Wizytówka Gminy Orły – Dumni z tradycji, gotowi na przyszłość

Materiał przygotowany dla prasy.

Rozwój infrastruktury, dbałość o dziedzictwo historyczne oraz inwestycje w przyszłość mieszkańców to filary, na których opiera się polityka władz Gminy Orły. W ostatnich latach udało się zrealizować szereg znaczących przedsięwzięć: od modernizacji sieci wodociągowej, przez rozbudowę Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Zadąbrowiu, aż po stworzenie nowych atrakcji turystycznych, jak Fort XI w Duńkowiczkach. Nie brakuje także inwestycji drogowych, wsparcia dla jednostek OSP, inicjatyw kulturalnych czy projektów skierowanych do najmłodszych mieszkańców – jak nowo powstający żłobek. O tym, jak gmina zmienia się na oczach mieszkańców, jakie wyzwania stoją przed samorządem i jakie marzenia towarzyszą dalszemu rozwojowi, rozmawiamy z Wójtem Gminy Orły Bogusławem Słabickim.

Wójt gminy Orły Bogusław Słabicki.

Ważnym elementem rozwoju gminy było  unowocześnienie sieci wodociągowej i wymiana wodomierzy. Czy mieszkańcy już odczuwają pozytywne skutki tych działań?

– Stan sieci wodociągowej przez wiele lat był jednym z najważniejszych tematów poruszanych na zebraniach mieszkańców, szczególnie w kontekście starej, azbestowej instalacji. Od dawna przygotowywaliśmy się do jej modernizacji, jednak ze względu na wysokie koszty oraz trudności w pozyskaniu środków zewnętrznych, inwestycja była odkładana. Przełomem okazało się dopiero wsparcie z Polskiego Ładu, dzięki któremu mogliśmy rozpocząć wymianę sieci w Orłach i Drohojowie. Natomiast dzięki środkom pozyskanym z Urzędu Marszałkowskiego prowadzono prace w Małkowicach i Nizinach. Jeśli chodzi o odczuwalne skutki, mieszkańcy już dziś widzą pierwsze pozytywne efekty, choć całość inwestycji wciąż trwa. Najważniejsze korzyści to ograniczenie strat wody wynikających z częstych awarii i wycieków, poprawa jakości i bezpieczeństwa dostarczanej wody, a także większy komfort mieszkańców, którzy nie będą narażeni na przerwy w dostawie. Ostateczna ocena będzie możliwa po zakończeniu wszystkich prac, jednak już teraz można stwierdzić, że inwestycja znacząco poprawi sytuację zarówno pod względem ekonomicznym, jak i zdrowotnym.

Fort XI w Duńkowiczkach ma stać się atrakcją turystyczną. Kiedy pojawił się pomysł na wykorzystanie tego miejsca jako atrakcji turystycznej i jak zostały pozyskane środki na ten cel?

– Pomysł, aby Fort XI w Duńkowiczkach stał się atrakcją turystyczną, pojawił się kilka lat temu – zarówno w mojej głowie, jak i u przewodniczącego Związku Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl. Podczas wspólnej wizyty w Europie Zachodniej mieliśmy okazję zwiedzać tamtejsze fortyfikacje i wtedy narodziła się idea, by podobne przedsięwzięcie zrealizować u nas. Chcieliśmy stworzyć miejsce, które będzie przyciągać turystów z wielu krajów, bo przecież w walkach o Twierdzę Przemyśl uczestniczyła w przeszłości niemal połowa Europy, każdy z tych narodów może tu odnaleźć część swojej historii. Kluczowym etapem było oczywiście pozyskanie środków finansowych. Udało się je zdobyć m.in. z programu Polski Ład , co pozwoliło na rozpoczęcie pierwszego etapu inwestycji. Dzięki temu Fort w Duńkowiczkach już teraz staje się jednym z centralnych punktów Północnej Rokady szlaku, który w pewnym sensie jest „miniaturą” całej Twierdzy Przemyśl. Liczymy, że te projekty przyciągną szerokie grono turystów. Już teraz pojawiają się prywatne inicjatywy uatrakcyjniające zwiedzanie fortów. Każdy znajdzie tu coś dla siebie – od historyków i pasjonatów militariów, po miłośników sportów, także ekstremalnych, bo pojawiły się już atrakcje, takie jak tyrolka i inne formy aktywnej rekreacji.

