W poszukiwaniu korzeni [ZDJĘCIA]

We wrześniu br. miejscowość oraz parafię Wyszatyce odwiedzili goście z Chorwacji oraz ich krewni z Warszawy. Byli to ksiądz infułat Karol Wyszatycki z bratem Józefem oraz ich krewni – państwo Tarczon z Warszawy. Celem tej wizyty było poznanie miejscowości, z której wywodzili się ich prapraprzodkowie o nazwisku Wyszatycki.

W II połowie XV w. w Wyszatycach mieszkała znacząca rodzina Wyszatyckich. Historyczne teksty źródłowe wymieniają Jana Wyszatyckiego, notariusza konsystorza przemyskiego, a później lwowskiego i jego ojca Macieja z Wyszatyc oraz Martę Wyszatycką, właścicielkę znacznego majątku w Przemyślu i w okolicy. Rodzina Wyszatyckich przebywała w Wyszatycach do I połowy XVII w., czyli do najazdów tatarskich, kozackich i tureckich na ziemię przemyską. Najprawdopodobniej po zniszczeniu okolic, w tym Wyszatyc, niektóre rodziny skorzystały z możliwości przesiedlenia się w okolice Dynowa. Tam też w księgach metrykalnych pojawili się Wyszatyccy. Następnie rodzina ta przeniosła się w okolice Sambora do Starej Soli. Pod koniec XIX w. Wyszatyccy skorzystali z dobrowolnej akcji przesiedleńczej organizowanej przez cesarza Franciszka Józefa i osiedlili się w Bośni.

Jan Wyszatycki i Barbara z Ostrowskich mieli 11 dzieci i byli rodzicami ks. infułata. Czworo z  rodzeństwa zostało księżmi. W tym ks. Karol, który jest autorem książki o swoim bracie Kazimierzu – księdzu zamordowanym w nocy z 17 na 18 listopada 2004 r. za to, że pomagał Bośniakom. Obecnie zbierane są informacje, które mają dać podstawy do rozpoczęcia procesu beatyfikacyjnego ks. Kazimierza Wyszatyckiego.

Nazwisko Višaticki, czyli Wyszatycki, to nazwisko polskiego pochodzenia, które pod koniec XIX w. pojawiło się w Bośni i Hercegowinie. Niektóre źródła historyczne twierdzą, że przodkowie o tym nazwisku mieszkali na Wołyniu, który dziś w większości znajduje się na Ukrainie.    

Historia nazwiska

Na terenie dawnego Królestwa Polskiego Višatice, czyli Wyszatyce, są wspominane już od 1293 r., a nazwa miejscowości prawdopodobnie pochodzi od ruskiego bojara Dawida Wyszatycza, możliwego założyciela wsi Wyszatyce. Natomiast najstarsza informacja na temat nazwiska Wyszatycki pochodzi z 1474 r., kiedy Iwan Wyszatycki, sekretarz sądu diecezjalnego we Lwowie, sporządził dokumenty konsystorskie, które odnoszą się do nazwiska Wyszatycki i jego związku z miejscowością Wyszatyce.

Kolejne źródła mówią o Wyszatycach po 1657 r. Wówczas niektóre z rodzin z Wyszatyc przeniosły się do Dynowa, natomiast po zniszczeniu przez Węgrów Dynowa z 956 mieszkańców pozostało tylko 136. Rozpoczęto więc działania, które za cel obrały zasiedlenie tych terenów. Akcji tej podjął się Jerzy Krasicki, stolnik przemyski. W 1777 r. w Dynowie zamieszkało 1537 osób. Warto wspomnieć, że to ród Wyszatyckich władał Dynowem przez ponad 70 lat.

Członkowie rodziny Wyszatyckich osiedlili się w 1772 r. w Starej Soli, a samo nazwisko Wyszatyccy, jak również inne, po klęsce konfederacji barskiej pojawiło się w Dynowie i na Wołyniu, na którym rodzina Wyszatyckich żyła przez kilka pokoleń. Prawdopodobnie Wyszatyccy brali udział w konfederacji barskiej, a po zakończeniu sojuszu zamieszkali w Starej Soli koło Sambora. Część rodziny osiedliła się również w Galicji.

KS