Dławiący dym przy granicy. Co palą na Ukrainie?

– Przez kilkanaście dni nie dawało się wytrzymać. Drażniący, dławiący smród był okropny. Pojawiał się wraz z mgłą, która płynie w naszym kierunku z pobliskiego Cykowa na Ukrainie. Poszliśmy raz na popularną u nas Złotą Górę, żeby zobaczyć, co się dzieje tuż za granicą. Zobaczyliśmy potężne kłęby dymu. Zrobiliśmy zdjęcia. Coś muszą tam palić – twierdzą mieszkańcy Stanisławczyka i Rożubowic w gminie Przemyśl. Stamtąd do granicy państwa, w linii prostej, są ledwie dwa kilometry.

– Słyszeliśmy o podobnej sytuacji w tamtym roku, w okolicach Lublina i Podlasia. Ludzie pisali na forach, że smród jest niemiłosierny, ale tamtejsza ochrona środowiska mówiła, że to wszystko przez palące się torfowiska na Białorusi i Ukrainie. U nas było to samo i w tym roku się powtarza. Ale nie wierzę, aby to był palący się torf. Początkowo śmierdzi, jakby paliła się trawa, ale z czasem czuć smród palonych opon, gum czy jakiś innych chemicznych substancji. Jesteśmy w stanie wskazać, w którym miejscu pojawia się dym – mówi Magdalena Mazurkiewicz[paywall].

– Zajechałem na koniec wioski, nic się nie paliło. W nocy z 21 na 22 września smród był już nie do wytrzymania. Nie można było spać. Zamykanie okien nic nie dawało. Nie było siwo, a niebiesko. To zapach palenia śmieci, gumy, folii i plastiku. Mówię to z pełną świadomością, bo znam smród palonych gum czy plastiku. Co najgorsze, wiemy już, kiedy zaczynają palić. Pierwszy niepokojący sygnał jest wówczas, gdy zaczyna piec czubek języka. Potem pojawia się chrypka i kichanie. Podrażnione są nozdrza. Ciężko oddychać. Sam organizm nam podpowiada, że coś jest nie tak, że mogą z tego powodu prędzej czy później pojawić się jakieś skutki uboczne. Że nie wiadomo, co tam palą – powiedział Kazimierz Kośmider.

– Nie przypominam sobie, aby wcześniej coś takiego było. Mnie od 17 sierpnia nie było w Stanisławczyku, przebywałem w sanatorium. Leczę się na astmę. Wróciłem 7 września. Kiedy przyjechałem pod dom, myślałem, że umrę. Zacząłem szukać wziewnych lekarstw, bo inaczej chyba bym nie przeżył. Nie jestem w stanie powiedzieć, co mogą palić na Ukrainie, ale z całą pewnością nie są to żadne trawy czy torf. Przypuszczam, że może tam być jakieś nielegalne śmietnisko, które nocami ktoś podpala – stwierdził Edward Kocyła.

fot.Magdalena Mazurkiewicz
Tam, gdzie unosi się dym, to już Ukraina. Zdjęcie zrobione ze „Złotej Góry” w pobliżu Rożubowic.

– Śmierdzi to mało powiedziane. To jest jakaś katastrofa. Nie istniejemy tutaj przez kilkanaście dni, kiedy na Ukrainie zaczynają coś palić. Jak szedłem o szóstej rano otworzyć swoją gospodarkę, musiałem założyć na twarz koszulkę. Jedni mówią tak, inni inaczej, poją nas jakimiś niesprawdzonymi informacjami, a my chcemy normalnie żyć. Jak jedziemy na ryby do Hermanowic, nic nie czujemy. Wracamy, dojeżdżamy do torów kolejowych, z miejsca dusi. Idzie przez Rożubowice do nas – twierdzą Jerzy Machowski, Jan Laś i Witold Kotula.

Wszystko to potwierdza sołtys Rożubowic Ewa Siwiecka. – Ostatnie trzy tygodnie były nie do wytrzymania. Śmierdziało potwornie. Odór przychodzi razem z mgłą, wieczorami i rankiem. Inaczej jest, jak pada deszcz czy wiatr wieje w inną stronę . Ciężko mi powiedzieć, co palą na Ukrainie, ale mam nadzieję, że ze względu na nasze zdrowie ktoś wreszcie coś z tym zrobi – powiedziała.

fot.Mariusz Godos
– Śmierdzi to mało powiedziane. To jest jakaś katastrofa. Nie istniejemy tutaj przez kilkanaście dni, kiedy na Ukrainie zaczynają coś palić – twierdzą Jerzy Machowski, Jan Laś i Witold Kotula.

Sprawdzili pięć miejscowości

O całej sprawie wie wójt gminy Przemyśl Andrzej Huk i wylicza, co zostało już zrobione. –Chcemy pomóc mieszkańcom naszej gminy. Poinformowaliśmy o całej sprawie przemyskie Starostwo Powiatowe, które z kolei przekazało ją Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w Rzeszowie. Będziemy tego pilnować – zapewnił.

14 września br. inspektorzy przemyskiej delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie odwiedzili pięć miejscowości przygranicznych: Malhowice, Stanisławczyk, Rożubowice, Jaksmanice i Siedliska. Wówczas żadnych uciążliwości zapachowych nie stwierdzili. W nocy z 15 na 16 września laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie przeprowadziło pomiary zanieczyszczeń powietrza w pasie granicznym, w celu zbadania zadymienia i uciążliwości odorowych, zgłaszanych przez mieszkańców.

– Badania wykonaliśmy w pięciu punktach pomiarowych, w miejscowościach: Malhowice, Stanisławczyk, Siedliska, Jaksmanice oraz Rożubowice. W pierwszych trzech punktach nie wykazały one obecności substancji zanieczyszczających w powietrzu. Nie stwierdzono też uciążliwości odorowych. W punkcie pomiarowym znajdującym się w Jaksmanicach wyczuwalne były zapachy spalenizny o niskiej intensywności, badanie wykazało także obecność substancji odorowych w powietrzu. Widoczne były opary unoszące się nad gruntem po ukraińskiej stronie granicy. W punkcie pomiarowym w miejscowości Rożubowice stwierdzono obecność gęstego, białego dymu o drażniącym zapachu. Badanie wykazało obecność substancji zanieczyszczających w powietrzu. Na tej podstawie należy stwierdzić, że najbardziej prawdopodobnym źródłem transgranicznych zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego, przepływających na polskie rejony przygraniczne z terenu Ukrainy, jest niekontrolowane spalanie materii organicznej przy ograniczonej podaży tlenu – poinformowała Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Krystyna Sołek.

Szczegółowe informacje w tej sprawie przekazane zostały wójtowi gminy Medyka i gminy wiejskiej Przemyśl, jak również wojewodzie podkarpackiemu, który obiecał, że sprawa będzie miała dalszy ciąg, ale już na poziomie międzynarodowym.

Kiedy tylko będziemy dysponowali jakimikolwiek szczegółami, do tematu wrócimy.