Wieczór autorski Jana Kozaka [ZDJĘCIA]

Jan Kozak – pochodzący z Przeworska poeta i prozaik – literaturą interesuje się od szkoły średniej. Ukończył miejscowe liceum ogólnokształcące, studiował filologię polską na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Zadebiutował w 2014 r. w kwartalniku Literacko-Artystycznym „Fraza”. Pierwszy tomik poezji „Obrazki z poniewczasu” wydał 2015 r., następny „Dwanaście imion” w 2019 r. Jest laureatem pierwszej nagrody w konkursie poetyckim Jerzego Hordyńskiego. Należy do RSTK w Przemyślu.

Tomik poetycki „Dzieci Stracha” zawiera czterdzieści sześć wierszy, będących zapisem wspomnień, spostrzeżeń i refleksji autora. Można w nich odnaleźć obrazy z jego dzieciństwa, obserwacje otaczającej go rzeczywistości, emocje wywołane zdarzeniami, w których bierze udział. Chwilami łatwo podążać za myślami autora, w innych miejscach znaczenie wersów znane jest tylko jemu, jak w wierszu „Ogród” „…nie rosły w nim piwonie ani tulipany/ ni pnącza dzikiej róży, co martwe owija drzewo/ ten ogród zarastał, odstraszał swym wyglądem/ nie znał miary żadnej/ z przyszpilonych tabliczek/ ogród złych wiadomości/ gatunki inwazyjne, nadchodzą poza kontrolą…”

„Wiersze Jana Kozaka są egzystencjalne i metafizyczne, a ich ton brzmi nadzwyczaj spokojnie, coś sumują i jednocześnie zaczynają coś nowego. Przed oczyma czytelnika zaczyna rozpościerać się świat, którego kontury są wyraziste, ale czasem nieuchwytne, takie „prawdy cząstkowe”, dar wewnętrznego widzenia” – napisał w posłowiu do tomiku Jan Wolski.

Książka została wydana nakładem Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego „Fraza”. Na okładce i wewnątrz zamieszczono fotografie Joanny Mazurkiewicz.

Poza poezją Jan Kozak pisze opowiadania, a w piątkowy wieczór odbyła się premiera jego debiutanckiej etiudy teatralnej „Helonowy smok”, wyreżyserowanej przez Mieczysława Szabagę, w wykonaniu artystów RSTK: Marii Gibały, Jana Kozaka, Tadeusza Tłuścika, Marka Kanikuły, Wiesława Zaręby, Witolda Stankiewicza, Mieczysława Szabagi.

– mówi Jan Kozak, zapytany o genezę etiudy. 

Uczestnicy spotkania mieli też okazję posłuchać wierszy z tomiku „Dzieci Stracha” w interpretacji Marii Gibały i Małgorzaty Żak-Lorenowicz oraz Jana Kozaka. Oprawę muzyczną wieczoru zapewnił Aleksander Kłapa, wykonując na akordeonie instrumentalne wersje znanych utworów muzyki rozrywkowej oraz walca i marsza generalskiego w trakcie etiudy.

Zasadniczą część wieczoru wypełniła rozmowa, w której prowadząca spotkanie Joanna Lorenowicz pytała Janka, jak powstają jego wiersze, czym zajmuje się zawodowo, jak wygląda jego rutyna pisarska, co interesuje go poza literaturą.

Janek zdradził, że najchętniej pisze na maszynie do pisania, co wynika z jego sentymentu do starych przedmiotów. Twierdzi, że „w każdym przedmiocie zapisana jest jakaś historia, którą warto ocalić”. Jego marzeniem jest stworzenie muzeum rzeczy dawnych – azylu dla niepotrzebnych sprzętów –  miejsca, w którym byłby kustoszem.

Spotkania literackie, poza przybliżeniem twórczości, dają też okazję do poznania autora: jego zwyczajów, upodobań, poglądów. Jakaś część z tego, co o sobie opowiedział Jan Kozak, odbija się w wersach wierszy. Reszta – jak piesze Jan Wolski – jest nieuchwytna, bez daru wewnętrznego widzenia.

Joanna Lorenowicz