Panie Wójcie w najbliższych dniach odbędzie się  duże wydarzenie kulturalno-turystyczne, którego ważną częścią będzie otwarcie Fortu XI Duńkowiczki. Jakie są oczekiwania w związku z otwarciem tego zmodernizowanego obiektu i stworzeniem Muzeum Fortów Twierdzy Przemyśl?

– Otwarcie Fortu XI Duńkowiczki to niezwykle ważny moment nie tylko dla naszej gminy, ale i dla całego regionu. Zmodernizowany obiekt stanie się sercem tworzonego Muzeum Fortów Twierdzy Przemyśl i jednocześnie punktem przyciągającym turystów, pasjonatów historii i kultury. Chcemy, aby to miejsce żyło, by było zarówno przestrzenią do poznawania historii, jak i areną wydarzeń artystycznych na wysokim poziomie. W ramach otwarcia 7 września przygotowujemy dla mieszkańców i gości wyjątkowe wydarzenie kulturalne, w którym weźmie udział ponad stu artystów, co gwarantuje, że będzie to koncert na najwyższym poziomie. Oprócz części muzycznej zaplanowaliśmy także rekonstrukcję historyczną oraz możliwość zwiedzania zmodernizowanych fragmentów fortu. Choć prace w innych częściach kompleksu będą jeszcze kontynuowane, już teraz udało się zrealizować wiele, a kolejne etapy są w planach dzięki pozyskanym środkom finansowym. Najważniejsze jest jednak to, że we wrześniu oficjalnie otworzymy pierwszą część muzeum multimedialnego oraz trasę północnej rokady. To wydarzenie jest symbolicznym początkiem nowego rozdziału, udostępnienia Twierdzy Przemyśl w nowoczesnej, atrakcyjnej formie, z myślą o mieszkańcach, turystach i przyszłych pokoleniach.

Jakie są dalsze plany dotyczące rozbudowy Strefy Ekonomicznej w Zadąbrowiu?

– W tej chwili powiększamy strefę o 70 hektarów gruntów należących do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Rzeszowie. To duży krok, mamy nadzieję, że pojawi się tam znaczna liczba nowych miejsc pracy. Nie chcę jeszcze mówić o szczegółach, dopóki nie zapadną ostateczne decyzje. Niezależnie od tego, czy będzie to jeden duży inwestor, czy kilku mniejszych, efektem i tak będą nowe miejsca pracy. Liczymy również, że w przyszłości do strefy zostaną włączone tereny prywatne położone między istniejącymi gruntami. W naszym planie ogólnym już przewidzieliśmy te obszary pod dalszy rozwój strefy ekonomicznej w Zadąbrowiu.

Wiemy że Gmina Orły systematycznie dba o rozwój i doposażenie jednostek OSP, proszę o kilka zdań na ten temat?

– Rzeczywiście, w naszej gminie sytuacja wygląda bardzo dobrze, może nawet lepiej, niż wielu mogłoby się spodziewać. Pamiętam, że kiedy w 2010 roku obejmowałem funkcję wójta, jednostki OSP dysponowały tylko jednym nowym samochodem w Straży Pożarnej w Nizinach. Dziś mamy już pięć nowoczesnych pojazdów oraz szósty techniczny, nieco starszy, ale nadal w pełni sprawny. Inwestujemy nie tylko w auta, wraz z nimi systematycznie doposażamy strażaków w specjalistyczny sprzęt. Optymistycznym dla przyszłości jednostek jest fakt, iż przy niektórych powstają młodzieżowe grupy pożarnicze. Jeśli chodzi o działalność, to pierwszą jednostką włączoną do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego była OSP Niziny, a z czasem dołączyła również jednostka OSP Orły, która dziś bardzo dobrze i skutecznie działa w systemie. Można powiedzieć, że nasze jednostki są przygotowane niemal na poziomie Państwowej Straży Pożarnej. Ale najważniejsze jest to, że mamy ludzi, którzy ten sprzęt obsługują. W 2011 roku mieliśmy zaledwie 3 – 4 druhów odpowiednio przeszkolonych do udziału w akcjach. Obecnie w każdej jednostce jest tylu wyszkolonych strażaków, że spokojnie można wystawić po dwie lub więcej drużyn ratowniczo-gaśniczych. Zdarza się nawet, że druhowie muszą czekać, aby móc wziąć udział w akcji. To pokazuje, jak ogromny postęp dokonał się w ostatnich latach, mamy zarówno nowoczesny sprzęt, jak i świetnie przygotowanych ludzi, gotowych nieść pomoc mieszkańcom.

