4421 dni na Tronie Piotrowym. Papież Franciszek – najważniejsze momenty pontyfikatu, testament, pogrzeb i konklawe

Głowa Kościoła katolickiego, biskup Rzymu, ojciec święty Franciszek zmarł w Domu Świętej Marty w Watykanie, w Poniedziałek Wielkanocny o g. 7.35, w wieku 88 lat. Oficjalną informację o śmierci Papieża Franciszka przekazał przed g.10 kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego kard. Kevin Farrell.

Jorge Mario Bergoglio SJ urodził się 17 grudnia 1936 roku w Buenos Aires jako najstarsze z pięciorga dzieci Mario José Bergoglio i Reginy María Sívori. W 1958 roku wstąpił do zakonu jezuitów, a święcenia kapłańskie przyjął w 1969 roku. W 1992 roku przyjął mianowanie papieża Jana Pawła II na biskupa pomocniczego archidiecezji Buenos Aires, w 1998 roku został arcybiskupem a trzy lata później – kardynałem. 13 marca 2013 podczas drugiego dnia konklawe, które zostało zwołane po abdykacji Benedykta XVI, w piątym głosowaniu, został wybrany biskupem Rzymu i 266. papieżem. Wierni ujrzeli biały dym o g. 19.06.  Jego dewizą stały się słowa „Miserando atque eligendo” (z łac. Spojrzał z miłosierdziem i wybrał). Był pierwszym papieżem z Ameryki Południowej i pierwszym spoza Europy od czasu Grzegorza III, którego pontyfikat przypadł na lata 731-741. W ostatnich tygodniach życia rzadziej pojawiał się publicznie, aby móc leczyć przewlekłą chorobę płuc i inne choroby towarzyszące.  Ostatni raz pojawił się publicznie dzień wcześniej, w Wielkanocną Niedzielę, kiedy to pobłogosławił miastu i światu (Urbi et Orbi). Za przyczyny śmierci uznano udar mózgu, śpiączkę i nieodwracalną niewydolność krążeniową. Pontyfikat Franciszka trwał dokładnie 4421 dni.

Katolicka Agencja Informacyjna (KAI) podsumowała 10 najważniejszych momentów pontyfikatu papieża Franciszka. Pierwszym z nich było wydanie adhortacji „Evangelii gaudium”, która – jak przypomina KAI –  stała się dokumentem programowym pontyfikatu, i w której Franciszek pisał o konieczności przemiany Kościoła, który ma być w „permanentnym stanie misji”. Kolejnym kamieniem milowym pontyfikatu miała być encyklika „Laudato si” inspirowana przesłaniem jego patrona.  Jak podaje KAI, była to „pierwsza w dziejach Kościoła encyklika całkowicie poświęcona ochronie naturalnego środowiska człowieka”. Kolejnym ważnym dokumentem była adhortacja „Amoris laetita”, w której zachęcał duszpasterzy do „logiki miłosierdzia”, czyli walki z przezwyciężeniem wykluczenia rozwiedzionych, którzy są w nowych związkach. Nie sposób nie wspomnieć o organizowanych w Krakowie, w 2016 roku Światowych Dniach Młodzieży pod hasłem „Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią”. Podczas tej jedynej wizyty w Polsce, papież nie tylko spotkał się z młodzieżą z całego świata, ale i odwiedził Jasną Górę, Auschwitz-Birkenau i szpital dziecięcy w Krakowie. Nadzwyczajnym momentem było też otwarcie Jubileuszowego Roku Miłosierdzia (2015), podczas którego biskup Rzymu wysłał w świat 1071 „misjonarzy miłosierdzia” (w tym 76 polskich kapłanów), którym udzielił władzy rozgrzeszenia z grzechów zastrzeżonych wyłącznie Stolicy Apostolskiej i powierzył zadanie głoszenia „radości przebaczenia”. Przyznał także wszystkim księżom prawo do rozgrzeszania z grzechu aborcji a tę decyzję przedłużył później na stałe. Ponadto papież zatwierdził nowe przepisy prawne usprawniające ściganie przestępstw seksualnych, mające obowiązywać w całym Kościele powszechnym, a także zniósł tzw. tajemnicę papieską w tych sprawach, odwiedził Zjednoczone Emiraty Arabskie, wziął udział w spotkaniu międzyreligijnym i podpisał dokument „Braterstwo między ludźmi dla pokoju na świecie i wspólnej koegzystencji”, który – jak zauważa KAI – stanowił „kamień milowy w relacjach pomiędzy chrześcijaństwem i islamem”. Kolejnym ważnym dokumentem Franciszka była encyklika „Fraella tutti” podkreślająca godność każdego człowieka i potrzebę solidarności. Ostatnim, przełomowym punktem pontyfikatu była też reforma Kurii Rzymskiej, ogłoszona w czerwcu 2022 roku dokumentem „Praedicate Evangelium:, który radykalnie przekształcił struktury w Watykanie: na pierwszym miejscu postawiono duszpasterstwo i ewangelizację a papież otworzył też drzwi do powierzania urzędów świecki także kobietom. Papież chciał, by Kościół był bardziej wspólnotowy i bardziej wsłuchany w głos wiernych.

