Czy władze Przemyśla upamiętnią Kulczycką i Deutsch?

Radna Grażyna Stojak (Platforma Obywatelska) skierowała zapytanie do władz miasta w sprawie upamiętnienia dwóch wybitnych postaci związanych z Przemyślem. Chodzi o malarkę Ołenę Kulczycką i Helenę Deutsch.

Pismo w tej sprawie G. Stojak otrzymała od Marii Tuckiej, przewodniczącej przemyskiego oddziału Związku Ukraińców w Polsce. – Chodzi o ufundowanie kilkujęzycznej tablicy, upamiętniającej Ołenę Kulczycką, która wiele lat mieszkała w Przemyślu i reprezentowała społeczeństwo ukraińskie oraz wybitną przemyślankę Helenę Deutsch[paywall]. Zainteresowałam tym władze miasta, bo wydaje mi się, że obie bez wątpienia zasługują na upamiętnienie jako postacie wybitne, które na wiele lat złączyły swoje losy z przedwojennym Przemyślem. Obie przez pewien okres życia związane były z kamienicą w centrum miasta, obecnie Rynek 26, gdzie mieszkały i tworzyły. Na budynku nie ma jednak żadnej informacji. Biorąc po uwagę różnorodność turystów, którzy odwiedzają nasze miasto, inskrypcje na tablicy powinny być w językach: polskim, ukraińskim, hebrajskim, angielskim i niemieckim. To wiele nie kosztuje – powiedziała G. Stojak.

Kim były?

O. Kulczycka (1877–1967) była nauczycielką nauczycieli, czyli pedeutologiem w Seminarium Nauczycielskim przy klasztorze sióstr Benedyktynek w Przemyślu. Współpracowała m.in. z ks. Józefem Fałatem, bratem Juliana Fałata – wybitnego polskiego malarza, który z Przemyśla uciekł koleją do Krakowa. Była jedną z nestorek nauki rysunku z natury, gdyż prowadziła otwarte kursy już w 1913 r. Razem z siostrą Olgą Kulczycką – artystką znaną z tworzenia pięknych kilimów o rodzimych wzorach ukraińskich, przeplatanych z dekoracyjnością okresu art deco – wchodziły w skład wybitnych artystów dwudziestolecia międzywojennego w Przemyślu. Do jej dokonań należy dopisać starania o utworzenie muzeum ukraińskiego „Strywihor”.

H. Deutsch (1884–1982) natomiast była rodowitą przemyślanką – pierwszą psychoanalityczką specjalizującą się w psychologii kobiet.

Nie w tym roku...

Formalnie wniosek o upamiętnienie wspomnianych dwóch mieszkanek Przemyśla złożyła do prezydenta miasta Komisja Kultury Rady Miejskiej w Przemyślu. – Nie przygotowaliśmy jeszcze odpowiedzi, ale już teraz mogę powiedzieć, że jeżeli nastąpi ufundowanie tablicy czy tablic, to raczej nie w tym roku. Nie mamy zarezerwowanych w budżecie pieniędzy na taki cel. Trzeba również pamiętać, że takie upamiętnienie będzie wymagało zgody konserwatora zabytków, a przede wszystkim wspólnoty mieszkaniowej, która działa w tym budynku – wyjaśnił rzecznik prasowy magistratu Witold Wołczyk.