MY PYTAMY, SPECJALIŚCI ODPOWIADAJĄ. Profilaktyka jest dla wszystkich

Trzy pytania do dr n. med. Anety Grabowskiej-Popek, specjalisty chorób wewnętrznych i gastroenterologii z Wojewódzkiego Szpitala pw. św. Ojca Pio w Przemyślu.

Często słyszymy utarte powiedzenie „jesteś tym, co jesz”. Czy dieta śmieciowa, mało wartościowa, w której dominują produkty wysokoprzetworzone, pełne chemii  to proszenie się o kłopoty zdrowotne? Na ile zdrowa dieta może być naszym sprzymierzeńcem w profilaktyce onkologicznej?

– Jeśli chodzi o nowotwory układu pokarmowego, a szczególnie najczęstszy jego rodzaj, czyli nowotwór jelita grubego, profilaktyka skupiać się powinna na różnych aspektach. Czynników sprzyjających zachorowaniu jest wiele. Są to zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe oraz oczywiście indywidualne czynniki osobnicze. To, co jemy, również ma znaczenie. Zdrowa dieta, bogata w warzywa i owoce z pewnego źródła, jest zatem istotna.

Czy jest jakaś grupa osób szczególnie narażona na nowotwory układu pokarmowego?

– Jak już mówiłam, zachorowaniu sprzyjają na pewno czynniki genetyczne, ale i środowiskowe. Są osoby, u których ryzyko jest większe, dlatego tak ważna jest profilaktyka w tym zakresie i badania przesiewowe. Może je zlecić lekarz pierwszego kontaktu.  Podstawowe to morfologia i badanie kału na krew utajoną, które możemy wykonać w ramach programu „40 Plus”.

Kiedy powinniśmy się na takie badania zgłosić? Jakie są objawy, które powinny być dla nas  alarmowe?

– Jeśli pojawiają się niedokrwistość, bóle brzucha i inne objawy ze strony układu pokarmowego, należy zgłosić je lekarzowi pierwszego kontaktu. On najlepiej zna pacjenta i w razie niepokojących[paywall] objawów pokieruje do specjalisty. Bardziej szczegółowymi badaniami, na które możemy zostać wysłani i które pomogą w postawieniu diagnozy, są kolonoskopia czy gastroskopia. To pierwsze w ramach programu badań przesiewowych w kierunku nowotworu jelita grubego możemy wykonać od 50 roku życia, a nawet wcześniej, jeśli w naszej najbliższej rodzinie rozpoznano przypadek nowotworu jelita grubego.

Często trafiają do Pani pacjenci, którzy zaniedbali profilaktykę?

– Pacjenci zwykle dzielą się na dwie grupy: tych, którzy nadmiernie korzystają z wizyt u lekarza, nie zawsze potrzebnie, i tych, którzy kwestie zdrowia zaniedbują. W tej drugiej nowotwory są wykrywane w stadium bardziej rozsianym, kiedy medycyna może pomóc jedynie częściowo. Dlatego nie lekceważmy symptomów choroby.