Co to jest koronawirus?

Koronawirusy to duża rodzina wirusów, które mogą powodować choroby u zwierząt, a także u ludzi. U ludzi wiadomo, że kilka koronawirusów powoduje infekcje dróg oddechowych, od zwykłego przeziębienia do poważniejszych chorób, takich jak bliskowschodni zespół niewydolności oddechowej i zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARS). Ostatnio odkryty koronawirus SARS-CoV-2 powoduje chorobę COVID-19.

*Co to jest COVID-19?

COVID-19 jest chorobą zakaźną wywoływaną przez ostatnio odkryty koronawirus SARS-CoV-2. Ten nowy wirus i choroba były nieznane przed wybuchem epidemii w Wuhan w Chinach w grudniu 2019 r.[paywall]

*Jak rozprzestrzenia się koronawirus SARS-CoV-2?

Bezpośrednio – drogą kropelkową. Zawierające wirusa drobne kropelki powstają  w trakcie kaszlu, kichania, mówienia i mogą być bezpośrednią przyczyna zakażenia. Odległość 1 – 1,5 m od drugiej osoby, z którą rozmawia się, traktowana jest jako bezpieczna pod warunkiem, że osoba ta nie kaszle i nie kicha w naszym kierunku.

Pośrednio – poprzez skażone wydzieliną oddechową (podczas kichania czy kaszlu) przedmioty i powierzchnie. Mimo że wirus nie ma zdolności przetrwania poza organizmem człowieka, zanim ulegnie dezaktywacji, może upłynąć nawet kilkanaście godzin, w czasie których może być zakaźny.

*Czy można zarazić się COVID-19 od osoby, która nie ma objawów?

Główną drogą rozprzestrzeniania się choroby są kropelki oddechowe wydalone przez osobę, która kicha lub kaszle. Ryzyko zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 od osoby bez objawów jest bardzo niskie. Jednak wiele osób z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 doświadcza jedynie łagodnych objawów. Jest to szczególnie często obserwowane we wczesnych stadiach choroby.

*Czy można zarazić się COVID-19 drogą fekalno-oralną?

Ryzyko zakażenia koronawirusem przez kontakt z kałem zarażonej osoby wydaje się niskie. Chociaż wstępne badania sugerują, że wirus może być obecny w kale w niektórych przypadkach, rozprzestrzenianie się tą drogą nie jest głównym sposobem. Fakt istnienia takiego ryzyka jest jednak kolejnym powodem do regularnego mycia rąk po skorzystaniu z łazienki i przed jedzeniem.

*Ile wynosi okres inkubacji?

„Okres inkubacji” oznacza czas między złapaniem wirusa a wystąpieniem objawów choroby. Większość szacunków okresu inkubacji SARS-CoV-2 wynosi od 1 do 14 dni, najczęściej około 5 dni.

*Jakie są objawy COVID-19?

Najczęstsze objawy COVID-19 to: gorączka, kaszel, duszność. Niektórzy pacjenci mogą mieć katar, biegunkę, ból gardła. Objawy te są zwykle łagodne i zaczynają się stopniowo. W 80 procentach przypadków zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 przebiega w sposób łagodny, bez nasilonych objawów. Około 1 na 6 osób, które zachorują na COVID-19, poważnie choruje i ma trudności z oddychaniem. Ciężka postać choroby obserwuje się głównie u osób starszych, z niedoborami odporności i chorobami przewlekłymi (np. nadciśnienie czy cukrzyca).

*Czy można zarazić się COVID-19 od zwierząt domowych?

Obecnie nie ma dowodów na to, że zwierzęta domowe, takie jak koty i psy, zostały zainfekowane lub mogłyby rozprzestrzeniać wirusa wywołującego COVID-19.

*Czy bezpiecznie jest otrzymać paczkę z dowolnego obszaru, w którym zgłoszono COVID-19?

Tak. Prawdopodobieństwo zarażenia poprzez produkty handlowe jest niskie, a ryzyko zarażenia wirusem, który powoduje COVID-19 poprzez paczkę, która zostało przewieziona i wystawiona na działanie różnych warunków i temperatury jest również niskie. Obecnie brak jest dowodów naukowych na zakażenie koronawirusem poprzez paczkę nadaną z Chin lub Europy.

