Wojciech Kłyż walczy o krzyż na Kruhelu Małym

Wojciech Kłyż, działacz pierwszej „Solidarności”, skazany na 3 lata więzienia, rok temu opowiadał dziennikarzowi ŻP o pierwszych dniach stanu wojennego, aresztowaniu, odsiadce i jak góry pomogły mu przetrwać więzienie. Teraz interweniuje u nas w sprawie krzyża na Kruhelu Małym i trzech topól. O ich wycięcie od trzech lat nie może doprosić się w przemyskim urzędzie.

Kruhel Mały. Wojciech Kłyż czeka na początku malowniczej ulicy. Potem około trzystu metrów jazdy w górę.

Mniej więcej w połowie krętej drogi na Zniesienie widać zagubiony między rosłymi drzewami betonowy krzyż. Być może mało kto go zauważa, śmigając samochodem lub rowerem. Najszybciej zwrócą na niego uwagę piechurzy, wędrujący w kierunku Zniesienia, Kalwarii Pacławskiej lub Kopystanki.

Historia kruhelskiego krzyża niknie w mrokach czasu, ale w rodzinnej pamięci Kłyżów zaczyna się w maju 1966.

– To jest krzyż postawiony w maju 1966 z okazji 1000-lecia chrztu Polski – rozpoczyna opowieść Wojciech Kłyż.

– W miejsce starego, drewnianego. Miałem wtedy jedenaście lat, ale pamiętam poprzedni, rozsypujący się krzyż, drewniane, połamane sztachety. Wtedy legalnie nie wolno było ratować takich miejsc. Mimo to kilku[paywall] mieszkańców się skrzyknęło. Między innymi mój ojciec, Edward Kłyż, wujek jeden, wujek drugi. Oprócz mojego ojca: Michał Świder, Tadeusz Kłyż, Ludwik Hrunyk, Szczepan Ulanowski. Cichaczem jeden z budowy nosił lastryk, drugi –cement. Ktoś zrobił szablon, a ojciec przygotował wcześniej metalową balustradę.

Pamiętam, to była sobota. Nosiłem z pobliskiej studni wodę do betonu. Stryj przyjechał ciągnikiem ze żwirem. Na miejscu mieszano beton. No i w nocy, w maju w 1966 roku, oczywiście nielegalnie, wbetonowaliśmy nowy krzyż. Stoi do dzisiaj. Potem zaczął się robić szum. Zaczęła się procedura milicyjno-dochodzeniowa. Kto to robił? Jak to robił? Skąd materiały. Z opowieści ojca pamiętam, że ormowcy szybko donieśli, gdzie trzeba, o nowym krzyżu. Ale nikt nic nie wiedział, nikt nie wsypał. Gdzieś tutaj, ale nie wiem gdzie, jest zakopany słoik z nazwiskami wszystkich, którzy wtedy krzyż stawiali, nazwiska darczyńców – wspomina pan Wojciech.

 

W czym problem?

– Wtedy było tu szczere pole. Pasły się krowy. Teraz urósł dziki las. I te spróchniałe, kilkunastometrowe topole, które zagrażają nie tylko zniszczeniem krzyża, ale przede wszystkich użytkownikom drogi, przy której stoi – kontynuuje Wojciech Kłyż.

– Ściąć rosłe topole to nie jest taka prosta sprawa. Interweniowałem w UM w Przemyślu. Przyjechała komisja. Przeznaczyła trzy topole do wycięcia. Pomarańczowe krzyżyki na nich widać jak byk. Od trzech lat walczę o wycięcie tych topól. Bez skutku. Powiedziano mi w urzędzie, że jak sobie zorganizuję wycięcie sam, to drewno mogę sobie zatrzymać na opał. To śmieszna propozycja. Przecież trzeba zamknąć na czas cięcia ruch i jak powiedziałem, warunki terenowe wymagają profesjonalnej firmy, która podjęłaby się wycięcia. Jak to runie, może być niebezpiecznie i krzyża byłoby szkoda – przestrzega pan Wojciech.

Na trzech rosłych topolach stojących w bezpośrednim sąsiedztwie krzyża widać wyraźne pęknięcia. W koronach liczne pęki jemioły. Na pniach pomarańczowe krzyżyki, sugerujące możliwość wycięcia topól. W ocenie Wojciecha Kłyża, zapalonego taternika i – jak sam o sobie mówi – dendrologa amatora mocniejszy wiatr może te topole w każdej chwili złamać.

– One w takim stanie są realnym zagrożeniem dla ludzi – ostrzega pan Wojciech.

 

Co na to Urząd Miejski w Przemyślu?

Jak nas poinformował Witold Wołczyk z Wydziału Promocji i Kultury UM w Przemyślu, pracownicy z Zarządu Dróg Miejskich jeszcze dzisiaj (30.01.) skontaktują się z wnioskodawcą, aby tę sprawę wyjaśnić i ostatecznie załatwić.

 

fot.Artur Wilgucki
W ocenie Wojciecha Kłyża, zapalonego taternika i – jak sam o sobie mówi – dendrologa amatora mocniejszy wiatr może te topole w każdej chwili złamać. – One w takim stanie są realnym zagrożeniem dla ludzi – ostrzega pan Wojciech.

AW