Żniwa na finiszu, rolnicy pod kreską

W większości gospodarstw regionu żniwa albo już się skończyły, albo są na finiszu. Większość rolników nie ma jednak powodów do zadowolenia. Zbiory były raczej kiepskie, a ceny w skupach nie nadążają nawet za inflacją.

– Dzięki sprzyjającej pogodzie żniwa przebiegają sprawnie – ocenia Franciszek Matusz z jarosławskiego oddziału Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Jednak nie przebieg będących na ukończeniu żniw przyprawia o bezsenność rolników regionu, a ilość zebranych zbóż.

– Według naszych szacunków i opinii rolników plony w tym roku są niższe od ubiegłorocznych o[paywall]  30 procent, a w rejonach, gdzie wystąpiły nawalne deszcze, nawet o 40 procent – szacuje F. Matusz. – W ubiegłych latach nasze plony w rzepaku były rekordowe. Udawało się nam osiągnąć 5 ton z hektara. W tym roku przy tej samej technologii wyszło 3,2 – 3,4 tony, a przy rzepakach mniej chronionych poniżej 3,2 tony – wylicza Mateusz Sanocki, prowadzący wraz z ojcem rodzinne gospodarstwo w Świętem.

W jego opinii plony, zarówno rzepaku, jak i pszenicy pozwalają myśleć o jakimś zarobku. Znacznie gorzej jest, jeśli idzie o jęczmień browarny. – Po prostu nie opłaca się go siać – mówi młody rolnik. – Koszty przerosły w tym roku zyski. Założenie było takie, że ma sypnąć 7 ton, obliczyliśmy pod to koszty, nawożenie i ochronę, a ukosiliśmy 4 tony. Po przeliczeniu okazało się, że jęczmień wyszedł albo na zero, albo trzeba będzie z 200 – 300 złotych do hektara dołożyć – zauważa.

Przymrozki i deszcze

– Zniżka plonów spowodowana jest niekorzystnymi warunkami pogodowymi, zwłaszcza w końcowym okresie wegetacji, w czasie wypełniania się kłosów. Deszcze i niekorzystna aura wpłynęły znacząco na zdrowotność roślin, a ulewy, które przeszły nad niektórymi rejonami, spowodowały zamulenia upraw. Na glebach lżejszych nastąpiło przyspieszone dojrzewanie zbóż, co wpłynęło niekorzystnie na końcowy plon – wylicza przyczyny gorszych zbiorów F. Matusz. M. Sanocki przyczyn upatruje przede wszystkim w majowych przymrozkach.

– Zrobiły straszną robotę, zmroziły nam plantacje i rzepaku, i pszenicy, i jęczmienia. Wszystko właściwie, co było obsiane – ocenia rolnik ze Świętego, do listy problemów dodając jednak także i nawalne deszcze. Gminne komisje oszacowały straty z powodu obu zjawisk na około 20 procent, ale kiedy i czy w ogóle rolnicy dostaną jakąś rekompensatę, tego na razie nie wiadomo.

Ceny także zamroziło

Według ostatnich notowań rolnicy z naszego regionu mogą liczyć na 700 zł za tonę pszenicy konsumpcyjnej i od 580 do 620 zł za tonę paszowej. Tona żyta kosztuje 530 zł, kukurydzy 580 zł, jęczmień paszowy kosztuje 580 zł za tonę, a browarny jest o złotówkę na kwintalu droższy.

– Ceny oscylują wokół tych ubiegłorocznych – zauważa F. Matusz, zaznaczając, że wiele zależy od parametrów jakościowych zboża. – Kluczowy jest jednak plon, którego wielkość będzie rzutowała na wyniki ekonomiczne rolników – podkreśla. Czy ceny te satysfakcjonują rolników? – Wiadomo, że cena skupu nigdy nie będzie za wysoka, ale biorąc pod uwagę wzrost kosztów produkcji, nie ulega wątpliwości, że rolnicy spodziewali się lepszej ceny – odpowiada przedstawiciel PODR. Bardziej dobitny w swoich osądach jest M. Sanocki.

– Cena jest taka jak co roku, nie zmieniła się przez ostatnie 7 lat. Boli nas to, że w sklepach wszystko drożeje, przez ostatnie dwa lata ceny poszybowały w górę, a za nasze produkty już 7 lat płaci się tyle samo – ocenia. – Cena ta powinna iść w górę chociaż o skalę inflacji, a ona nawet nie drgnęła – mówi, nie kryjąc goryczy.

F. Matusz wskazuje, że część rolników próbuje zwiększyć swoje szanse na zysk. – Cześć rolników, jeśli tylko ma ku temu warunki, decyduje się na przechowanie zboża na okres późniejszy, licząc, że przy zmniejszonych plonach będzie zwyżka cen w przyszłości – zauważa. Jednocześnie zaznacza, że takie działanie to jednak hazard.

– Czy to się uda? Nie wiem. Mamy różne doświadczenia w tym zakresie. W ubiegłych latach niektórzy liczyli na kokosy na wiosnę, a sprzedawali pszenicę taniej niż jesienią – mówi doradca. – Jeśli nie będzie dużego importu, to ta cena może na przełomie roku drgnąć – zauważa na koniec, jak każdy rolnik, mając jednak świadomość, że nadzieje na duże zyski z upraw bywają płonne.