*Czy powinienem nosić maskę, aby się chronić?

Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca noszenia maseczek ochronnych przez osoby zdrowe. Maseczki ochronne powinny nosić osoby chore, osoby opiekujące się chorymi oraz personel medyczny pracujący z pacjentami podejrzewanymi o zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2.

*Czy istnieje szczepionka przeciw SARS-CoV-2?

Obecnie nie ma szczepionki ani konkretnego leku przeciwwirusowego, który zapobiegałby zakażeniu SARS-CoV-2 lub leczył COVID-2019. Prowadzone są liczne badania kliniczne nad szczepionką przeciw koronawirusowi SARS-CoV-2.

*Czy antybiotyki są skuteczne w zapobieganiu lub leczeniu COVID-19?

Nie. Antybiotyki nie działają przeciwko wirusom, działają tylko na infekcje bakteryjne. COVID-19 jest wywoływany przez wirusa, więc antybiotyki nie działają. Antybiotyki nie powinny być stosowane jako środek zapobiegania lub leczenia COVID-19.

*Jeśli mieszkam w obszarze, w którym wystąpiły przypadki zakażenia koronawirusem – czy jestem narażony na dodatkowe ryzyko?

Osoba z koronawirusem nie naraża innych, jeżeli pozostaje w izolacji i uważnie zbadano, z kim miała bliski kontakt. Nadzór sanitarno-epidemiologiczny i śledzenie kontaktów to podstawowy element pracy służb sanitarnych.

*Kim jest osoba podejrzana o zakażenie koronawirusem?

Osoba podejrzana o zakażenie koronawirusem to każdy kto:

– przebywał w kraju, gdzie występuje koronawirus lub miał bliski kontakt z osobą zakażoną,

– nie minęło 14 dni od pobytu lub kontaktu,

– obserwuje u siebie takie objawy jak: gorączka, kaszel, duszności

*Co zrobić, jeśli podejrzewasz, że ktoś może mieć ostrą chorobę układu oddechowego na skutek zakażenia koronawirusem:

Należy pamiętać o konieczności bezzwłocznego, telefonicznego powiadomienia stacji sanitarno-epidemiologicznej lub zgłoszenia się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.

*Co to znaczy, że ktoś miał bliski kontakt z osobą zakażoną koronawirusem?

– pozostawał w bezpośrednim kontakcie z osobą chorą lub w kontakcie w odległości mniej niż 2 metrów przez ponad 15 minut,

– prowadził rozmowę z osobą, z objawami choroby twarzą w twarz przez dłuższy czas,

– osoba zakażona należy do grupy najbliższych przyjaciół lub kolegów,

– osoba mieszkająca w tym samym gospodarstwie domowym, co osoba chora lub w tym samym pokoju hotelowym czy np. w akademiku.

*Co oznacza izolacja (kwarantanna) dla osób, które nie mają objawów?

– pozostanie w domu przez 14 dni od ostatniego kontaktu z osobą chorą lub po powrocie z obszaru zagrożonego i prowadzenie samoobserwacji – codzienny pomiar temperatury i świadome zwracanie uwagi na swój stan zdrowia,

– poddanie się monitoringowi epidemiologicznemu – w szczególności udostępnienie numeru telefonu w celu umożliwienia codziennego kontaktu i przeprowadzenia wywiadu odnośnie stanu zdrowia przez pracownika stacji sanitarno-epidemiologicznej,

– jeżeli w ciągu 14 dni samoobserwacji wystąpią następujące objawy: gorączka, kaszel, duszność, problemy z oddychaniem, należy bezzwłocznie, telefonicznie powiadomić stację sanitarno-epidemiologiczną lub zgłosić się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.

*Jestem poddany kwarantannie domowej – czy mogę wyjść do sklepów po jedzenie czy odebrać lek z apteki?

Osoby, na które nałożono kwarantannę, absolutnie nie powinny opuszczać miejsca zamieszkania. Udzielaj informacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej na temat stanu zdrowia. W przypadku pogorszenia się stanu zdrowia, natychmiast poinformuj telefonicznie Państwową Inspekcję Sanitarną. Często myj ręce, unikaj dotykania oczu i ust, dezynfekuj powierzchnie dotykowe, zakrywaj usta i nos zgiętym łokciem lub chusteczką podczas kaszlu i kichania.