Papież Franciszek od momentu wyboru stronił od przepychu umiłowując się w skromności. Taki też zażyczył sobie pogrzeb. W testamencie, który stworzył 29 czerwca 2022 roku napisał: „ Czując, że zbliża się zmierzch mojego życia ziemskiego, z żywą nadzieją na Życie Wieczne, pragnę wyrazić moją wolę w testamencie jedynie w odniesieniu do miejsca mojego pochówku. Moje życie oraz posługę kapłańską i biskupią zawsze powierzałem Matce naszego Pana, Najświętszej Maryi Pannie. Dlatego proszę, aby moje doczesne szczątki spoczęły – oczekując dnia zmartwychwstania – w Bazylice Papieskiej Matki Bożej Większej (…) wielowiekowym sanktuarium maryjnym, do którego udawałem się na modlitwę na początku i na końcu każdej Podróży Apostolskiej, aby powierzyć ufnie moje intencje Niepokalanej Matce oraz dziękować za Jej czułą i macierzyńską opiekę. Proszę, aby mój grób został przygotowany w niszy w nawie bocznej, pomiędzy Kaplicą Paulińską a Kaplicą Sforzów w wspomnianej Bazylice Papieskiej, zgodnie z załączonym dokumentem. Mój grób winien być w ziemi, prosty, bez szczególnego zdobienia, z jedynym napisem: Franciscus (…). Niech Pan obdarzy zasłużoną nagrodą tych, którzy mnie miłowali i nadal będą modlić się za mnie. Cierpienie, które stało się udziałem ostatniego etapu mojego życia, ofiarowałem Panu o pokój na świecie i braterstwo między narodami”.

Pogrzeb papieża Franciszka – jak przekazało biuro prasowe Watykanu – odbędzie się – zgodnie z normami konstytucji apostolskiej „Universi Dominici Gregis” Jana Pawła II z 1996 roku, między czwartym a szóstym dniem od śmierci tj. w sobotę, 26 kwietnia o g. 10 na Placu św. Piotra. Liturgii pogrzebowej przewodniczyć będzie kard. Giovanni Battista Re, dziekan Kolegium Kardynalskiego. Następnie trumna Biskupa Rzymu zostanie przeniesiona do Bazyliki św. Piotra, a stamtąd do Bazyliki Matki Bożej Większej, gdzie nastąpi pochówek Franciszka. Prezydent Andrzej Duda ogłosił w tym dniu żałobę narodową.

Konklawe, czyli zgromadzenie kardynałów, którzy będą mieli za zadanie wybrać nowego papieża, musi zostać zwołane nie wcześniej niż 15 i nie później niż 20 dni po śmierci papieża, czyli będzie miało miejsce między 5 a 10 maja. Wśród kardynałów znajdzie się czterech Polaków: kard. Konrad Krajewski, kard. Grzegorz Ryś, kard. Stanisław Ryłko oraz kard. Kazimierz Nycz.