Nowy wóz dla OSP Orły.

Nowy wóz dla OSP Niziny.

W ostatnich latach wiele jednostek OSP w gminie obchodziło swoje jubileusze.  We wrześniu jednostka w Wacławicach obchodzi 100 lecie. Co dla Pana, jako wójta, ale też strażaka, oznaczają te uroczystości i jakie znaczenie mają one dla mieszkańców?

– Każdy jubileusz jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej to wyjątkowe wydarzenie, zarówno dla strażaków, jak i całej społeczności lokalnej. To święto, podczas którego strażacy mogą na chwilę odsunąć się od codziennych obowiązków związanych z niesieniem pomocy, a skupić się na wspólnym spotkaniu, rozmowie i budowaniu więzi. To także moment, w którym możemy docenić ich poświęcenie i trud oraz podziękować im za lata służby. W naszej gminie działa wiele jednostek OSP z bardzo długimi tradycjami. Tylko w tym roku aż dwie: w Orłach i w Wacławicach obchodzą swoje 100-lecie. W ubiegłym roku świętowaliśmy 115-lecie OSP w Kaszycach oraz 75-lecie OSP w Nizinach.

To pokazuje, jak głęboko zakorzenione są strażackie tradycje w naszej społeczności i jak ważne miejsce zajmują w historii gminy. Na szczególne podkreślenie zasługuje także działalność Orkiestry Dętej OSP Walawa, która nieprzerwanie funkcjonuje już od 113 lat. Jej początki sięgają czasów, gdy mieszkańcy wysiedleni ze wschodu przywieźli ze sobą nie tylko instrumenty, ale i strażackie tradycje. Dzięki nim udało się stworzyć wyjątkową, wielopokoleniową wspólnotę, która do dziś pielęgnuje te wartości. Dlatego takie jubileusze to nie tylko okazja do świętowania, ale także moment refleksji, wdzięczności i dumy z tego, że w naszej gminie strażackie ideały poświęcenia, odwagi i solidarności są przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Czy inwestycja w most na Sanie już przynosi wymierne korzyści komunikacyjne i gospodarcze?

– Każda droga, a zwłaszcza most, zawsze sprzyja rozwojowi miejscowości, przez które przebiega. Nawet jeśli dziś nie wszyscy odczuwają korzyści bezpośrednio, to one z pewnością się pojawiają. Miejscowość staje się bardziej atrakcyjna i otwarta na świat, a to oznacza większe możliwości komunikacyjne i inne perspektywy zasiedlania. Pomysł budowy mostu pojawił się już kilka lat temu, ale zrealizowaliśmy go dopiero niedawno, po zakończeniu najważniejszych inwestycji w gminach. Uznaliśmy, że nadszedł czas, aby skomunikować się z drugą częścią gmin powiatu przemyskiego. To bardzo ważna droga, która skróciła wiele kontaktów rodzinnych, rolniczych czy firmowych, ułatwiając życie mieszkańcom i rozwój gospodarczy całego regionu.

Które inwestycje drogowe zrealizowane w ostatnim czasie miały największy wpływ na poprawę jakości życia mieszkańców w Gminie Orły ?

