Święta w dobie pandemii. Jak będzie wyglądała Wielkanoc?

Takiej Wielkanocy nie było nawet w czasie wojny. Na pewno wierni nie zgromadzą się w kościołach w czasie Triduum Paschalnego, do konfesjonałów nie ustawią się długie kolejki, a tradycyjną „święconkę” będziemy błogosławić sami w domach.

Stolica Apostolska wydała dekret na temat tego, jak mają wyglądać celebracje Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy w tym roku. Zgodne z nim zarządzenia wydało już większość biskupów diecezjalnych. Uczynił to także metropolita przemyski abp Adam Szal.

Przede wszystkim do odwołania przedłużył dyspensę od obowiązku uczestnictwa w mszy św. w niedziele i święta. Oznacza to, że nieobecność w kościele w tych dniach nie pociąga za sobą grzechu. Arcybiskup zachęca jednak, aby korzystać z transmisji mszy św. w radiu, telewizji i internecie.

Zaleca też, aby – dostosowując się do limitu 5 osób – w mszach uczestniczyły tylko te osoby, które zamówiły intencję. Księżom natomiast sugeruje, aby w najbliższym czasie w miarę możliwości zrezygnować z posługi osób świeckich podczas nabożeństw.

Wielki Tydzień

Choć uczestnictwo w liturgiach Triduum Paschalnego nie jest obowiązkowe, to gromadzą one w kościołach sporo osób. W tym roku[paywall] takiej możliwości nie będzie. W Wielki Czwartek przed południem w katedrach na całym świecie odprawiane są Msze Krzyżma z poświęceniem świętych olejów i odnowieniem przyrzeczeń kapłańskich. W Przemyślu odbywa się wtedy także pielgrzymka ministrantów. W tym roku ta msza zostanie odprawiona przez biskupa, ale bez udziału kapłanów i wiernych.

Również w parafiach msze wieczorne odbędą się bez udziału świeckich. Nie będzie też zwyczajowej adoracji Pana Jezusa w tzw. Ciemnicy. Natomiast w Wielki Piątek po liturgii Najświętszy Sakrament ma zostać przeniesiony do symbolicznego Bożego Grobu, gdzie możliwa jest indywidualna adoracja. Dopuszczona jest ona także w Wielką Sobotę, ale w oba te dni z zachowaniem limitu 5 osób w kościele.

Bez święconki i straży grobowej

Nie będzie natomiast wart przy Bożych Grobach, ani święcenia pokarmów. A tzw. święconka cieszy się w Polsce ogromną frekwencją, sięgającą ok. 90 proc. To więcej niż średnia katolików uczestnicząca w niedzielnych mszach. Zgodnie z dekretem Stolicy Apostolskiej, abp Szal prosi, aby w każdej rodzinie w poranek wielkanocny przeprowadzić błogosławieństwo stołu. Formułę można znaleźć na stronie internetowej archidiecezji przemyskiej.

Rządowe rozporządzenie, które ogranicza zgromadzenia liturgiczne do maksymalnie pięciu osób, obowiązuje do Wielkiej Soboty. Jakie normy będą obowiązywać w Wielkanoc, dopiero się przekonamy.

Spowiedź na telefon, ale nie przez telefon

Spowiedzi wielkanocne niezmiennie gromadzą w kościołach rzesze wiernych. Mimo że księża dyżurują w konfesjonałach całymi dniami, tworzą się długie kolejki. W tym roku tak nie będzie. Metropolita przemyski apeluje jednak, aby nie rezygnować ze spowiedzi. Sugeruje, aby umawiać się na nią telefonicznie z kapłanem. Można ją odbyć w kościele, kaplicy „i innych stosownych miejscach, z zachowaniem wszelkich środków ostrożności”.

Abp Szal zauważa, że jeśli ktoś nie ma możliwości wyspowiadania się, ale wzbudzi w sobie „żal doskonały, płynący z miłości do Boga”, uzyskuje przebaczenie nawet ciężkich grzechów. Jest jednak warunek: stanowcze postanowienie, aby jak najszybciej przystąpić do spowiedzi sakramentalnej, kiedy będzie to tylko możliwe.

„Przypominam, że Kościół nie dopuszcza możliwości sprawowania sakramentu pokuty i pojednania przez środki komunikacji elektronicznej takiej jak telefon, Internet itp. Stolica Apostolska nigdy nie zezwoliła na spowiedź na odległość” – podkreśla abp Szal.

Komunia tylko w zagrożeniu życia

Księża nie odwiedzą też z komunią św. chorych i osób w podeszłym wieku. Posługę sakramentalną wobec nich biskup przemyski ograniczył do wypadków niebezpieczeństwa śmierci. Zalecenia te dotyczą także kapelanów szpitali i zakładów zamkniętych. Samych chorych abp Szal prosi, by „swoje choroby, cierpienia i modlitwy ofiarowali w intencji personelu medycznego i służb państwowych”.

Podobne ograniczenia metropolita przemyski nałożył także na domy zakonne. Ich mieszkańcy nie powinni opuszczać klasztorów, a msze święte w kaplicach zakonnych możliwe są jedynie wtedy, gdy na terenie domu zakonnego mieszka kapelan, który dotychczas pełnił tę funkcję. „W przypadku braku takiego kapłana, zachęca się wspólnoty zakonne, by – podobnie jak wierni świeccy – korzystały z transmisji radiowych i telewizyjnych” – wskazuje abp Szal.

Pogrzeby

Duże ograniczenia dotyczą również pogrzebów. W ceremonii może uczestniczyć tylko pięć osób z najbliższej rodziny. Obrzędy należy sprawować jedynie przy grobie, z możliwością wydłużenia ich o procesję od bramy cmentarnej, o ile okoliczności na to pozwolą. Nie ma możliwości czuwania i modlitwy przy zmarłym. „Mszę świętą żałobną z udziałem wiernych należy odprawić w innym terminie. W dniu pogrzebu, kapłan może celebrować Mszę świętą żałobną bez udziału wiernych i ciała zmarłego” – zaleca abp Szal.

I Komunia Świętej

Metropolita przemyski odwołał także wszystkie uroczystości związane z I Komunią świętą, bez względu na ilość dzieci mających do niej przystąpić w poszczególnych parafiach. „Nowe terminy zostaną ustalone we wspólnotach parafialnych, we współpracy z rodzicami dzieci pierwszokomunijnych, a same uroczystości będą mogły odbyć się dopiero po wznowieniu nauki w szkołach. Rodziców proszę, aby wykorzystali ten czas na lepsze przygotowanie religijne dzieci do czekających je uroczystości” – wskazuje abp Szal.