Przy sękaczu białostockim o poezji

– Oryginalny sękacz białostocki przywiozła Beata Kulaga z Białegostoku, tegoroczna laureatka, a ubiegłoroczna zwyciężczyni Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „O Wstęgę Sanu”. Konkurs odbył się w ramach VIII Nadsańskich Spotkań Poetyckich – mówi prezes Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury w Przemyślu Mieczysław Szabaga.

W siedzibie RSTK, kamienicy Rynek 5, w sobotę, 10 września zakończyły się trwające trzy dni VIII Nadsańskie Spotkania Poetyckie. W ramach wydarzenia zakwalifikowani do Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „O Wstęgę Sanu” poeci zaprezentowali swoje wiersze w Szkole Podstawowej nr 16 w Przemyślu, Ośrodku Terapii Zajęciowej w Korytnikach i Środowiskowym Domu Samopomocy w Przemyślu.

Następnie na Zamku Kazimierzowskim w Przemyślu jury konkursu w składzie: Mateusz Pieniążek, Maria Gibała, Teresa Paryna ogłosiło wyniki. Pierwsze miejsce zajęła Anna Piliszewska, poetka z Wieliczki. Tę cześć spotkania zakończył recital „Ach Panie, Panowie” w wykonaniu Stanisława Górki.

Bezkompromisowy Mackiewicz, zaczadzony mesjanizmem Mickiewicz

W programie Nadsańskich Spotkań znalazł się także[paywall] wykład dr. Jana Ziemby „Niewygodny Józef Mackiewicz”. Wykładowca UJ przybliżył postać urodzonego w Petersburgu w 1902, zmarłego w 1985 w Monachium,emigracyjnego polskiego pisarza, dziennikarza, publicysty, znawcy przyrody.

Człowieka okrzykniętego przez AK zdrajcą, z wydanym i uchylonym przez Kedyw wyrokiem śmierci, następnie zrehabilitowanego, naocznego świadka i dokumentalisty odkrytych grobów polskich oficerów w Katyniu, współpracownika Paryskiej Kultury, bezkompromisowego antykomunisty, dziennikarza wiernego swoim poglądom.

Jan Ziemba podkreślił tę cechę charakteru Mackiewicza, która nie ułatwiała mu życia w środowiskach emigracyjnych, ale wpłynęła na niezwykłą aktualność jego ówczesnych ocen geopolitycznych. Szczególnie w kontekście toczącej się wojny w Ukrainie.

Podobnych kontekstów nabrał drugi wykład tego dnia „Romantyzm w machinie mesjanizmu. Proroczość czy ideologia”. Dr Mateusz Pieniążek stawiał pytania, jak to było możliwe, że Towiański – niepiśmienny twórca mesjanizmu polskiego, sprytny w sferze ekonomicznej szarlatan – zaczadził umysły takich twórców, jak Adam Mickiewicz (na bardzo długo), Juliusz Słowacki (na krótko), Zygmunt Krasiński (do końca życia). Odpowiedzi Pieniążek nie dał, ale przywołał Fryderyka Chopina i Kamila Cypriana Norwida jako tych, którzy Towiańskiemu nie dali się nabrać.

Działalność RSTK nie byłaby możliwa bez aktywności takich osób, jak: Teresa Paryna, Maria Gibała, Teresa Prymon, Bogusława Kaczmarska, Jerzy Markowicz, Małgorzata Stankiewicz, Tadeusz Tłuścik, Wiesław Zaręba, Maria Makar, Agata Lalik, Wacława Szychulska, Wiesław Hop, Władysław Zych, Galina Kowal, Ryszard Karpiński, Jacek Janusz, Grzegorz Strzałkowski, Jan Kozak, Julia Oleksińska. Ważna dla nas jest obecność Mateusza Pieniążka, pomysłodawcy i realizatora wielu wspólnych projektów. Do niedawna z sukcesami występował w naszych miniaturach teatralnych Stanisław Paluch. Wszystkich trudno wymienić – mówi prezes przemyskiego RSTK Mieczysław Szabaga.

Studium Clowna

W tegorocznych VIII Nadsańskich Spotkaniach Poetyckich miał wziąć udział dr Stanisław Ożóg, wykładowca na Uniwersytecie Rzeszowskim, poeta, aktor, twórca monodramów. Nie mógł osobiście przybyć. W zamian przesłał zrealizowaną w 1987 roku etiudę poetycką „Studium Clowna” w reżyserii Artura Wilguckiego i Grzegorza Wisza.

Zrealizowany na czarno-białej taśmie 16 mm film, a zaprezentowany w postaci cyfrowej kopii – to próba zrekonstruowania poetyckiego świata Stacha Ożoga. „Chropowata” kopia światłoczułego obrazu nadała studenckiej etiudzie sprzed 35 lat zaskakującej ekspresji. Bardzo młodym wówczas adeptom sztuki filmowej najwidoczniej udało się uchwycić coś, co dla dra Stanisława Ożoga nadal jest ważne i aktualne.

Wieczór w sali koncertowej Towarzystwa Muzycznego zakończył kapitalny koncert Adama Hajduka z grupą NaGape, świetnie nagłośniony przez Ireneusza Kolaszkę, inżyniera dźwięku od lat pracującego w Centrum Kulturalnym.

Wspomnienia przy herbacie

– W ubiegłym roku mieliśmy okrągły jubileusz 35-lecia działalności. Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury w Przemyślu zakładali: Zofia Besz-Jary, Ryszard Hop, Stanisław Łuszczki, Andrzej Winiarski, Rita Tompalska (obecnie Dwernicka) i ja – wspomina przy herbacie prezes RSTK Mieczysław Szabaga. Przypomina świetną współpracę z nieżyjącymi już, a działającymi po sąsiedzku w Towarzystwie Muzycznym Romualdem Borysławskim, Adamem Erdem, obecnymi władzami TM.

– Wcześniej pod „czwórką”, obecnie w kamienicy Rynek 5, grupa zapaleńców nadal organizuje spotkania teatralne, muzyczne, wystawy malarskie, poetyckie, literackie. Nie byłoby to możliwe bez wsparcia władz miasta, dyrektor PCKiN Renaty Nowakowskiej, dyrektora CK Janusza Czarskiego, darczyńców. Mnie przy RSTK trzymał i trzyma głównie teatr. W połowie lat osiemdziesiątych tamtego wieku moje drogi rozeszły się z Fredreum. Szukałem swojego miejsca. Znalazłem je w RSTK. Tak jest do dzisiaj. Nie, nie przeszkadza mi w nazwie stowarzyszenia archaicznie brzmiący przymiotnik robotniczy. On oddaje to, o co chodziło i chodzi w naszej działalności. RSTK to miejsce dla wszystkich, którzy próbują swoich sił w jakiejś dziedzinie sztuki. Zapraszamy – kończy Mieczysław Szabaga. 

Na finał VIII Nadsańskich Spotkań Poetyckich zagrał zespół NaGape w składzie: gitarzyści – Adam Hajduk, kompozytor i autor tekstów oraz Janusz Rajtmajer; gitara basowa – Zuzanna Nizio, wokalistka – Justyna Scheller.