– Dzięki środkom z Polskiego Ładu udało nam się znacząco rozwinąć infrastrukturę drogową w gminie Orły. Poprawia się standard naszych dróg gminnych są one szersze, bezpieczniejsze, a przy wielu z nich powstają także chodniki. Jednak jeszcze większy wpływ na jakość życia mieszkańców mają inwestycje realizowane wspólnie z powiatem przemyskim, ponieważ dotyczą głównych ciągów komunikacyjnych, które łączą kluczowe miejscowości. Do najważniejszych zrealizowanych zadań należą: droga z Orłów do Kaszyc, następnie z Małkowic do Walawy,  Zadąbrowie–Sośnica, obecnie budowana droga Niziny–Orły, powiązana z oddaniem mostu na Sanie. Te inwestycje w największym stopniu poprawiły codzienny komfort i bezpieczeństwo mieszkańców.

W takim razie jakich inwestycji drogowych mogą się spodziewać mieszkańcy i inwestorzy?

– Mieszkańcy i inwestorzy mogą spodziewać się realizacji kilku istotnych inwestycji drogowych. W planach są m.in. budowy i modernizacje dróg powiatowych: z Orłów do Wacławic przez Hnatkowice,(inwestycja rozpoczęła się budową chodników w Orłach), z Kaszyc do Ciemięrzowic, z Duńkowiczek do Orzechowiec. Ważnym elementem będą także drogi gminne prowadzące do ronda na drodze krajowej nr 77, które połączą tereny inwestycyjne z tą trasą, co pozwoli odciążyć ruch w Zadąbrowiu i Orłach oraz usprawni dojazd do autostrady.mDzięki tym inwestycjom poprawi się nośność i szerokość dróg, a także bezpieczeństwo poprzez budowę chodników. Ułatwi to nie tylko codzienną komunikację mieszkańców, lecz także rozwój firm działających w regionie, co bezpośrednio przełoży się na poprawę jakości życia i atrakcyjność inwestycyjną gminy.

Na jakim etapie znajduje się obecnie realizacja inwestycji związanej z utworzeniem żłobka w ramach programu  Aktywny Maluch?  Kiedy planowane jest uruchomienie placówki? Ile miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 przewidziano w nowym żłobku?

– Obecnie jesteśmy na etapie, w którym podpisaliśmy już umowę i wykonawca przygotowuje pomieszczenia pod żłobek w ramach programu Aktywny Maluch. Trwają również procedury związane z powołaniem dyrektora, rekrutacją kadry oraz  wyposażeniem placówki w meble, zabawki i organizacją placu zabaw – całość inwestycji jest więc sukcesywnie realizowana, choć procedury przetargowe nieco się wydłużyły. Liczę jednak, że żłobek uda się uruchomić już w listopadzie. Na początek planujemy otwarcie jednej grupy dla 16 dzieci, ale docelowo placówka będzie mogła przyjąć 32 maluchy w dwóch grupach. Jeśli zapotrzebowanie ze strony rodziców okaże się większe, będziemy rozważać dalsze zwiększenie liczby miejsc bądź stworzenie kolejnego żłobka w innej lokalizacji.

Jaką rolę w integracji społeczności lokalnej odgrywają wydarzenia takie jak Dożynki czy Dni Orłów i w jaki sposób władze gminy wspierają ich organizację?

– Wydarzenia kulturalne odgrywają w naszej gminie ogromną rolę, bo są tak samo ważne jak inwestycje, bez nich trudno wyobrazić sobie życie lokalnej społeczności. To nie tylko duże święta, takie jak Dożynki czy Dni Orłów, które są największymi wydarzeniami gminnymi, ale też liczne mniejsze inicjatywy realizowane przez poszczególne sołectwa : spotkania świąteczne, zabawy choinkowe, akademie szkolne czy uroczystości patriotyczne. Wszystkie te przedsięwzięcia integrują mieszkańców, pozwalają im się spotkać, wspólnie spędzić czas i wymieniać doświadczenia. Szczególną rolę pełnią Dożynki, są podsumowaniem całorocznej pracy rolników, formą podziękowania i kultywowania tradycji, które staramy się przekazywać kolejnym pokoleniom, jednocześnie dostosowując je do współczesnych  realiów. To nie tylko obrzęd, ale też okazja do pokazania dawnych zwyczajów, jak choćby tradycyjnego młócenia zboża, a zarazem do wspólnej zabawy. Organizację takich wydarzeń wspiera gmina, współpracując z biblioteką, szkołami, stowarzyszeniami, kołami gospodyń czy klubami seniora. Każda z tych instytucji wnosi swój wkład, a samorząd zapewnia pomoc organizacyjną i finansową. Dzięki temu mieszkańcy mają przestrzeń do integracji, budowania więzi i wzmacniania poczucia wspólnoty, co jest równie ważne, jak rozwój materialny gminy.

