komisję heraldyczną – o powodach, dla których w kańczudzkim ratuszu podjęto działania na rzecz zmiany herbu, mówi sekretarz miasta Teresa Argasińska. – Był on opracowany dużo wcześniej, przesz szereg lat obowiązywał na terenie miasta i gminy, natomiast z informacji, jakie pozyskaliśmy na temat tego, jakie herby były użytkowane dawniej, wynikało, że istnieją co do niego[paywall] pewne wątpliwości – dodaje. W kańczudzkim ratuszu postanowiono sobie za punkt honoru doprowadzenie do sytuacji, w której herb miasta będzie odpowiadał wymogom formalnym, a jednocześnie znajdował uzasadnienie w historii miasta. – Zleciliśmy przeprowadzenie badań nad historią naszego herbu i opracowanie projektu nowego herbu specjalistom w tej dziedzinie – informuje T. Argasińska.

Historia przemawia za sercem

Zadania tego podjęli się Kamil Wójcikowski i Robert Fidura, którzy dość krytycznie wyrazili się o zaproponowanym w dwudziestoleciu międzywojennym przez ówczesny autorytet w dziedzinie heraldyki – Helenę Polaczkównę – herbie ze złotymi symbolami na błękitnym polu. „Jest oczywiście w pewien sposób osadzony w historii miasta, ponieważ zaczerpnięty został bezpośrednio z herbu kobiety uznawanej za benefaktorkę miasta, czyli Anny z Kostków Ostrogskiej. Jednakże herb taki nie jest poświadczony w źródłach jako faktycznie używany przez miasto w dobie I Rzeczpospolitej, tj. nie

występuje na żadnej pieczęci miejskiej doby staropolskiej” – czytamy w dokumencie sporządzonym na zlecenie UMiG w Kańczudze. Specjaliści mają też sporo zastrzeżeń do jego formy graficznej, kwestionują kształt tarczy, obwódkę herbu, za zagadkowe uznając też dodatkowe różki w rysunku półksiężyca. Przede wszystkim jednak – jak wykazali badacze – herb używany obecnie przez Kańczugę ma bardzo poważnego konkurenta. Jest to znak znajdujący się na pieczęci miejskiej odciśniętej na dokumencie z lat 1554 i 1556. „W polu pieczęci na tarczy wyobrażony został herb, w którego godle znajduje się serce przebite dwoma mieczami w krzyż skośny” – opisują go Kamil Wójcikowski i Robert Fidura. „Herb na pieczęci XVI-wiecznej był już (…) ukształtowany – znalazł się na tarczy herbowej. Jest zatem na pewno starszy niż XVI wiek, ponieważ najstarsze pieczęcie miejskie zawierały zazwyczaj nie herb, ale godło herbowe luzem” – argumentują w opracowaniu dostępnym na stronach UMiG Kańczuga. Z zebranych przez ekspertów danych wynika, że tym samym to najdłużej funkcjonujący herb miasta i jako taki, według wytycznych komisji heraldycznej, w pierwszej kolejności powinien być brany pod uwagę jako oficjalny herb miasta. Niestety, jakie jest jego pochodzenie, można tylko domniemywać. Przytaczani eksperci przypuszczają, że może mieć konotacje religijne – symbolizować akt skruchy lub przywoływać skojarzenia pasyjne. Badacze podejrzewają, że herb może też upamiętniać jakieś wydarzenie historyczne, np. najazd Tatarów z 1498 roku albo użyczył go któryś z właścicieli miasta lub osadników niemieckich. 

Komisja oceni

Podbudowa historyczna ma stanowić zaledwie pierwszy etap starań władz miasta i gminy o zmianę herbu. Opracowanie wraz z propozycjami nie tylko samego herbu, ale także pieczęci, flag, bannerów czy łańcucha burmistrza zostało już opublikowane, tak by z planami urzędników mogli się zapoznać mieszkańcy. – Następnym etapem, który będziemy realizować, jest skierowanie wniosku do komisji heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji o zaopiniowanie wprowadzenia zmiany – zapowiada T. Argasińska. Wniosek taki ma powstać jeszcze w styczniu, a komisja ma 3 miesiące na to, by go rozpatrzyć. – Decyzja komisji będzie dla nas wiążąca. Jeśli oceni, że herb jest poprawny i odpowiada wszystkim wymogom, to kolejnym krokiem będzie wprowadzenie projektu uchwały określającego wzory insygniów miasta i gminy na obrady rady miejskiej – wyjaśnia. To z kolei oznacza, że Kańczuga nowy herb może mieć już w połowie bieżącego roku.