Zachowają przeszłość dla potomnych. Gmina wyda publikację nawiązującą do najazdów tatarskich

Niematerialną spuściznę po najazdach tatarskich na ziemie polskie stanowią utrwalone w języku powiedzenia, a jednym z najpopularniejszych jest „Złapał kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za łeb trzyma”. Pamięć o tamtych wydarzeniach jest wciąż żywa na terenie gminy Przeworsk, dlatego tamtejsze władze zdecydowały się na wydanie publikacji im poświęconej. Na ten cel gmina przeznaczy 50 tys. zł.

Jednym z wyjątkowych miejsc na mapie gminy Przeworsk jest kopiec wzniesiony w 1936 roku we wsi Nowosielce koło Przeworska na pamiątkę bohaterskiego odparcia ataku Tatarów. W czerwcu 1624 roku[paywall] ordyńcy bezskutecznie przez 4 dni oblegali miejscowy kościół, broniony dzielnie przez miejscowych chłopów pod dowództwem wójta – byłego żołnierza Michała Pyrza i proboszcza ks. Piotra Kisiela.

Wszystkie okoliczne wioski zostały wówczas przez Tatarów spalone, a mieszkańcy wzięci w jasyr. Ostał się jedynie górujący nad okolicą wspomniany drewniany kościół w Nowosielcach. Uwieńczona sukcesem obrona świątyni w Nowosielcach przed Tatarami stała się potem kanwą lokalnych podań przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Gmina, chcąc zachować dla potomnych wiedzę o przeszłości, zdecydowała się wydać poświęconą tamtym wydarzeniom książkę.

Zdaniem gospodarza gminy Przeworsk D. Krawca historia regionalna przeżywa obecnie swój renesans i coraz częściej pisze się o małych ojczyznach, podkreślając ich znaczenie dla budowania lokalnej tożsamości. – Od pewnego czasu obserwujemy rewitalizację zainteresowań przeszłością, zarówno ze strony całych społeczeństw, jak i różnorodnych zbiorowości i grup społecznych, a nawet jednostek. Pamięć przeszłości jest potrzebna z różnych powodów: ma przywrócić poczucie przynależności i wartości, a także bezpieczeństwa, ładu i sensu. Naszym celem jest opisanie doświadczeń inwazji wojowników tatarskich w pamięci zbiorowej jako niematerialnego dziedzictwa kulturowego mieszkańców – podkreśla.

Całkowity koszt wydania publikacji ma się zamknąć w kwocie 50 tys. zł. Więcej niż połowę tej kwoty, bo niemal 32 tys. zł, samorząd pozyskał z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020.

fot.www.polska-org.pl
Kopiec Michała Pyrza w Nowosielcach, usypany ku uczczeniu pamięci miejscowego wójta, który w r. 1624, podczas najazdu Tatarów, stojąc na czele chłopów, zmusił oblegających kościół do odwrotu.