Jakie ma Pan marzenie związane z przyszłością  gminy, by była ona nadal wierna swoim rolniczym korzeniom, a zarazem nowoczesna i atrakcyjna dla młodych ludzi oraz inwestorów?

– Jednym z moich największych marzeń związanym z przyszłością gminy jest to, aby nigdy nie zatrzymała się w swoim rozwoju. Od początku pracy na stanowisku wójta zależało mi, by być motorem napędowym zmian i myślę, że dotychczas wspólnie udaje nam się ten cel realizować. Chciałbym, abyśmy nie zwalniali tempa i konsekwentnie podnosili jakość życia naszych mieszkańców.Choć wiele inwestycji i wydarzeń kulturalnych już dziś stoi na wysokim poziomie, to wciąż widzę potrzebę nowych działań. Przykładem może być planowany dom dziennego pobytu dla seniorów – to ważny element troski o starsze pokolenie. W kolejnych latach chciałbym jeszcze mocniej skupić się na podnoszeniu komfortu życia mieszkańców, m.in. poprzez rozwój infrastruktury sportowej, integrację społeczną czy nowe atrakcje, które przyciągną młodych ludzi i inwestorów. Rozwój gminy to proces ciągły – inwestycje nigdy się nie kończą. Te, które zostały zrealizowane kilkanaście lat temu, wymagają dziś modernizacji, a nowe potrzeby stale się pojawiają. Dlatego moim marzeniem jest, aby gmina była wierna swoim rolniczym korzeniom, a jednocześnie stawała się coraz bardziej nowoczesna, przyjazna i atrakcyjna dla wszystkich pokoleń.

Strefa ekonomiczna w Zadąbrowiu

Trwają prace przy realizacji zadania inwestycyjnego pn.: Rozbudowa infrastruktury służącej funkcjonowaniu strefy ekonomicznej w Zadąbrowiu w ramach dofinansowania z Rządowego Funduszu Polski Ład Program Inwestycji Strategicznych.

Całość zadania obejmuje wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej oraz uzyskanie stosownych decyzji odpowiednich organów oraz prace budowlane obejmujące przeprowadzenie robót budowlanych w zakresie przebudowy oczyszczalni ścieków w Nizinach, uzbrojenie terenu przeznaczonego pod inwestycje na Strefie Ekonomicznej  w sieć wodociągową i kanalizacyjną, przebudowę oraz rozbudowę Stacji Uzdatniania Wody w Nizinach oraz wykonanie dwóch odcinków dróg dojazdowych łączących istniejące trakty drogowe z terenami inwestycyjnymi. Pierwszy odcinek drogi powstanie przy zakładzie produkcyjnym Kawmet i będzie łączył istniejący już wyłączony na razie z ruchu drogowego odcinek już wybudowany z wyjazdem na drogę powiatową Orły – Niziny. Druga inwestycja drogowa to bezpośredni wjazd ze strefy inwestycyjnej na obecną drogę DK77 w okolicy granicy administracyjnej  miejscowości Orły i Zadąbrowie. Przy obu inwestycjach drogowych pojawią się ronda drogowe, jedno na drodze krajowej, drugie zaś na powiatowej co ułatwi wjazd i wyjazd z strefy. Oprócz dróg powstanie również infrastruktura towarzysząca  w postaci chodników, oświetlenia, ścieżek rowerowych, przepustów, rowów melioracyjnych i odwodnienia.  Zmodernizowana oczyszczalnia ścieków w przyszłości przejmie ścieki sanitarne z zakładów pracy zlokalizowanych  na strefie ekonomicznej. Zwiększona zostanie jej przepustowość, powstaną nowe obiekty na jej terenie oraz nowa sieć kanalizacji sanitarnej wraz z przepompowniami. Po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, wydajność oczyszczalni wyniesie od max. =1063 m3/h o RLM = 5225.

