„Skrzydła” i „Dwa talenty” – inwestycja Caritas w młode pokolenie

Materiał przygotowany dla prasy.

Wrzesień dla milionów polskich uczniów oznacza powrót do szkolnych ławek. Po wakacyjnej przerwie znów pojawiły się plecaki, podręczniki, zeszyty, nowe plany lekcji i spotkania z koleżankami i kolegami. Dla jednych jest to czas radosnego oczekiwania na nowe doświadczenia, dla innych – moment pełen niepokoju i pytań: czy wystarczy pieniędzy na wszystkie potrzebne rzeczy? Czy będzie mnie stać na wycieczkę klasową, dodatkowe zajęcia albo rozwijanie własnej pasji?

Początek roku szkolnego przypomina, że edukacja jest jedną z najważniejszych dróg prowadzących do samodzielności i lepszego życia. Nie wszystkie dzieci rozpoczynają jednak tę drogę z tego samego miejsca. Różnice w sytuacji materialnej rodzin mogą sprawić, że dziecko już na początku swojej szkolnej edukacji otrzymuje mniej możliwości niż jego rówieśnicy. Dlatego tak ważne są działania, które nie tylko odpowiadają na bieżące potrzeby, ale przede wszystkim wyrównują szanse edukacyjne i rozwojowe dzieci oraz młodzieży.

Taką właśnie ideę od ponad 20 lat realizują programy stypendialne Caritas – „Skrzydła” i „Dwa talenty”. To pomoc, która nie ogranicza się do przekazania pieniędzy. Jej celem jest stworzenie dziecku warunków, w których może ono spokojnie się uczyć, uczestniczyć w życiu szkolnym, rozwijać zainteresowania i uwierzyć we własne możliwości.

„Skrzydła” – żeby bieda nie ograniczała marzeń

Program „Skrzydła” skierowany jest do dzieci i młodzieży znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Są wśród nich uczniowie z rodzin dotkniętych ubóstwem, chorobą, niepełnosprawnością, śmiercią jednego z rodziców czy innymi poważnymi problemami. W wielu przypadkach trudna sytuacja rodziny trwa przez dłuższy czas, dlatego potrzebna jest nie jednorazowa pomoc, lecz systematyczne wsparcie. Zakres pomocy jest bardzo konkretny. Stypendium może zostać przeznaczone między innymi na zakup odzieży, obuwia, plecaka i przyborów szkolnych, opłacenie obiadów w szkole, wycieczek i wyjazdów, zajęć wyrównawczych, korepetycji czy zajęć pozalekcyjnych. Dzięki temu dziecko może uczestniczyć w życiu swojej klasy na podobnych zasadach jak jego rówieśnicy. To niezwykle ważny wymiar programu. Ubóstwo nie zawsze oznacza bowiem tylko brak pieniędzy na podstawowe potrzeby. Może również prowadzić do poczucia wstydu, wycofania, izolacji i przekonania, że „jestem gorszy od innych”. „Skrzydła” pomagają tę barierę przełamać. Wsparcie materialne staje się jednocześnie wsparciem psychologicznym i społecznym –pozwala dziecku zachować poczucie własnej wartości i uczestniczyć w życiu rówieśniczym bez piętna biedy.

 „Dwa talenty” – zauważyć to, co w dziecku najcenniejsze

Drugim ważnym programem jest „Dwa talenty”, którego adresatami są uzdolnione dzieci i młodzież znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej. Każde dziecko ma bowiem jakiś talent – może być nim zdolność muzyczna, sportowa, artystyczna, naukowa, techniczna czy językowa. Problem pojawia się wtedy, gdy rodziny nie stać na lekcje, treningi, instrument, sprzęt sportowy, materiały plastyczne, udział w konkursach czy wyjazd na obóz.

Talent bez możliwości rozwoju może pozostać niezauważony. Dlatego program „Dwa talenty” ma pomóc dziecku zrobić kolejny krok. Stypendium może zostać przeznaczone między innymi na udział w obozach sportowych i artystycznych, zawodach, konkursach, kursach, zakup instrumentów muzycznych, odzieży i sprzętu sportowego czy materiałów potrzebnych do nauki i twórczości. W tym przypadku pomoc Caritas jest więc czymś więcej niż wsparciem finansowym. Jest komunikatem skierowanym do młodego człowieka: „Widzimy twój talent. Wierzymy w ciebie. Nie pozwól, aby brak pieniędzy zdecydował o tym, czy rozwiniesz swoje możliwości”.

