W forcie Łuczyce rodzi się Muzeum Galicyjskiej Cegły Fortecznej

Na bardzo ciekawy, a zarazem unikatowy w swoim założeniu pomysł wpadli opiekunowie Fortu III „Łuczyce” w gminie Przemyśl. Chcą w nim zorganizować Muzeum Galicyjskiej Cegły Fortecznej – szkła i ceramiki. Jeśli plan się powiedzie, będzie to pierwszy taki obiekt na Podkarpaciu.

Fort główny artyleryjski trzeci w Łuczycach to oczywiście jeden z elementów Twierdzy Przemyśl. Powstał w miejscu szańca obozu warownego z lat 1854 – 1857. Zbudowany w latach 1892 – 1900 jako nietypowy jednowałowy fort artyleryjski. Jego głównym zadaniem była osłona doliny Wiaru, poprzez domknięcie jej na prawym brzegu rzeki. Po 1970 r. został częściowo rozebrany, ale zachował się w dobrym stanie (w porównaniu do innych tego typu obiektów rozsianych w okolicach Przemyśla – przyp. aut.)[paywall]. Zachowane są koszary na całej długości oraz większość poprzecznic na wałach, wraz z tzw. schronem głównym. Zachowała się również ceglana brama wjazdowa w „szyi” fortu oraz jeden z kojców w fosie. Obiekt można zwiedzać bez ograniczeń. W latach 2013 – 2015 był w całości odkrzaczony, jednak pozbawiony opiekuna ponownie zaczął zarastać.

Do czasu. A właściwie do czerwca br., kiedy kilkuosobowa grupa pasjonatów historii wzięła go pod opiekę. I ruszyła z kopyta z planami zagospodarowania. Uporządkowali koszary, odsłonili – odkrzaczając z krzewów i chwastów – basteję obrony wejścia, schrony pogotowia, kiosk obserwatorów artylerii dla baterii ciężkich armat, wartownię z kuchnią i łaźnią, parking i oraz ok. 800 m drogi prowadzącej do fortu. Doprowadzili do porządku i funkcjonalności ścieżkę, prowadzącą do punktu widokowego z panoramą na forty – Optyń (IV) i Grochowce (V). Zamontowali drewniane tabliczki informacyjne. Najciekawszym pomysłem jest urządzenie w nim Muzeum Galicyjskiej Cegły Fortecznej – szkła i ceramiki.

Cegły w kazamatach

– Ekspozycja ma być udostępniona w kazamatach budynku koszarowego. Będzie można w niej zobaczyć różnego rodzaju cegły pochodzące z cegielni z terenu całej Galicji oraz Kresów Wschodnich. Cegły te służyły do budowy fortyfikacji stałych Twierdzy Przemyśl oraz infrastruktury fortecznej, czyli koszar, szpitali, prochowni, kamienic – powiedziała Karolina Marciniak ze Związku Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl.

Pokazane mają być również starsze cegły gotyckie, tak zwane palcówki pochodzące z XVIII w. Wspomniane prace wspomaga firma „Zeplak” z Kuńkowiec, ale... – Niemal wszystkie prace wykonywane są przez członków stowarzyszenia społecznie, z niewielką pomocą finansową gminy Przemyśl oraz Związku Gmin Fortecznych. Jesteśmy pod dużym wrażeniem – dodała K. Marciniak.