Projektowana sieć wodociągowa ma zasilić planowaną Strefę Inwestycyjną w m. Zadąbrowie ze zmodernizowanej Stacji Uzdatniania Wody w Nizinach. Nowy rurociąg nie tylko ma pokryć zapotrzebowanie na wodę dla obiektów przemysłowych, lokalizowanych w strefie, ale także zwiększyć niezawodność zaopatrzenia w wodę terenów inwestycyjnych poprzez połączenie sieci biegnącej ze Stacji Uzdatniania Wody w Orłach. Zwiększy to możliwości eksploatacyjne pod kątem serwisowym obydwu stacji oraz niezawodność w dostawie wody również dla innych miejscowości położonych w Gminie Orły. Koszt całej inwestycji opiewa na 52 769 460,00 zł.

W ramach zadania pn.: „Rozbudowa infrastruktury służącej funkcjonowaniu strefy ekonomicznej  w Zadąbrowiu” zostaną wybudowane dwa nowe odcinki dróg gminnych, które skomunikują strefę bezpośrednio z drogą krajową nr 77 Lipnik – Przemyśl oraz drogą powiatową nr 2108R Orły – Niziny. Takie rozwiązanie zapewni sprawne funkcjonowanie strefy pod względem wykorzystania  infrastruktury drogowej, ponieważ strefa zyskuje dwa dodatkowe połączenia, jedno z drogą krajową i drugie z drogą powiatową. Nowo powstałe drogi uzupełnią sieć infrastruktury drogowej na terenie Naszej Gminy.

Modernizacja oczyszczalni ścieków w Nizinach.

Przebudowa sieci wodociągowej

Gmina Orły realizuje również zadania z zakresu gospodarki wodnej. Przebudowa  sieci wodociągowej w miejscowości Orły  została już rozliczona i zakończona, zaś w miejscowościach takich jak Małkowice, Niziny i Drohojów prace nadal trwają.

Projektowany zakres całości inwestycji w tych miejscowościach obejmuje przebudowę wodociągów z rur azbestocementowych, stalowych i żeliwnych.

Istniejąca sieć wodociągowa eksploatowana jest przez Gminny Zakład Usług Wodnych w Orłach i wybudowana była w latach 60-70-tych i sukcesywnie rozbudowywana. Wymiana rur w znacznym stopniu przyczyni się do  zwiększenia niezawodności  dostawy wody do mieszkańców oraz zmniejszy liczbę awarii na sieciach wodociągowych. Łącznie wymieniono  40 km rur azbestocementowych na rury wykonane z polietylenu, które są wysoce niezawodne w eksploatacji oraz wytrzymałe na czynniki zewnętrzne. Koszt modernizacji sieci wodociągowej w tych czterech miejscowościach wynosi ponad 13 milionów złotych.  Gmina Orły  na te inwestycje otrzymała dofinansowanie z Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych. oraz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dla Podkarpacia 2021-2027.

Przebudowa sieci wodociągowej.

Montaż paneli fotowoltaicznych na obiektach Gminnego Zakładu Usług Wodnych

Na dwóch obiektach Gminnego Zakładu Usług Wodnych w Orłach, m.in. na oczyszczalni ścieków w Trójczycach oraz na stacji uzdatniania wody w Orłach  zakończono montaż instalacji fotowoltaicznej  wykorzystującej odnawialne źródła energii, na kolejnych trzech trwają prace przy montażu.

Każdy obiekt będzie wyposażony w instalację fotowoltaiczną o mocy 50 kW. oraz w magazyny energii w celu wykorzystywania tej energii w godzinach nocnych.  Część środków pochodziła z środków własnych gminy, jednak większość z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu  FEPK 02 nr „Energia i środowisko” Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027.

Wszystkie instalacje będą oddane do użytku do końca 2025 roku.

Stacja Uzdatniania Wody w Orłach.

