Ruch, który zmienia życie – intensywna terapia funkcjonalna w praktyce

Intensywna funkcjonalna fizjoterapia dorosłych chorych po uszkodzeniu mózgu to temat, który budzi wiele pytań – zarówno wśród pacjentów, jak i ich bliskich. Rehabilitacja neurologiczna bywa długą i wymagającą drogą, ale odpowiednio prowadzona może przynieść znaczną poprawę jakości życia. Na czym dokładnie polega taka terapia? Jakie daje efekty i czego można się po niej spodziewać? Na te pytania odpowiada specjalista w dziedzinie fizjoterapii, fizjoterapeuta z Centrum Rehabilitacji przy ul. Jasińskiego 2a w Przemyślu, Dariusz Antoń.

Czym jest intensywna funkcjonalna fizjoterapia i dla kogo jest przeznaczona?

– To metoda pracy z pacjentem neurologicznym – przede wszystkim po udarze mózgu. Główną istotą tej metody jest nauka technik intensywnego i przyspieszonego działania leczniczego tak, aby w tej samej jednostce czasowej osiągnąć z chorym większy postęp oraz uzyskać poprawę także z chorymi w okresie chronicznym. Sposób postępowania z pacjentem w procesie leczenia oparty jest ściśle na wiedzy neurobiologicznej i dowodach naukowych.

Jak wygląda typowa sesja fizjoterapeutyczna i jakie cele podczas niej są stawiane?

– Fizjoterapeuta stosujący opisywaną metodę pracuje z pacjentem w różnorodnych pozycjach, jednocześnie instruując go i zachęcając do wykonywania zadań ruchowych, naśladujących funkcjonalne czynności dnia codziennego. Wielkim atutem tej metody jest fakt, że każde ćwiczenie dąży do zaangażowania całego ciała, a nie – jak w klasycznym podejściu do terapii po udarze mózgu – osobno kończyny górnej i dolnej. Sprzyja to wykorzystywaniu całego potencjału danej osoby oraz powoduje, że w terapię, poza kończynami, zaangażowany jest również tułów, tak istotny w pracy z pacjentem neurologicznym. Co więcej, ta forma ćwiczeń sprzyja większemu zaangażowaniu fizycznemu i poznawczemu pacjenta, jest on bardziej skupiony i widzi celowość wykonywanych ruchów, co przekłada się na większą intensywność i skuteczność zajęć.

Jak długo trwa cały proces rehabilitacji?

– Nie da się jednoznacznie określić czasu całego procesu rehabilitacji, gdyż jest to uzależnione od wielu czynników: rozległości uszkodzonego obszaru mózgu, rodzaju udaru, plastyczności mózgu danego pacjenta, jego stanu zdrowia przed tym zdarzeniem, ale i od pomocy najbliższych samego pacjenta. Wszystko to, co pacjent wykonuje sam z siebie poza programem, który jest wykonywany w trakcie wizyty fizjoterapeuty, przyczynia się do jego sprawności i powrotu do zdrowia.

Z jakich metod korzysta się najczęściej w terapii pacjentów po uszkodzeniach mózgu?

– Najczęstszymi metodami rehabilitacji pacjentów w tym schorzeniu są metody PNF oraz Bobath dla dorosłych. Są to metody neurologiczne bazujące stricte na tym, z czym pacjent ma problem, czyli na pracy z układem nerwowym.

Jaką rolę odgrywa neuroplastyczność w fizjoterapii po uszkodzeniu mózgu? Czy można „nauczyć” mózg ponownie funkcji, które zostały utracone?

– Plastyczność mózgu lub neuroplastyczność to zdolność mózgu do regeneracji i samorestrukturyzacji. Ten potencjał adaptacyjny układu nerwowego pozwala mózgowi wyzdrowieć po zaburzeniach lub urazach i zmniejszyć skutki zmienionych struktur wskutek patologii, takich jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, pogorszenie funkcji poznawczych, choroba Alzheimera, dysleksja, ADHD czy bezsenność itd.

Jakie są najczęstsze trudności, z którymi mierzą się pacjenci?

– Ciężko jest jednoznacznie odpowiedzieć na to ze względu na różnorodność i stopień uszkodzeń/zaburzeń, z jakimi pacjenci się borykają. Jedni będą mieli problem ze zrozumiem prostego polecenia, inni z równowagą. Jeszcze inni będą mieli zaburzenia czucia danej kończyny, przez co będą mieli problem z wykonaniem ćwiczenia, ruchu. Wachlarz trudności jest szeroki. Nie chcę określić, co jest najczęstsze, bo pokonanie każdej trudności dla pacjenta to wielki wysiłek. Zapraszamy na konsultację do Centrum Rehabilitacji w Przemyślu. Zrobimy wszystko, by ułatwić każdemu naszemu pacjentowi drogę do sprawności.