W Lubaczowie powstaje skansen „Przygródek”! Z każdym miesiącem pięknieje i się... bogaci

Na terenie Zespołu Zamkowo-Parkowego przy Muzeum Kresów w Lubaczowie powstaje skansen. Nosi nazwę „Przygródek”, która nawiązuje do tradycyjnego określenia wielofunkcyjnego podgrodzia, położonego wokół nieistniejącego już zamku.

– Na terenie skansenu zaplanowano rozmieszczenie starych domów, przeniesionych z innych miejscowości, ale mających wspólny mianownik. Są to domy małomiasteczkowe o cechach „stylu lubaczowskiego”, który wypracowali miejscowi cieśle – powiedziała Wojewódzki Podkarpacki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot.

To dzięki dotacji prowadzonego przez nią urzędu na terenie skansenu trwają prace nad odtworzeniem świetlicy wiejskiej z Opaki, która wzniesiona została ok. 1930 r. Obiekt planowany jako dom żydowski będzie[paywall] częścią wspomnianego kompleksu pod nazwą Park Historyczno-Etnograficzny „Przygródek – Wspólnota Kultur”.

Budynek już w 2006 r. został w częściach przeniesiony do Lubaczowa. Złożono go w latach 2018 – 2019 i jako pierwszy z czterech planowanych domów zapoczątkował tzw. sektor małomiasteczkowy przyszłej ekspozycji skansenowskiej.

Odbicie tendencji

Ten drewniany obiekt jest odbiciem najważniejszych tendencji w budownictwie drewnianym lat 20. i 30. XX w. w okolicach Lubaczowa, głównie w zabudowie małomiasteczkowej i podmiejskiej.

Obiekt reprezentuje trójdzielny plan, złożony z dwóch pomieszczeń przedzielonych sienią i składzikiem oraz typową bryłę z dachem dwuspadowym o szerokich okapach w elewacjach szczytowych i otwartą werandą wspartą pierwotnie na słupkach.

Posiada charakterystyczną dla drewnianej zabudowy lubaczowskiej dekorację architektoniczną, skupioną na ozdobnie wycinanych wspornikach przy obydwu elewacjach szczytowych i przy dachu werandy.

W 2021 r. Muzeum Kresów w Lubaczowie udało się pozyskać fundusze (70 tys. zł ze środków Wojewódzkiego Podkarpackiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu), które pozwoliły na wykonanie prac konserwatorsko-restauracyjnych.

Łącznie prace objęły 12 skrzydeł drzwiowych, 58 ram okiennych wraz z ich oszkleniem oraz 8 okiennic. Elementy te zaopatrzono w: klamki, zamki, zawiasy, zakrętki, haczyki, skoble, zasuwki itp. Prace wykonywała firma Lesława Milo – Zakład Stolarski Wielobranżowe Renowacje i Naprawy z Lubaczowa.

Po zakończeniu wszystkich robót we wnętrzach budynku będą się odbywać m.in. zajęcia edukacyjne oraz wydarzenia kulturalne związane z wielokulturową społecznością dawnych Kresów Rzeczypospolitej na przykładzie Lubaczowa i powiatu lubaczowskiego.