Szkoły mają obowiązek udostępnić prace uczniów

Zdaniem niektórych rodziców, szkoły – choć mają taki obowiązek – nie są skore do udostępniania prac klasowych swoich uczniów. A mają taki obowiązek, kwestie te bowiem reguluje znowelizowana ustawa o systemie oświaty.

Otrzymaliśmy list od jednego z rodziców z Przeworska, który uważa, że są to martwe przepisy. „(...) Wielu rodziców pracuje ze swoimi dziećmi i chciałoby widzieć, jakie błędy robią ich pociechy, co powinny uzupełnić i dlaczego otrzymał taką a nie inną ocenę ze sprawdzianu. Niestety, w niektórych szkołach nauczyciele zachowują dla siebie te informacje[paywall]. Aby zobaczyć prace należy przyjść do szkoły i dopominać się o nie, co dla wielu rodziców stanowi dużą trudność. A nawet na takiej wizycie nie można w wielu wypadkach zrobić kopii czy zdjęcia takiej pracy, bo na przykład można usłyszeć, że „pytania są dorobkiem intelektualnym nauczyciela i łamiemy prawa autorskie, robiąc kopie”. Prośby rodziców artykułowane na zebraniach z wychowawcami są ignorowane przez szkoły. Kuratoria nie kontrolują, co jest zawarte w statucie szkoły, a szkoła ma obowiązek zawrzeć w nim sposób udostępniania prac pisemnych. Bez skargi na piśmie, podpisanej przez rodzica, nie reagują, a taki podpis w środowisku małego miasta grozi natychmiastowymi konsekwencjami dla dziecka w postaci szykan w szkole (...)” – napisał m.in.

Jakie kryteria?

Kwestie udostępniania rodzicom prac pisemnych uczniów jasno sprecyzowała dyrektor Departamentu Jakości Edukacji Ministerstwa Edukacji Narodowej Jadwiga Szybalska. „Nauczyciele mają obowiązek poinformować uczniów i ich rodziców o sposobach sprawdzania osiągnięć ucznia stosowanych przez nich w procesie nauczania. Jednym z powszechnie stosowanych sposobów sprawdzania osiągnięć są prace pisemne wykonywane przez ucznia – klasówki, sprawdziany, kartkówki itp. Przepis art. 44e ust. 4 ustawy o systemie oświaty mówi, że sprawdzone i ocenione prace pisemne ucznia są udostępniane uczniowi i jego rodzicom. Oznacza to, że uczeń i jego rodzice nie muszą zwracać się do nauczyciela z wnioskiem o udostępnienie pracy. Nauczyciel ma obowiązek udostępnić sprawdzone i ocenione bieżące prace pisemne (...)” – czytamy w specjalnym piśmie do dyrektorów szkół różnych szczebli w całej Polsce.

Inny artykuł tej samej ustawy (art. 44e ust. 7) wskazuje, że szkoła musi określić w swoim statucie sposób tego udostępniania. Przy wyborze sposobu udostępniania sprawdzonych prac, szkoła powinna wziąć pod uwagę realne możliwości szybkiego otrzymania przez ucznia i jego rodziców danej pracy, np.: przekazanie zainteresowanym oryginału pracy lub jego kopii, udostępnienie pracy do domu z prośbą o zwrot pracy podpisanej przez rodziców, itd. Udostępnianie prac do wglądu tylko na terenie szkoły, np. w czasie organizowanych przez szkołę spotkań z rodzicami, nie spełnia warunku swobodnego dostępu rodziców ucznia do informacji o postępach i trudnościach w nauce ich dziecka.

Oryginały zostają w szkołach

Jak zwykle to bywa teoria podąża sobie, praktyka sobie. Sprawdziliśmy w kilku szkołach różnych szczebli w naszym regionie, jak u nich wygląda ta kwestia.

– Te przepisy można różnie interpretować. Przed wpisaniem regulacji do statutu szkoły, rozpatrywaliśmy różne możliwości. Zastanawialiśmy się, czy dawać uczniom do ręki oryginały prac, aby zabrali je do domów. Problem w tym, że bywały takie sytuacje, iż prace nie wracały. Postanowiliśmy, że oryginał musi zostać w szkole. W każdej chwili, kiedy rodzic tylko zechce, może zwrócić się o wykonanie kopii pracy swojego dziecka. Ma także prawo wglądu do takiej pracy. Może na ten temat porozmawiać także z nauczycielami, którzy systematycznie pełnią dyżury – powiedziała dyrektor Szkoły Podstawowej nr 4 w Przemyślu Dorota Kotuła.

– Jesteśmy do tego zobligowani ustawą i nie mamy przed rodzicami żadnych tajemnic. Każdy rodzic, który tego sobie zażyczy, może wykonać kopię pracy. Nie boimy się ich wydawać, bo przecież je oceniamy. Wychowawcy chętnie z nimi rozmawiają na ten temat, podobnie jak nauczyciel uczący danego przedmiotu. Najważniejsze, aby pokazać dobre strony ucznia i wskazać, nad czym musi jeszcze pracować. Oryginały prac pozostają jednak w szkole – stwierdziła dyrektor Zespołu Szkół Drogowo-Geodezyjnych i Licealnych w Jarosławiu Renata Tomaka-Pasternak.

– Szkoła ma obowiązek zaprezentować pracę swoich uczniów ich rodzicom. Koniec, kropka. Nie ma z czym dyskutować. Jeśli rodzic wyrazi taką chęć, zgłasza to nauczycielowi otrzymuje ksero pracy. Do tej pory nie mieliśmy jednak takiego przypadku. W statucie mamy zapis, że oryginał musi jednak pozostać w szkole – wyjaśnił dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych w Przeworsku Stanisław Mrugała.