Zapytaj adwokata: Na bruk, czyli czym jest eksmisja

Podczas pandemii polskie prawo w większości przypadków zakazuje przeprowadzania eksmisji, ale po jej ustaniu wrócą przepisy regulujące tę kwestię. O to, jak brzmią, zapytaliśmy adwokat Małgorzatę Roszkiewicz z M2 Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej.

Podczas trwania epidemii COVID-19 prawo zakazuje eksmisji z mieszkań.

– Tak, taki zapis znalazł się w specustawie, czyli tak zwanej tarczy antykryzysowej. Nowe przepisy nie odnoszą się jednak do eksmisji osób, które znęcają się nad rodziną.

Czy można się uchronić przed eksmisją?

– Jeżeli zalegamy z opłatami, warto prowadzić rozmowy dotyczące spłacenia zadłużenia w ratach i nie dopuścić do sytuacji, aby na przykład umowa najmu została wypowiedziana. Jeżeli już tak się stanie, warto ubiegać się o spłatę zadłużenia i o ponowne zawarcie umowy najmu. Warto sprawdzić, czy wypowiedzenie umowy zawiera wszystkie niezbędne elementy i spełnia wymogi przewidziane przez prawo, ponieważ jeżeli wypowiedzenie jest wadliwe, to jest nieskuteczne. Jeżeli jednak wypowiedzenie jest skuteczne i osoba zajmująca lokal bezumownie, dobrowolnie go nie opuści, wynajmujący będzie mógł wystąpić do sądu z pozwem o nakazanie opuszczenia i opróżnienia zajmowanego lokalu, po uprzednim pisemnym wezwaniu do opuszczenia go.

O czym orzeka sąd w wyroku eksmisyjnym?

– Wyrok wydawany przez sąd adresowany jest do konkretnych osób, którym sąd nakaże opuszczenie i opróżnienie lokalu, jednakże przepisy kodeksu postępowania cywilnego stanowią, iż tytuł wykonawczy zobowiązujący do opróżnienia pomieszczenia upoważnia do prowadzenia egzekucji także przeciwko każdemu, kto uzyskał władanie nad tym przedmiotem po wszczęciu postępowania, w którym wydano tytuł egzekucyjny. Upoważnia więc do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciw dłużnikowi, lecz także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa. W wyroku eksmisyjnym w określonych przypadkach sąd orzeka o prawie do lokalu socjalnego.

Wobec kogo sąd nie może orzec o braku prawa do lokalu socjalnego?

– Wobec:

– kobiety w ciąży,

– małoletniego, niepełnosprawnego, ubezwłasnowolnionego oraz osoby, która nad nimi sprawuje opiekę i wspólnie z nimi mieszka,

– obłożnie chorego,

– emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

– osoby posiadającej status bezrobotnego,

– osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały,

chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Kto ponosi koszty postępowania?

– Obciąża się nimi stronę przegraną, a zatem w przypadku orzeczenia eksmisji to na pozwanym ciąży obowiązek zwrotu kosztów postępowania na rzecz powoda. W sytuacjach wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych, sąd może jednak zasądzić tylko część kosztów bądź odstąpić od obciążania nimi w ogóle.