Nieobecność, czyli opowieść o ludziach

Pandemia sprawiła, że przez jakiś czas nie obejrzymy w galeriach obrazów, rzeźb czy fotografii. Pozostał tylko internet, gdzie przeniosła się sztuka. Oczywiście to nie to samo, co bezpośredni kontakt z dziełem sztuki, ale w tej chwili jedyny. Gorąco zachęcam do obejrzenia wystawy fotografii jarosławianki Weroniki Sopel na stronie https://mala-egaleria.pl.

Autorka nie od dziś trzyma w ręku aparat i wie, po co to robi. Przykładem na jej świadomą twórczość jest wystawa Nieobecność. Gdyby ktoś zapytał mnie, o czym jest ta wystawa, to – mimo że na żadnej fotografii Weroniki nie ma człowieka – odpowiedziałbym: o ludziach. Ludziach, którzy[paywall] żyli trzydzieści, pięćdziesiąt, sto albo i więcej lat temu.

Ruiny dworu magnackiego, od dawna nieużywany, zrujnowany kościół, zakurzone wnętrze pracowni jakiegoś artysty, pomieszczenie, w którym tylko siedmioramienny świecznik przypomina, że była tu synagoga. Dalej wędrujemy do pokoju, gdzie po gospodarzach został jedynie święty obraz na ścianie, w innym tylko wiatr porusza w oknie zetlałą firanką. Resztki pieca, w którym nikt już nie napali. Przemijanie.

Oprócz zadumy te fotografie uruchamiają wyobraźnię. W krużgankach można zobaczyć postacie w strojach sprzed dwustu lat, gdzie indziej kiwające się postacie w chałatach i tałesach, wyobrazić sobie popa przed ikonostasem i tak dalej, i tak dalej. Taka jest między innymi rola sztuki.

W dwudziestu jeden fotografiach, które pokazała Weronika, widać spójność i konsekwencję w podejściu do tematu, który tylko na pozór jest łatwy. Fotogeniczność ruin i opuszczonych wnętrz jest często wykorzystywana jako tło albo do spotęgowania dramaturgii. W Nieobecności autorka na szczęście tego uniknęła. Poprzez dobór światła, umiejętne kadrowanie i efekt pewnej malarskości nie wpadła w dosłowność dokumentu ani meandry taniej estetyki.