To szczególnie ważne w świecie, w którym młodzi ludzie bardzo często porównują się z rówieśnikami. Współczesna szkoła stawia przed nimi wiele wymagań, a presja osiągnięć, wyglądu i pozycji w grupie może być źródłem stresu. Jak wynika z „Diagnozy Młodzieży”, przygotowanej na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej, blisko 70 proc. uczniów wskazuje szkołę jako źródło codziennego stresu, a co czwarty doświadcza wykluczenia rówieśniczego. Z kolei raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: „Rówieśnicy 2026” wskazuje, że 87 proc. badanych doświadczyło w ciągu ostatniego roku przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej. W takim środowisku szczególnie potrzebne jest budowanie w młodym człowieku poczucia wartości i przekonania, że ma on w sobie potencjał, który warto rozwijać.

Ponad 16 tysięcy dzieci otrzymało pomoc

Skala programów „Skrzydła” i „Dwa talenty” pokazuje, że jest to nie tylko lokalna inicjatywa, ale ważny ogólnopolski system solidarności z dziećmi i młodzieżą. Od początku realizacji programów stypendialnych Caritas, w skali kraju wsparcie otrzymało 16 029 dzieci, a łączna wartość pomocy wyniosła niemal 25 mln zł. Najliczniejszą grupę beneficjentów stanowią uczniowie w wieku od 11 do 16 lat, a najwięcej wśród nich jest trzynastolatków. Dziewczęta stanowią 56% stypendystów, chłopcy – 44%. Co ważne, pomoc trafia zarówno do mieszkańców dużych miast, jak i mniejszych miejscowości.

Warto wspomnieć również o nowym programie „Mosty”, skierowanym do młodych ludzi opuszczających pieczę zastępczą. W pierwszej edycji, zakończonej w czerwcu 2026 roku, wsparcie otrzymało 31 stypendystów. To odpowiedź na szczególnie trudny moment w życiu młodego człowieka – przejście z placówki opiekuńczej do dorosłości i samodzielności.

Przemyska Caritas także daje dzieciom skrzydła

Idea ogólnopolskich programów Caritas od wielu lat znajduje swoje konkretne przełożenie również na podkarpackiej ziemi. Caritas Archidiecezji Przemyskiej każdego roku obejmuje pomocą stypendialną około 80 uczniów. W ciągu ostatnich dziesięciu lat wsparcie otrzymało ponad 600 dzieci i młodych ludzi. Za każdą z tych liczb kryje się konkretna historia. To uczeń, który mógł otrzymać potrzebne przybory szkolne. Dziewczynka, która mogła uczestniczyć w zajęciach rozwijających jej talent. Młody sportowiec, który otrzymał wsparcie w zakupie potrzebnego sprzętu. Dziecko, które nie musiało rezygnować z wyjazdu klasowego dlatego, że rodziców nie było na to stać. Tak właśnie należy patrzeć na programy stypendialne Caritas – nie jak na zwykłą pomoc finansową, ale jak na inwestycję w przyszłość konkretnego człowieka.

Każdy może dodać dziecku skrzydeł

Programy „Skrzydła” i „Dwa talenty” nie byłyby możliwe bez ludzi, którzy chcą dzielić się z innymi. Dlatego Caritas Archidiecezji Przemyskiej składa serdeczne podziękowania wszystkim dotychczasowym ofiarodawcom, którzy pomagają dzieciom i młodzieży w realizacji ich edukacyjnych i życiowych marzeń. Jednocześnie zachęcamy kolejne osoby, firmy, wspólnoty, parafie i instytucje, aby włączyły się w to dzieło. Każdy może stać się fundatorem stypendium i w ten sposób realnie pomóc dziecku. Nie jest to tylko przekazanie pieniędzy. To podarowanie możliwości, wiary w siebie i nadziei na lepszą przyszłość. Wpłat można dokonywać na konto: BANK PEKAO S.A. I O. Przemyśl 33 1240 2568 1111 0000 3629 7045. Szczegółowe informacje dotyczące wzięcia udziały w bieżącej edycji programów stypendialnych, można uzyskać w biurze Caritas Archidiecezji Przemyskiej w Przemyślu przy ul. Kapitulnej 1.

Ks. dr Paweł Konieczny – Zastępca Dyrektora Caritas Archidiecezji Przemyskiej