Z jakimi wadami postawy zmagają się dzieci i dorośli?

Niewłaściwa, niefizjologiczna postawa ciała może powodować dolegliwości u osób w każdym wieku. Wady postawy dzielą się na wrodzone i nabyte, czyli wynikające ze stylu życia. Korygują je wykonywane podczas rehabilitacji ćwiczenia, których celem jest przywrócenie prawidłowej postawy. Co nam dolega najczęściej?

Płaskostopie, koślawość i idąca za nimi szpotawość to terminy powszechnie znane.

Wady te jednak występują rzadziej niż niegdyś.

– Współcześni rodzice są lepiej wyedukowani. Wiedzą, że dziecku potrzebne jest dobre obuwie dobrane do jego potrzeb. Do 5 roku życia maluch powinien nosić buty ze sztywną piętą i dobrą wkładką supinującą. Gdy pojawiają się problemy z odpowiednią postawą, dziecko należy dobrze przebadać. Znaleźć problem i z nim pracować, ponieważ niekoniecznie muszą wynikać z koślawości czy szpotawości. Równie dobrze przyczyną mogą być złe ustawienie stóp lub miednicy – mówi Ewelina Gilżyńska-Orfin, koordynatorka Ośrodka Dziennej Rehabilitacji Ogólnoustrojowej w Przemyślu, działającego przy Centrum Rehabilitacji przy ul. Jasińskiego 2a w Przemyślu (tel.: 16 736 82 38).
 

Pomoc rodzica niezbędna

Dzieci i młodzież często borykają się też ze skrócenia ścięgna Achillesa, a już dużym problemem jest dziś skolioza. Dzieci wiodą siedzący tryb życia. Dużo czasu spędzają przy komputerze, z telefonem, a wtedy się nie ruszają, garbią. W dodatku nikt ich nie poprawia, ponieważ w szkołach i przedszkolach nie ma dziś zajęć korekcyjnych. Niebadane, niepilnowane kończą ze skrzywieniem kręgosłupa.

– Dlatego bardzo ważne jest, aby wybrać się do lekarza, fizjoterapeuty i stosować do ich zaleceń. Chciałabym podkreślić, że praca ze skoliozami i każdą inną wadą postawy nie kończy się wraz z przyjściem do gabinetu. Trzeba ćwiczyć w domu. Rodzice muszą czynnie uczestniczyć w rehabilitacji dziecka. Obserwować, jak ma prawidłowo wykonywać ćwiczenia i powtarzać je w domu. Oczywiście nie codziennie, żeby dziecko się nie zniechęciło. Zwracać uwagę na postawę pociechy, aby po zamknięciu drzwi do gabinetu nie wróciło do złych przyzwyczajeń. Pamiętajmy, że skolioza w skrajnych przypadkach może się skończyć nawet operacją – ostrzega fizjoterapeutka.
 

Co najczęściej doskwiera dorosłym?

– Ustawienie miednicy za bardzo w przodopochyleniu lub tyłopochyleniu, co skutkuje tym, że chód jest nieodpowiedni. W przodopochyleniu są przykurczone zginacze, zaś w tyłopochyleniu – występuje skrócenie mięśni, a dalej niepełny wyprost w stawie biodrowym. Złym ustawieniem miednicy spowodowana jest też inna częsta wada: przykurcz mięśni kulszowo-goleniowych. Często obserwujemy też przykurcz mięśni piersiowych, co również jest związane z siedzącym trybem życia. Młodzież, ale też dorośli godzinami siedzą, leżą z telefonami w ręku, co się wiążę ze zgarbionymi, okrągłymi plecami. Stale utrzymują pozycję zamknięcia klatki piersiowej. Powoduje to płytszy oddech, a więc i niedotlenienie organizmu i tkanek – wymienia E. Gilżyńska-Orfin.
 

Praca pacjenta równie ważna co terapeuty

Nie zawsze dolegliwość, z którą pacjent udaje się do fizjoterapeuty, jest jego faktycznym problemem. Rolą terapeuty jest ustalić przyczynę wady postawy i starać się ją wyeliminować. Jest to jednak możliwe jedynie we współpracy i przy zaangażowaniu pacjenta.

– Pacjent nie musi ćwiczyć codziennie, ale z pewnością musi chcieć poprawić własny komfort życia. Często wystarczy skorygować drobne nawyki: sposób siedzenia na krześle, spania, chodzenia, aby sporo zyskać. Ćwiczenia, których pacjent nie może wykonywać w domu, trenujemy razem w gabinecie. Jednak podczas rehabilitacji fizjoterapeuta dobiera też takie ćwiczenia, które po zakończeniu terapii pacjent będzie mógł bezpiecznie kontynuować w domu – mówi terapeutka.

Fizjoterapeutka Ewelina Gilżyńska-Orfin:

– Często te wady postawy powstały w dzieciństwie, nie zostały wyłapane i wyeliminowane. Są skutkiem wieloletnich zaniedbań, zatem proces rehabilitacji jest długi. Niekiedy rehabilitacja przy wadach postawy trwa całe życie. Nie zawsze jednak oczekujemy 100-procentowej poprawy. Natomiast na pewno zmierzamy do poprawy ruchomości i komfortu przy poruszaniu się i podczas wykonywania codziennych czynności.

Aleksandra Nowotyńska