Jak uporać się z ostrogą piętową?

O to, czym jest ostroga piętowa, skąd się bierze oraz jakie istnieją metody jej leczenia, pytamy w Centrum Rehabilitacji przy ul. Jasińskiego 2a w Przemyślu.

Zacznijmy od początku. Czym jest ostroga?

– Ostroga piętowa to zmiana zwyrodnieniowa kości piętowej w okolicy wyrostka przyśrodkowego guza piętowego. Rozwija się najczęściej w miejscu przyczepu powięzi podeszwowej lub ścięgna Achillesa i prowadzi do stanu zapalnego oraz bólu w obrębie pięty. Na początku – jedynie po przeciążeniu stopy. Z czasem ból może się utrzymywać przez cały czas.

Skąd się bierze?

– Przyczyny jej powstania są tak naprawdę zróżnicowane. Może to być przeciążenie stopy wynikające z nadwagi, pracy w trybie stojącym, niewłaściwego obuwia, wad postawy czy nawet nieodpowiedniego rozkładu masy ciała. Niebagatelny wpływ na tworzenie się tej patologii ma też podwyższony poziom kwasu moczowego w organizmie. Miłośnicy sportu powinni też pamiętać, że jednym z powodów powstawania ostrogi piętowej może być też rozpoczęcie wysiłku fizycznego bez odpowiedniej rozgrzewki.

Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z ostrogą?

– Objawy ostrogi piętowej mają charakter bólowy, najczęściej opisywany jako ostry ból podczas pierwszych kroków po dłuższym okresie spoczynku (tzw. ból startowy). Może on ustępować po pewnym czasie, lecz wracać i nasilać się po dłuższym i większym wysiłku. Gdy podejrzewamy u siebie ostrogę piętową, najlepiej skonsultujmy się z ortopedą lub fizjoterapeutą.

Na czym polega diagnostyka?

– Opiera się ona na wywiadzie klinicznym, badaniu fizykalnym i badaniach obrazowych, takich jak ultrasonografia i rentgen.

Jak się leczy ostrogę piętową?

– To zależy od przypadku. Leczenie ostrogi jest wieloaspektowe – od zachowawczego po chirurgiczne. Jeśli mowa o leczeniu zachowawczym, metody obejmują fizjoterapię, noszenie odpowiedniego obuwia lub wkładek, stosowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Rozwińmy temat fizjoterapii.

– Do najczęściej wykorzystywanych przez fizjoterapeutów zabiegów w leczeniu ostrogi piętowej zaliczamy m.in.: ultradźwięki, jonoforezę (elektroterapię z wykorzystaniem leku, który wprowadza się do miejsca bólowego przy pomocy prądu stałego), magnetoterapię wykorzystującą zmienne pole magnetyczne, ale także krioterapię (leczenie zimnem), laseroterapię oraz kąpiele wirowe. Na ostrogę piętową dobrze wpływają również: masaż tkanek głębokich mięśnia trójgłowego łydki, rozcięgna podeszwowego i mobilizacja ścięgna Achillesa. Terapeuta wykorzystuje wówczas mechanikę i masę ciała, siłę grawitacji, a także ułożenie oraz ruch ciała pacjenta. Wykonuje masaż nie tylko palcami, ale i przedramieniem, łokciem czy pięścią. Im większe napięcia tkankowe, tym tempo masażu jest wolniejsze i celuje w maksymalne rozluźnienie mięśni i powięzi.

A co z tzw. falą uderzeniową?

– To metoda również niekiedy wykorzystywana w rehabilitacji ostrogi piętowej. Czasem daje nawet szybsze efekty terapeutyczne niż wymienione wcześniej zabiegi. Jest jednak zdecydowanie mniej komfortowa dla pacjenta, dlatego częściej dobieramy odpowiednie, niemal całkowicie bezbolesne zabiegi.

Co pacjent może robić samodzielnie, w oczekiwaniu na rehabilitację?

 – Najprostszą i najbezpieczniejszą metodą ćwiczeń jest rolowanie rozcięgna podeszwowego piłeczką (im twardszą, tym lepszą). Należy umieścić ją pod stopą i dokładnie przesuwać po całej powierzchni, wzdłuż i w poprzek krawędzi stopy. Gdy pacjent wyczuje bolesne miejsce, powinien na chwilę zatrzymać tam piłeczkę, oczekując na zniknięcie bólu i rolować dalej.