Bosy Jemeńczyk na przystanku, czyli jak omal nie doszło do linczu

W sieci zawrzało. Od agresji, wzywania do przemocy wobec tego człowieka, rasizmu, szowinizmu. Merytoryka zdecydowanie przegrywała z mową nienawiści. Obcokrajowiec, imigrant został z miejsca „spacyfikowany” i zaszufladkowany. Jako najgorsze zło.

Było to młody Jemeńczyk. Obywatel kraju położonego w południowo-zachodniej Azji na Półwyspie Arabskim. Jemen jest bogaty w ropę naftową, gaz, diamenty, ma świetne położenie geograficzne, dostęp do dwóch mórz (od południa do Morza Arabskiego i Zatoki Adeńskiej, a od zachodu do Morza Czerwonego). Wydawałoby się, że kraj, który powinien być bogaty, i w którym powinno się dostatnio żyć. Nic z tych rzeczy. Mieszkańcy cierpią skrajne ubóstwo, dzieci umierają z niedożywienia, a konflikt zbrojny trwa od ponad sześciu lat. To, co się dzieje się w tym prawie 40-milionowym kraju określić można jako katastrofę.

Trafił do Polski pewnie jak większość obcokrajowców trafi nad Wisłę od wielu, wielu lat. Tak jak takie osoby trafiały, trafiają i trafiać będą. Nielegalnie, bez grosza przy duszy i żadnego dobytku. Dlaczego? Pewnie uciekał przed dramatem, jakiego był naocznym świadkiem w swojej ojczyźnie.

7 lipca br. – zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami – Straż Graniczna zwolniła go ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w Przemyślu przy Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej. Pierwsze kroki skierował na pobliski przystanek MZK.

„Budźcie się ludzie szybciej. Za dwa miesiące będzie po nas”, „Przysięgam, jeśli zdarzy mi się taka scena, zanim zadzwonię po policję, z całych sił przedstawię inżynierom niektóre z materiałów budowlanych. Zacznę od podstaw: zbrojenia i szalunki”, „Jak to siedzi sobie na przystanku? Powinien już leżeć rozjebany jak gówno”, Mamy na szczęście wspaniałych kibiców zrobią porządek z siniakami”, „Złapać i utylizować!” – to tylko niektóre z komentarzy pod jednym z postów[paywall].

Głosów o niezwykle agresywnym zachowaniu, o niszczeniu samochodów, w które rzucał kamieniami, o „polowaniu” na przechodniów, z którymi podobnie miał postępować było więcej. Na miejsce wezwana została policja.

Skierowaliśmy do oficera prasowego Komendy Miejskiej Policji w Przemyślu młodszej aspirant Karoliny Kowalik cztery pytania. Po pierwsze: Kto zgłosił zdarzenie związane z ponoć chuligańskimi wybrykami obcokrajowca? Jakie podjęliście Państwo czynności? Po drugie, nawiązując do opisu jaki pojawił się pod filmikiem na popularnym portalu społecznościowym facebook („Inżynier rzucał kamieniami w ludzi i przejeżdżające samochody. Teraz, Mickiewicza w Przemyślu. Szacunek dla chłopaków ze służb za szybką pacyfikację. Jest gorzej niż myśleliśmy… Zdarzenie 100 metrów od obozu dla uchodźców”): czy po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych czynności faktycznie człowiek ten rzucał kamieniami w ludzi i przejeżdżające samochody? Czy otrzymaliście Państwo zgłoszenie szkody poprzez np. uszkodzenie samochodu? Czy w wyniku tego zdarzenia ktoś ucierpiał na zdrowiu? Po trzecie, nawiązując do kolejnego wpisu na facebooku („Policja wypuściła tego inżyniera, który rzucał kamieniami w ludzi i samochody. Idzie sobie spokojnie, na bosaka, w kierunku przemyskiego dworca. Tak, to się dzieje naprawdę – teraz i w Przemyślu”): czy i dlaczego wypuściliście Państwo tego człowieka? Czy – skoro zdaniem przechodniów stanowił zagrożenie – nie należało go zatrzymać? Po czwarte wreszcie: czy i ile w ostatnim miesiącu mieliście Państwo podobnych zgłoszeń?

W Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w Przemyślu, który funkcjonuje od ponad 17 lat w ramach struktur Bieszczadzkiego Oddziału SG, przebywa obecnie około 120 cudzoziemców pochodzących głównie z: Gruzji, Indii, Afganistanu oraz Egiptu. Fot. BiOSG Przemyśl

– odpowiedziała mł. asp. K. Kowalik.

Do przemyskiej komendy nie wpłynęło ani jedno zgłoszenie o uszkodzeniu mienia (w tym wypadku samochodu) czy uszczerbku na zdrowiu, który byłby efektem rzucania kamieniami przez Jemeńczyka w przechodniów. Jak więc inaczej tę sytuację nazwać, jak nie prowokacją?

Obcokrajowiec został przekazany z powrotem straży granicznej.

– poinformował rzecznik prasowy Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu por. SG Piotr Zakielarz, dodając:

Nie od dzisiaj wiadomo, że w trakcie prowadzonych czynności służbowych, zwalniani cudzoziemcy otrzymują niezbędną dokumentację określającą ich status prawny oraz pouczenia w zakresie dalszego postępowania i jednocześnie informacje dotyczące możliwości uzyskania różnych form pomocy na terytorium RP, np. dane kontaktowe organizacji pozarządowych udzielających pomocy cudzoziemcom.

– wyjaśnił por. SG R. Zakielarz.

– wyliczył.

W związku z tym pojawia się jednak wiele pytań. Działanie na zasadzie: „masz bilet, idź sobie...” nie zadziała we wszystkich przypadkach. A potem... Potem przytrafiają się takie sytuacje, jak ta z ul. Mickiewicza... Niestety.

Ośrodek funkcjonuje od ponad 17 lat w ramach struktur Bieszczadzkiego Oddziału SG. Obecnie w ośrodku przebywa około 120 cudzoziemców pochodzących głównie z: Gruzji, Indii, Afganistanu oraz Egiptu. Przebywają tam ludzie, zatrzymani w różnych częściach kraju, a umieszczani decyzją sądu. Są to osoby, które m.in. nielegalnie przekroczyły granicę, ustalana jest ich tożsamość, oczekują na wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Każdorazowo straż graniczna weryfikuje w dostępnych systemach czy cudzoziemcy nie stanowią zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Sąd rejonowy – na mocy postanowienia – umieszcza cudzoziemca w ośrodku na okres nie dłuższy niż 3 miesiące lub 60 dni. Pobyt ten może zostać jednak przedłużony. Część cudzoziemców powraca do kraju pochodzenia, niektórzy są przekazywani do innych krajów Unii Europejskiej na mocy obowiązujących rozporządzeń i umów międzynarodowych, inni ubiegają się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Polski. Nadzór nad legalnością i prawidłowością ich pobytu w strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców sprawuje sędzia penitencjarny sądu okręgowego. Warunki panujące w ośrodku są stale monitorowane przez uprawnione podmioty zewnętrzne, w tym m.in. sędziego penitencjarnego, Państwową Inspekcję Sanitarną czy organizacje międzynarodowe jak UNHCR czy Rzecznika Praw Obywatelskich.