„100 pomników historii”

Najcenniejsze zabytki materialnego dziedzictwa kulturowego, obiekty o najwyższych wartościach artystycznych i architektonicznych, odzwierciedlające bogatą i niezwykle złożoną historię Polski to wszystko można znaleźć w pięknie wydanym albumie „100 pomników historii”.

Publikacja jest zwieńczeniem projektu Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach Programu „Niepodległa na lata 2017 – 2022”, wpisującego się w Obchody Stulecia Odzyskania Niepodległości RP[paywall].  Pomnik historii to najwyższy tytuł przyznawany polskim zabytkom nieruchomym o szczególnym znaczeniu dla naszej kultury. Jest to jedna z pięciu form ochrony zabytków wymienionych w Ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rangę pomnika historii podkreśla fakt, że status ten jest ustanawiany przez prezydenta Polski specjalnym rozporządzeniem, na wniosek ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Do elitarnego grona mogą dołączać: obiekty architektoniczne, krajobrazy kulturowe, układy urbanistyczne lub ruralistyczne, zabytki techniki, obiekty budownictwa obronnego, parki i ogrody, cmentarze, miejsca pamięci najważniejszych wydarzeń lub postaci historycznych oraz stanowiska archeologiczne. Z każdym rokiem lista najcenniejszych obiektów polskiej kultury sukcesywnie się powiększa. Do tej pory z naszego regionu wpisane na nią zostały cztery obiekty (na Podkarpaciu łącznie siedem; lista obok).

Narodowy Instytut Dziedzictwa i TVP Kultura od 2015 r. realizują serię filmów „Szlakiem miejsc niezwykłych – Pomniki Historii”, która na szeroką skalę popularyzuje te obiekty w odbiorze społecznym. Wszystkie odcinki można obejrzeć na stronie zabytek.pl – portalu stworzonym i administrowanym przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Pomniki historii na Podkarpaciu:

* Leżajsk – zespół klasztoru oo. Bernardynów

* Łańcut – zespół zamkowo-parkowy

* Radruż – zespół cerkiewny

* Krasiczyn – zespół zamkowo-parkowy

* Przemyśl – zespół staromiejski

* Twierdza Przemyśl

* Bóbrka – najstarsza kopalnia ropy naftowej