Romanse z życia wzięte: Cena miłości

Mateusz Janicki miał dwanaście lat i twarz poważną, jakby kilka lat starszą, niż by to wynikało z jego wieku. Od czasu, gdy zmarł ojciec, Robert, w domu zapanowała nieopisana cisza. Na pozór wszystko toczyło się jak dawniej – matka, Iwona, każdego dnia dbała o dom, gotowała, chodziła na zakupy, lecz w jej ruchach było coś mechanicznego, jakby wykonywała te czynności z przyzwyczajenia, bez wewnętrznego udziału. Mateusz, choć był jeszcze dzieckiem, odczuwał tę zmianę boleśnie. Ojciec zawsze był pełen życia, jego głos wypełniał dom, a teraz… teraz pozostała pustka.

Mateusz kochał swoją matkę, lecz ta miłość miała w sobie cień smutku i jakiejś przedwcześnie dojrzałej troski. Wiedział, że musi być dla niej wsparciem, choć nie rozumiał jeszcze, jak mógłby jej pomóc.

Zbliżały się urodziny matki. Mateusz przypomniał sobie o kapeluszu, który kiedyś oglądali we troje, jeszcze z ojcem. Był to kapelusz z szerokim rondem, lekki, w kolorze beżowym, jakby stworzony dla wiosennych spacerów. Matce szczególnie przypadł do gustu, ale tata wtedy go nie kupił, bo kapelusz okazał się za duży. Teraz on chciał spełnić marzenie mamy, ale brakowało mu jednej, istotnej rzeczy – pieniędzy. Potrzebował sto dwanaście złotych, ale w jego kieszeni nie było ani grosza.

Chłopiec, jak to dzieci mają w zwyczaju, postanowił szukać pomocy u dorosłych. Najpierw poszedł do sąsiadów, pytał, czy nie mógłby w czymś pomóc. Ale sąsiedzi, dowiedziawszy się, że potrzeba aż stu złotych, uśmiechali się z politowaniem i kręcili głowami. Kolejny krok – koledzy. Żaden z nich jednak nie miał takich pieniędzy. Nawet wujek, choć obiecał „pomyśleć”, wkrótce przestał odbierać telefony. Mateusz powoli tracił nadzieję.

Podczas sobotniego spaceru po Zielonym Rynku, Mateusz zauważył coś, co zwróciło jego uwagę: ludzie sprzedawali tam grzyby. Byli to prości ludzie, z podmiejskich wsi, z koszami pełnymi borowików, rydzów i innych darów lasu. Mateusz pomyślał niespodziewanie, że może on mógłby sprzedawać grzyby. Plan uformował się szybko, choć w głębi serca czuł pewien niepokój, jakby przeczuwał, że jest w tym planie coś jest złego. Niewiele wiedział o grzybach, ani o sposobach ich zbierania. Ale w jeden wieczór, oglądając filmy na YouTube, nauczył się sporo. Tak mu się przynajmniej zdawało.

Nazajutrz, w sobotę, Mateusz powiedział matce, że jedzie do kolegi. Zamiast tego, wsiadł do autobusu z koszykiem i nożem kuchennym w plecaku. Wysiadł na przystanku w lesie, gdzie razem z innymi grzybiarzami zaczął szukać borowików. Na szczęście udało mu się zebrać trochę tych grzybów. Resztę grzybiarzy obserwował z dystansu, nie odważając się zagadać. Następnie stanął przy drodze, rozłożył grzyby i czekał na kupców. Ku jego zaskoczeniu, ludzie rzeczywiście zaczęli się zatrzymywać i kupować grzyby. Pierwszego dnia zarobił czterdzieści siedem złotych.

W niedzielę wrócił do lasu, tym razem z większym entuzjazmem. Nazbierał jeszcze więcej grzybów, a dwaj młodzi ludzie w eleganckim samochodzie zatrzymali się, by kupić cały koszyk. Zapłacili stówę, nawet nie próbując się targować. Mateusz był uszczęśliwiony. Teraz wystarczy mu nie tylko na kapelusz, ale też na pudełko czekoladek. Gdy wrócił do domu, odezwały się w nim wyrzuty sumienia, że musiał okłamać matkę. Przez chwilę pomyślał, że powinien powiedzieć jej prawdę, ale odsunął tę myśl na bok. Najpierw kapelusz.

W poniedziałek, zaraz po szkole, Mateusz pobiegł do sklepu, gdzie kilkakrotnie oglądał kapelusz. Kazał sprzedawcy zapakować go, a kiedy przyszło do płacenia, z dumą wyciągnął swoje pieniądze. Sprzedawca jednak nagle spochmurniał. Przez chwilę przyglądał się banknotom, a potem podszedł do zaplecza, gdzie oglądał je pod światłem latarki. Mateusz czuł narastające napięcie. Gdy sprzedawca wrócił, powiedział, że nie ma drobnych, by wydać resztę, i poprosił Mateusza, by chwilę poczekał.
Chłopiec spoglądał na inne kapelusze, gdy nagle do sklepu weszło dwóch policjantów.

– Gdzie jest ten fałszerz? – zapytał jeden z nich.

Mateusz zamarł. Sprzedawca bez słowa wskazał go gestem. Mateusz poczuł, jak jego serce wali w piersi. Policjanci zabrali go na posterunek. Okazało się, że sto złotych, które otrzymał od młodych ludzi, było fałszywe.

Godzinę później na posterunku pojawiła się Iwona. Zmartwiona i zaniepokojona, próbowała przekonać policjantów, że jej syn nie ma pojęcia o fałszowaniu pieniędzy. W końcu, po wyjaśnieniach, puścili ich do domu. Mateusz był załamany. Czuł się winnym, że jego plan zakończył się fiaskiem, a mama dowiedziała się o jego kłamstwie.

Następnego dnia, Mateusz wracał ze szkoły przygnębiony. W jego głowie wciąż kłębiły się myśli o nieudanym prezencie. Gdy wszedł do domu, ku jego zdziwieniu, mama czekała na niego uśmiechnięta.

– Mateusz, dziecko kochane, nie martw się już o te pieniądze – powiedziała radośnie. – Byłam dzisiaj na policji i okazało się, że wszystko jest w porządku. Pieniądze, które zarobiłeś na grzybach, są prawdziwe. I dali mi je, abym przekazała tobie.

Mateusz patrzył na mamę z niedowierzaniem.

– Naprawdę, mamo?! – zapytał, a radość wróciła na jego twarz.
– Tak, oto one – powiedziała Iwona, wręczając mu pieniądze. Czuła jednak lekki płomień wstydu na twarzy, bo wiedziała, że te pieniądze pożyczyła od swojego kierownika. Chciała oszczędzić synowi rozczarowania.
– Boże, jak się cieszę, mamo! – śmiał się Mateusz. – Jedziemy zaraz po ten kapelusz dla ciebie!
– Pojedziemy, mój mały mężczyzno – powiedziała Iwona, patrząc na niego z dumą. – Ale najpierw musisz zjeść obiad i trochę odpocząć po szkole.

Ryszard Hop