Potrzebna korekta na tablicy informacyjnej

Przy drodze kruchelskiej prowadzącej z Zielonki przez grochowski las stoi tablica informacyjna, która we fragmencie tekstu o miejscu straceń Żydów zawiera sporo nierzetelności.

Rok temu zakończyła się realizacja pierwszego etapu projektu „Zagospodarowanie zespołu zabytkowego Twierdzy Przemyśl w celu udostępnienia dla turystyki kulturowej”, realizowanego przez Związek Gmin Fortecznych Twierdzy Przemyśl w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013. Projekt współfinansowany był ze środków Unii Europejskiej, z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa. Efekty można oglądać, wybierając się na spacer którąś z fortecznych tras. Trzeba przyznać – inwestycja potężna, choć z powodu rozproszenia w terenie nierzucająca się w oczy. Jednak, jak to przy takich dużych przedsięwzięciach bywa, tu i ówdzie zdarzają się niewielkie błędy.

Za taką wpadkę uważam nieścisłości i błędy historyczne w tekście na tablicy przy drodze kruchelskiej. Tekst przetłumaczony na trzy języki poświęcony jest znajdującemu się kilkadziesiąt metrów dalej miejscu egzekucji około dwóch tysięcy Żydów.– Latem 1942 roku dawne budowle forteczne stały się miejscem nazistowskiego ludobójstwa – męczeńskiej śmierci i pochowania Żydów – przeczyta turysta na tablicy i pomyśli sobie, że tu są pochowani Żydzi. Owszem, byli pochowani, ale w 1952 i 1953 roku ciała ekshumowano i przeniesiono na cmentarz żydowski. Z tekstu dowie się również, że[paywall] Żydów wywożono do obozu śmierci w Janowie. Tu autor pomylił Janów z obozem przy ulicy Janowskiej we Lwowie. Kolejna dezinformacja dotyczy egzekucji w lesie grochowskim.

Z tekstu na tablicy dowiadujemy się, że Żydzi sami musieli wykopać rowy, w których byli zabijani. Natomiast z zeznań świadków egzekucji wynika, że rowy kopali młodzi Polacy przymusowo wcieleni do Baudienstu i oni też zasypywali groby i je maskowali. Następny błąd. Z tekstu wynika, że Niemcy za ukrywanie Żydów rozstrzelali w Przemyślu 568 osób, natomiast w opracowaniach rzeszowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej podana jest liczba 48 osób na całym Podkarpaciu. To tylko niektóre z pomyłek występujących w tekście. Pomijam niefortunne sformułowania, jak choćby to, że Żydzi byli „wysiedlani” z getta, gdyż brutalność Niemców przy „ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej” była eksterminacją. Tak więc konieczna jest korekta tego tekstu, aby nie wprowadzać w błąd tych, którzy to miejsce odwiedzą.
JS