Wieża ciśnień przy ulicy Czarnieckiego w Przemyślu trafi do rejestru zabytków [ZDJĘCIA]

Wieża ciśnień – obiekt przy ulicy Czarnieckiego w Przemyślu – jest jednym z niewielu tego typu zachowanych w naszym regionie. Posiada bardzo ciekawą konstrukcję, wręcz unikatową. Obecnie jest nieużytkowana, ale właściciel ma ciekawe pomysły na jej adaptację. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu rozpoczął procedurę wpisu obiektu do rejestru zabytków.

Ulica Czarnieckiego, położona równolegle do torów kolejowych, przed laty była ulicą zakładów przemysłowych i domów mieszkalnych jedno- lub dwupiętrowych, z przełomu XIX i XX w. oraz z okresu międzywojennego. 

– wyjaśniła Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot.

Jak już wspomnieliśmy, obiekt posiada bardzo ciekawą, wręcz unikatową konstrukcję. Na zewnętrznej ścianie zachował się wodowskaz w formie metalowej szyny. Wskazywał ilość wody znajdującej się w danej chwili w zbiorniku w wieży. We wnętrzu znajdują się żelbetowe stropy, jak również ceglane mury o grubości półtora metra.

Jak to działało?

Największa w Przemyślu wieża ciśnień ma ponad 30 m wysokości. Woda z Sanu była czerpana do przepompowni przy Kamiennym Moście. Stamtąd transportowana do wieży. Następnie wypompowywana na jej wierzchołek. Gdy podjeżdżał parowóz, tankowano go wodą poprzez specjalny wodopój.

Tego typu obiekty, zbliżone w formie, wzniesiono również w Sędziszowie Małopolskim oraz Jędrzejowie.

Niebawem przemyski trafi do rejestru zabytków, a to pozwoli właścicielowi na starania o dofinansowanie remontu.

Ten przy ul. Czarnieckiego nie jest jedynym tego typu obiektem w mieście. W latach 1922 – 1928 na stokach Winnej Góry na Zasaniu została wybudowana tzw. kolonia domków oficerskich. Komitet ich powstania – w trosce o zapewnienie mieszkańcom wody pitnej – w 1926 r. rozpoczął budowę wieży ciśnień wraz ze zbiornikiem wyrównawczym przy ul. Chrobrego.

Po wybudowaniu zbiornik zalany został wodą doprowadzoną rurociągiem stalowym o średnicy 90 mm z baterii studni zlokalizowanych u podnóża Winnej Góry. W studniach zamontowane były pompy, które tłoczyły wodę do zbiornika. Ta rozprowadzana była grawitacyjnie rurociągiem stalowym o średnicy 90 mm wzdłuż ulicy Chrobrego do poszczególnych budynków. W czasie działań wojennych obiekt został poważnie uszkodzony pociskiem artyleryjskim i przestał funkcjonować. Podczas okupacji hitlerowskiej Niemcy zdemontowali rurociąg doprowadzający wodę do zbiornika.

Obecnie jest... dzwonnicą i pomieszczeniami gospodarczymi dla wybudowanego tuż obok kościoła pw. biskupa Pelczara.