Gmina Orły od lat udowadnia, że lokalna społeczność może tworzyć wyjątkowe i różnorodne wydarzenia, które łączą pokolenia i integrują mieszkańców. Kalendarz kulturalno-sportowy jest tu niezwykle bogaty od uroczystych dożynek poprzez Dni Orłów i festyny, aż po zawody sportowe i działania sołectw, strażaków OSP, licznych stowarzyszeń oraz kół gospodyń wiejskich.

Najważniejszym wydarzeniem w roku są Dożynki Gminne to uroczystość dziękczynna za plony, która co roku odbywa się w innej miejscowości. To czas wspólnego świętowania, podziwiania barwnych wieńców dożynkowych i degustowania tradycyjnych potraw przygotowanych przez sołectwa. Tradycją są również nagrody pieniężne dla wszystkich sołectw, fundowane przez Wójta Gminy Orły.

Dożynki Gminne – Hnatkowice 2025.

Tradycja i integracja

Równie hucznie obchodzone są Dni Orłów, podczas których mieszkańcy wspólnie bawią się na koncertach różnych  artystów, w tym roku gwiazdą wieczoru był zespół VIDEO. Najmłodsi mogą liczyć na darmowe atrakcje – dmuchańce, konkursy i zabawy.

Gmina Orły pielęgnuje pamięć historyczną oraz lokalne tradycje i obyczaje. Regularnie organizowane są uroczystości z okazji Dnia Kobiet, Dnia Dziecka, Dnia Seniora, a także jubileusze długoletnich małżeństw. Ważne miejsce zajmują również obchody świąt państwowych i religijnych  m.in. 3 Maja, 11 Listopada oraz barwny Orszak Trzech Króli przygotowywany przez sołectwo Małkowice. Pamięć o trudnej historii kultywowana jest m.in. podczas uroczystości rocznicy Pacyfikacji wsi Kaszyce.

W organizację wydarzeń aktywnie włączają się strażacy, zapewniając zaplecze medyczne i dbając o bezpieczeństwo uczestników. Szkoły natomiast wzmacniają postawy patriotyczne oraz podtrzymują tradycje i wartości rodzinne, organizując m.in. Dzień Babci i Dziadka, Dzień Matki czy spotkania mikołajkowe.

Zespół Ludowy Ziemi Przemyskiej „Trójczyce” – Międzynarodowy Festiwal PRAGA 2025.

Wspólne przeżycia, silna tożsamość

Ważne miejsce w kalendarzu wydarzeń zajmuje także Kiermasz Wielkanocny, współorganizowany przez Urząd Gminy, Gminna Bibliotekę Publiczną w Orłach oraz społeczność szkolną z terenu gminy.

Na sportowej mapie regionu Gmina Orły wyróżnia się cyklicznymi wydarzeniami, którym patronuje Wójt Gminy Bogusław Słabicki. Najstarszym i najbardziej znanym wydarzeniem jest Bieg Orła, rozgrywany nieprzerwanie od 44 lat, przyciągający biegaczy z całego regionu. Dużym zainteresowaniem cieszą się również turnieje piłkarskie o Puchar Wójta, Bieg Flagi, Turniej dla Niepodległej czy zawody sportowo-pożarnicze.

Ważnym elementem dziedzictwa kulturowego gminy jest Zespół Ludowy Ziemi Przemyskiej „Trójczyce”, założony przez Renatę Nemeczek-Budzyńską w 1975 roku i zrzeszający młodzież oraz dorosłych z terenu całej gminy. Zespół, należący do Polskiej Sekcji C.I.O.F.F., reprezentuje region na festiwalach w całej Polsce i na świecie, kultywując folklor i prezentując bogaty dorobek kultury ludowej.

Nie można też zapomnieć o ponad 100-letniej tradycji Orkiestry Dętej OSP Walawa, której historia sięga 1912 roku. Dziś orkiestra liczy 23 członków w wieku od 10 do 70 lat i zachwyca repertuarem obejmującym utwory sakralne, rozrywkowe i klasyczne.

