Holokaust to tylko chwila...

W związku z obchodami Międzynarodowego Dnia Holokaustu w wielu podkarpackich miejscowościach odbywały się rozmaite spotkania, wystawy i uroczystości. Podobnie było w Dynowie. O to, dlaczego Dynów jest dla społeczności żydowskiej miejscem szczególnym i czym jest Centrum Historii Żydów w tej miejscowości, zapytaliśmy Zbigniewa Józefa Tobiasiewicza, współtwórcę i opiekuna placówki.

Jak to się zaczęło?

– O tym, że mam korzenie żydowskie, dowiedziałem się stosunkowo późno, będąc już dorosłym. Moja rodzina była bowiem zasymilowana. Ja wychowywałem się jako katolik, dopiero jako dorosły człowiek dowiedziałem się, że mam rodzinę w Izraelu. Pojechałem tam i spędziłem w tym kraju sporą część swojego życia. Na swojej drodze spotkałem tam również rabina Pinchasa Pampa, który wywodził się właśnie z Dynowa[paywall]. Rozmawialiśmy dużo na temat Polski i Galicji, rabin Pinchas miał marzenie, żeby utworzyć w Dynowie miejsce, w którym  mogliby się spotykać Żydzi, gdzie będzie mykwa i gdzie wspólnie będzie można się pomodlić. Początkowo budżet na ten cel był bardzo skromny i nie wystarczał, dlatego droga do tego celu była długa i niekiedy kręta. Ale w końcu udało się i po długich pracach remontowych w budynku byłej wikliniarni utworzyliśmy Centrum Historii Żydów w Polsce. Funkcjonuje tam synagoga i rytualna łaźnia, mamy też pokoje dla pielgrzymów.

fot.Kamil Jacek Zarański
Chętni mogli się zapoznać z fotografiami, pocztówkami, pamiątkach i obrazami Niny Talbot, wysłuchać prelekcji prof. Elżbiety Rączy, a także odwiedzić miejsca pamięci i spotkać się w Centrum Historii Żydów w Polsce.

Skąd są odwiedzający i dlaczego przyjeżdżają właśnie do Dynowa?

– Przyjeżdżają do nas Żydzi z całego świata: USA, Izrael, Kanadytp... Trafiają tu głównie ze względu na grób sławnego cadyka Cwi Elimelecha Szapiro (1783 – 1841), założyciela dynastii cadyków dynowskich. Cadyk znaczy tyle co sprawiedliwy, tego określenia używa się w stosunku do charyzmatycznego przywódcy, wzoru pobożności, pokory i sprawiedliwości. Poza funkcją religijną pełnił też ważną społecznie rolę, dbał o społeczność, troszczył się o najbiedniejszych i stał na straży sprawiedliwości społecznej. Chasydzi wierzą, że cadykowie zasiadają przy Bogu i mogą wstawiać się u niego w naszych sprawach. Stąd też wierni odwiedzają chętnie groby cadyków i zostawiają przy nich karteczki ze swoimi prośbami. Proszę mi uwierzyć, że skuteczność jest niemal stuprocentowa.

Jaki jest cel waszej działalności?