Odrestaurują zabytkową fortyfikację w Sieniawie [ZDJĘCIA]

Jak możemy przeczytać na stronie internetowej Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu, w bliskim sąsiedztwie pałacu w Sieniawie zachowały się pozostałości fortyfikacji nowożytnych miasta. Usytuowane są po obu stronach drogi prowadzącej do centrum miasta. Osłonięte są ogrodzeniami, lecz dosyć łatwo rozpoznawalne. Po prawej stronie drogi zachowała się kurtyna murów i bastion południowo-wschodni, na lewo od drogi bastion południowo-zachodni, który obecnie stanowi teren parku miejskiego z zachowanymi okazami drzew, murowaną piwnicą, studnią i śladami fosy.

Miejsce to popularnie zwane jest przez mieszkańców „skałką”. A to dlatego, że zimą dzieci często się tam spotykały, korzystając z dobroci ukształtowania terenu, które świetnie nadawało się do jazdy na sankach[paywall].

Fortyfikacje Sieniawy powstały w następstwie decyzji Sejmiku Wiszeńskiego z 1651 r. o budowie pogranicznych fortyfikacji w celu obrony kraju przed najazdem tatarskim. W 1672 r. Sejmik Wiszeński został powiadomiony o rozpoczęciu przez Mikołaja Sieniawskiego budowy fortecy, którą zamierzał nazwać Sieniawą. W 1676 r. Sejm uchwalił tzw. libertację (zwolnienie z określonych obowiązków, takich jak podatki czy inne świadczenia publiczne, a także, w niektórych przypadkach, uwolnienie chłopów z poddaństwa) w odniesieniu do nowo założonej Sieniawy. Wewnątrz fortyfikacji oczywiście postawiono dwór, w materiałach archiwalnych określany raz dworem, raz zamkiem. Na południe od fortyfikacji założono ozdobny ogród kwaterowy. Zespół fortyfikacji dworu i ogród, stanowiły jednorodny organizm połączony ze strukturą miejską, z czterema bastionami murowano-ziemnymi w narożach i murami kurtynowymi o długości ok. 90 m. Bastiony południowe były większe i w nich mieściły się kazamaty. Dwór po 1772 r. został rozebrany, a teren uporządkowany. Fortyfikacje dworu zostały rozebrane przed 1781 r. Do likwidacji dworu przyczyniło się powstanie rezydencji z parkiem od strony południowej (dzisiejszy zespół pałacowy) i zmiana w układzie komunikacyjnym.

Na początku lat 80. XX w. prof. Kazimierz Kuśnierz przeprowadził badania architektoniczne wątków muru ceglanego i zaprawy. Badania prowadzono pod kątem oceny, czy mury miejskie wykonano w dwóch różnych etapach, co sugerowały źródła historyczne. Badania potwierdziły wznoszenie budowli w dwóch fazach, zasadniczo od siebie oddzielnych. Z badań wynika, że podstawowy korpus fortyfikacji do wysokości 3,5 m (pierwotnie jednak znacznie wyższy) zbudowano w jednym czasie, wg źródeł w latach 1664 – 1680. W tym czasie powstały kazamaty w południowo-wschodniej części zachowanych murów. Ślady zastosowania innego wątku w górnych partiach murów kurtyn i bastionu, świadczą o przerwaniu robót, przypuszczalnie na skutek wojen. Prace podjęto po upływie kilku lat pod kierunkiem innych majstrów i w innym sposób techniczny.

Władze Sieniawy od dłuższego czasu nosiły się z zamiarem odsłonięcia i uczytelnienia narysu zachowanych fortyfikacji miejskich i przeprowadzenia niezbędnych badań uzupełniających i  poszerzających wiedzę o obiekcie. 7 lipca br. odbyła się inwentaryzacja zabytkowych fortyfikacji – kazamat i bastionów obronnych. Uzgodniony został także zakres prac związanych z przyszłym zagospodarowaniem zabytkowych obiektów. Prace są wykonywane pod kierunkiem prof. Dominiki Kuśnierz-Krupy z Politechniki Krakowskiej. Po zakończeniu prac obiekt zostanie udostępniony dla turystów.