Zdrowie warto stawiać na pierwszym miejscu. Rozmowa ŻP

Czy obowiązujący od maja br. program „Moje Zdrowie” – następca programu bezpłatnych badań „Profilaktyka 40+” – zdążył już zyskać popularność wśród pacjentów?

– Tak, rozszerzenie programu profilaktyki dla dorosłych o kolejne, młodsze roczniki przynosi efekty. W szczególności widzimy zainteresowanie udziałem w nim osób w wieku od 20 do 39 lat. To ponad 37 procent ogółu uprawnionych osób, które skorzystały z tej możliwości. Ludzie młodzi są dziś bardzo pozytywnie nastawieni do dbania o zdrowie, ich świadomość potrzeby badań profilaktycznych czy zdrowego trybu życia jest na wysokim poziomie. Seniorzy 80-letni to zaledwie 4 procent zainteresowanych badaniem.

Czy chcemy się badać? Jak ważna jest profilaktyka?

– Profilaktyka to działania, które pozwalają uniknąć wielu chorób lub wykryć je na wczesnym etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne. To prosty sposób na długie życie w dobrej formie i lepsze samopoczucie. Profilaktyka pierwotna – to wszystko, co robimy my sami, aby nie dopuścić do pojawienia się choroby. To m.in.: zdrowe odżywianie – zbilansowana dieta bogata w witaminy i minerały, regularna aktywność fizyczna dostosowana do własnych możliwości, unikanie szkodliwych nałogów, takich jak palenie papierosów i e-papierosów, nadmiernego spożywania alkoholu oraz odpoczynek i dbanie o równowagę psychiczną. Natomiast profilaktyka wtórna to wczesne wykrywanie chorób dzięki regularnym badaniom, co pozwala na pełne wyleczenie. Te działania finansuje NFZ.

Wydaje się, że program „Moje Zdrowie” nie tylko obejmuje szerszą grupę pacjentów niż „poprzednik”, ale też oferuje bogatszy pakiet badań. Czy tak jest w istocie?

– Program „Profilaktyka 40+” kierowany był do osób powyżej 40 roku życia. Aktualnie w ramach „Bilansu Moje Zdrowie” z badań skorzystać mogą już osoby od 20 roku życia. Górnej granicy wieku nie ma. Zaletą programu i kluczowym elementem jest personalizacja opieki medycznej. Zamiast jednego, standardowego pakietu badań, pacjenci otrzymają skierowania dopasowane do wieku, płci oraz czynników ryzyka zidentyfikowanych podczas wywiadu zdrowotnego. W programie „Moje zdrowie” – bezpłatnym dla pacjentów ubezpieczonych – tylko w naszym województwie od maja do października br. sfinansowaliśmy świadczenia w kwocie ponad 28,6 mln zł.

Jak skorzystać w programu i czy jest dostępny w każdej placówce POZ?

– Bilans zdrowia osoby dorosłej może być realizowany zarówno przez lekarza rodzinnego w POZ, jak i zatrudnioną w POZ pielęgniarkę czy położną. Aby skorzystać z programu, należy wypełnić ankietę, w której są pytania o wykształcenie i warunki socjalne, dane antropometryczne (waga, wzrost), występowanie w rodzinie chorób cywilizacyjnych (udar, zawał) oraz nowotworowych, tryb życia (dieta, aktywność fizyczna, spożycie alkoholu, palenie tytoniu i wyrobów tytoniopodobnych), zdrowie psychiczne – pytania w kierunku rozpoznania depresji, czynniki ryzyka zakażenia HCV. Ankietę można wypełnić przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP lub w swojej przychodni POZ. W tym ostatnim przypadku możemy liczyć na pomoc pracownika medycznego. Każdy podmiot posiadający umowę w podstawowej opiece zdrowotnej może realizować Bilans Osoby Dorosłej. Do tej pory bilanse zdrowia były realizowane tylko u dzieci. Świadczenie „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” jest udzielane: co 5 lat u osób od 20 do 49 roku życia, a co 3 lata u osób powyżej 49 roku życia. Warunek jest taki, że musi minąć 12 miesięcy od ostatniego badania wykonywanego w ramach programu „Profilaktyka 40 PLUS”.

Czy, poza badaniami, pacjent może liczyć też na konsultację lekarską obejmującą wyniki wykonanej diagnostyki?

– Oczywiście! Realizacja programu uwzględnia nie tylko wykonanie badań, ale także przeprowadzenie wizyty podsumowującej z przygotowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego oraz określeniem wskazanych interwencji prozdrowotnych. Wizyta jest realizowana w gabinecie lekarza, pielęgniarki lub położnej i zawiera: pomiary ciśnienia tętniczego i tętna; pomiary antropometryczne, uwzględniające wagę, wzrost, obwód talii i obwód bioder oraz wyliczenie stosunku masy ciała do wzrostu (BMI) oraz stosunku obwodu talii do obwodu bioder (WHR); analizę wyników badań laboratoryjnych; ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego; ocenę funkcji poznawczych wykorzystującą skalę mini-COG u osób od 60 roku życia, u których zostało stwierdzone ryzyko występowania zaburzeń funkcji poznawczych; przygotowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego; ustalenie dalszego postępowania w przypadku stwierdzonych w bilansie nieprawidłowości. Lekarz lub pielęgniarka omawia z pacjentem czynniki ryzyka zidentyfikowane podczas bilansu i określa zalecenia dotyczące zdrowego trybu życia. Ważne jest też, że ustala się z pacjentem indywidualny kalendarz badań profilaktycznych; rekomendowane szczepienia i zalecane interwencje prozdrowotne.

Czy są jakieś limity korzystania z pakietu badań w ramach programu?

– W ramach programu podstawowy zakres badań obejmuje: morfologię krwi, badanie moczu, poziom cholesterolu i trójglicerydów, stężenie glukozy we krwi, poziom kreatyniny we krwi, poziom hormonu TSH. W zależności od wieku pacjenta, a także wyników wypełnionej ankiety, może on otrzymać skierowanie na badania dodatkowe realizowane w ramach programu – aminotransferazę alaninową (ALAT), aminotransferazę asparaginianową (AspAT), gammaglutamylotranspeptydazę (GGTP), test PSA całkowity (badanie dla mężczyzn), anty-HCV oraz stężenie lipoproteiny (a) we krwi – wykonywane w ramach bilansu tylko raz w życiu, między 20 a 40 rokiem życia.

Co mówią statystki? Ile osób (kobiet/mężczyzn) przebadało się od maja w naszym województwie i która grupa wykazuje większe zainteresowanie profilaktyką?

– W naszym województwie zrealizowano dotychczas program „Moje zdrowie” u 58 tys. 201 osób dorosłych, z tego 63,4 procent to kobiety. Jak widać bardziej dbają o zdrowie, może więc powinny także zachęcać swoich panów do podejmowania działań profilaktycznych.