Rehabilitacja w chorobie Parkinsona: jak odzyskać kontrolę nad życiem

Choroba Parkinsona to zaburzenie uszkadzające komórki mózgu. Choć jej główne objawy, takie jak drżenie, sztywność mięśniowa czy problemy z równowagą, są powszechnie znane, to sam proces chorobowy jest znacznie bardziej skomplikowany. Z upływem czasu parkinson może prowadzić do znaczącego pogorszenia sprawności ruchowej, jak i poznawczej, co znacznie obniża jakość życia chorego. O szczegóły choroby oraz o to, czy rehabilitacja pacjenta może stać się remedium na nią, pytamy w Centrum Rehabilitacji przy ul. Jasińskiego 2a w Przemyślu.

Choroba Parkinsona jest chorobą nieuleczalną…

– Tak. Obecnie lekarstwo na chorobę Parkinsona nie istnieje. Wszystkie działania, które toczą się wokół pacjenta z tym schorzeniem, skupiają się na złagodzeniu objawów i poprawie jakości życia.

Skoro choroba oddziałuje w dużej mierze na czynności motoryczne pacjenta, jaką rolę pełni wcześnie wdrożona rehabilitacja?

– Według znanych nam badań, rozpoczęcie ćwiczeń na wczesnym etapie choroby, w wymiarze co najmniej 2,5 godziny tygodniowo, pozwala na wolniejszy spadek jakości życia w porównaniu do pacjentów, którzy tę aktywność rozpoczną później.

Zatem im szybciej, tym lepiej?

– Rehabilitacja powinna być wdrożona jak najwcześniej po diagnozie – jej efekty są najbardziej widoczne w początkowych stadiach choroby. Pacjenci, którzy regularnie uczestniczą w terapiach rehabilitacyjnych, mogą się cieszyć lepszą jakością życia, dłużej zachować aktywność (zarówno zawodową, jak i społeczną) i utrzymać zdrowie psychiczne na wyższym poziomie.

Jak wygląda rehabilitacja pacjentów z parkinsonem?

– Stała, skuteczna rehabilitacja opiera się przede wszystkim na kinezyterapii, a elementami pomocniczymi w terapii są m.in. fizykoterapia, masaż oraz psychoterapia. Ćwiczenia aerobowe wzmocnią kondycję i poprawią zakres ruchu. Ćwiczenia siłowe skupią się na wytrzymałości górnych i dolnych mięśni, koordynacyjne poprawią dynamikę pacjenta i jego gibkość – podobnie zresztą jak te rozciągające.

Masaż wspiera pacjentów z parkinsonem?

– Owszem. Masaż rehabilitacyjny rozluźnia mięśnie, poprawia krążenie i ułatwia zachowanie ruchomości stawów. Często skupia się na kręgosłupie i karku, które w największej mierze zapewniają stabilizację ciała.

Dlaczego psychoterapia w chorobie Parkinsona odgrywa tak duże znaczenie?

– Trzeba pamiętać, że parkinson to wyzwanie zarówno dla pacjenta, jak i dla jego bliskich. Osoby mierzące się z tą chorobą często wykazują skłonność do depresji, a to nie tylko odbija się na zmniejszonej chęci do rehabilitacji, ale i na negatywnym nastawieniu do funkcjonowania w społeczeństwie. Dobrze zadziałać może zresztą i sama interakcja z innymi chorymi. Często to ona wzmacnia motywację i aspekt emocjonalny pacjenta oraz ułatwia mu wykonywanie poszczególnych partii ćwiczeń, gdyż ma świadomość, że nie jest odosobnionym przypadkiem chorobowym.

Czy pacjent na co dzień może w prosty i bezpieczny sposób walczyć z ograniczeniami, jakie czekają go w późniejszych stadiach choroby?

– W warunkach domowych pacjent powinien kłaść nacisk na dużą ilość spacerów, ale i wdrażać ćwiczenia złożonych czynności w czasie ruchu. Chodzi o to, by wykonywać kilka czynności jednocześnie – przykładowo podczas spaceru rozmawiać przez telefon. Powinien też skupiać się na pilnowaniu wyprostowanej postawy. Z upływem czasu parkinson może prowadzić do znaczącego pogorszenia sprawności ruchowej, jak i poznawczej, co znacznie obniża jakość życia chorego. Dobrze jest zatem, by pacjent współpracował z rehabilitantami i w miarę możliwości również w domowym zaciszu ćwiczył swoje ciało i umysł.