Na terenie Gminy działa Gminna Biblioteka Publiczna w Orłach wraz z czterema filiami, która od lat pełni nie tylko rolę miejsca wypożyczania książek, ale przede wszystkim centrum życia kulturalnego. Dzięki bogatej ofercie, dbałości o nowości wydawnicze i otwartości na potrzeby mieszkańców biblioteka stała się przestrzenią przyjazną dla wszystkich – zarówno dla najmłodszych czytelników, jak i dla seniorów.

Pracownicy biblioteki dbają, aby księgozbiór był systematycznie uzupełniany o najnowsze tytuły, zarówno literatury pięknej, jak i popularnonaukowej. Biblioteka w Orłach oraz filie regularnie organizują zajęcia biblioteczne dla przedszkolaków i uczniów szkół, spotkania z literaturą, warsztaty plastyczne i tematyczne.

W murach biblioteki gościli znani autorzy literatury dziecięcej, młodzieżowej i dla dorosłych. Spotkania autorskie to nie tylko okazja do rozmowy o literaturze, ale także inspiracja dla młodych twórców i szansa na bezpośredni kontakt z pisarzem.

Biblioteka i jej filie aktywnie uczestniczą w życiu gminy. Biorą udział w festynach organizowanych przez sołectwa i stowarzyszenia, przygotowując stoiska czytelnicze, animacje i konkursy dla dzieci. Dzięki temu biblioteka wychodzi poza swoje mury, zarażając pasją do książek także tych, którzy na co dzień rzadziej po nie sięgają.

Dzięki zaangażowaniu pracowników i współpracy z mieszkańcami biblioteka w Orłach oraz jej filie stały się ważnym elementem kulturalnej mapy regionu. To miejsce, w którym książki spotykają się z ludźmi, łącząc pokolenia.

Spotkanie autorskie z ks. Sebastianem Picurem w Filii Bibliotecznej w Kaszycach 2025.

Serce gminy bije wśród ludzi aktywnych

Ogromnym bogactwem Gminy Orły są aktywnie działające stowarzyszenia i koła gospodyń wiejskich, które organizują warsztaty, spotkania integracyjne i  festyny, a także reprezentują gminę na licznych przeglądach i konkursach w powiecie przemyskim i  województwie podkarpackim.

Na terenie gminy działają m.in.: Rada Seniora – powołana w 2017 roku, inicjuje projekty dla osób starszych i zachęca je do udziału w życiu społecznym, Stowarzyszenie Kreatywni Razem w Ciemięrzowicach , Stowarzyszenie Aktywni Razem w Zadąbrowiu, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Hnatkowice, Stowarzyszenie Kulturalne Orły, Stowarzyszenie Wspólna Sprawa w Drohojowie, Stowarzyszenie Nasze Małkowice, Stowarzyszenie Kobiet Wiejskich Walawianki, Stowarzyszenie Niziny Razem  oraz Stowarzyszenie Tradycja i Nowoczesność działające od 2019 roku, którego siedziba mieści się w Domu Ludowym w Wacławicach skupiające seniorów gminy, którzy z powodzeniem reprezentują Orły na przeglądach kulinarnych i śpiewaczych, współpracując m.in. ze Stowarzyszeniem Dobrego Wojaka Szwejka.

Swoją aktywnością wyróżniają się także Koła Gospodyń Wiejskich: Koło Gospodyń Wiejskich Olszynka, Koło Gospodyń Wiejskich w Kaszycach, Koło Gospodyń Wiejskich w Duńkowiczkach, Koło Gospodyń Wiejskich w Trójczycach, Koło Gospodyń Wiejskich w Nizinach. Ich działalność to nie tylko kultywowanie lokalnych tradycji, ale także rozwijanie pasji kulinarnych, rękodzielniczych i społecznych.

Bogaty kalendarz wydarzeń, troska o tradycję i pamięć historyczną, a jednocześnie otwartość na nowe inicjatywy sprawiają, że Gmina Orły jest wyjątkowym miejscem na mapie Podkarpacia. Tu każdy , od najmłodszych po seniorów znajdzie coś dla siebie, a wspólnota mieszkańców buduje silną tożsamość lokalną.

44. Bieg Orła 2025 r.