Przepychanki podczas procesji [NOWE FAKTY I OPINIE]

Według Marii Tuckiej, przewodniczącej przemyskiego Oddziału Związku Ukraińców w Polsce, zaatakowany uczestnik procesji miał na sobie czarną koszulę wyszywaną czerwonymi nićmi. To tzw. wyszywanka, czyli element ubioru stylizowany na ukraiński strój ludowy. Jej czarny kolor symbolizuje żałobny charakter, a taki miała niedzielna uroczystość.

Niedzielna, 26 bm. uroczystość rozpoczęła się o godzinie 9 w soborze archikatedralnym pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Po zakończeniu mszy świętej jej uczestnicy skierowali się na położony na obrzeżach miasta Ukraiński Cmentarz Wojenny, na którym w zbiorowej mogile spoczywają strzelcy siczowi Ukraińskiej Armii Galicyjskiej walczący w latach 1918 – 1920 pod wodzą Semena Peltury u boku Józefa Piłsudskiego. Po internowaniu większość z nich zmarła w pobliskim obozie. Z tyłu nekropolii są również mogiły kryjące szczątki 47 członków UPA ekshumowane w Birczy i Lisznej. Ich pochówek był inicjatywą Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie. Idący w procesji – podobnie jak czynili to w latach poprzednich – mieli zamiar modlić się w intencji pierwszych z wymienionych. Na ulicy Słowackiego przy ogrodzeniu I Liceum Ogólnokształcącego czekało na nich ok. 20 – 30 osób z transparentami o treści „Banderowcy i ich zwolennicy – precz z Polski”, „11 lipca rocznica ludobójstwa na Wołyniu dokonanego przez OUN UPA”. Do udziału w manifestacji zachęcano się m.in. za pośrednictwem portalu społecznościowego. Z zamieszczonej na stronie informacji wynikało, że „pikieta ma charakter zgromadzenia spontanicznego i jest legalna dopóki nie pojawią się incydenty, które dałyby służbom podstawy do rozwiązania zgromadzenia”.

23 zatrzymanych, 9 z zarzutami złośliwego przeszkadzania publicznemu wykonywaniu aktu religijnego

W pewnym momencie kilkunastu mężczyzn z grupy weszło na jezdnię i próbowało powstrzymać przemarsz kolumny. Od jej czoła niesiono krzyż, chorągwie kościelne, dalej flagi ukraińskie, polskie, unijne. Agresja pikietujących skierowała się głównie przeciwko jednemu z mężczyzn w czarnej koszuli[paywall]. Najpierw zwrócili oni uwagę policjantom na nią, a później poszarpali ją przy okazji zrywając żółto-niebieską opaskę, jaką ten miał na ramieniu. Mundurowi w sile kilku funkcjonariuszy nie mogli zapanować nad zakłócającymi procesję. Wezwali kolegów z oczekujących nieopodal rzeszowskich oddziałów prewencji. Ci błyskawicznie umożliwili wiernym dalszy przemarsz.

– Po wydarzeniu zatrzymaliśmy 23 osoby – informuje podkomisarz Bogusława Sebastianka z Komendy Miejskiej Policji w Przemyślu. – Wszystkie zostały wylegitymowane i przewiezione do komendy. 9 z nich postawiono zarzuty złośliwego przeszkadzania publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej. Analizujemy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i możliwe, że również inni uczestnicy zdarzenia usłyszą identyczne zarzuty – dodaje.

W czasie zajścia nie użyto pałek, kajdanek, ani broni. Służby porządkowe przypuszczały jednak, że możliwe jest zakłócenie porządku. Dlatego w niedzielę do nadsańskiego miasta oprócz policjantów prewencji ściągnięto również antyterrorystów.

– Przygotowaliśmy adekwatne siły i środki – tłumaczy podkom. Sebastianka. – Chodziło o zapewnienie bezpieczeństwa. Głęboko będzie analizowany fakt naruszenia nietykalności cielesnej mężczyzny idącego w procesji – zapewnia.

Nie była potrzebna zgoda

Piotr Tyma, przewodniczący Związku Ukraińców w Polsce, który był uczestnikiem uroczystości w wypowiedzi dla PAP stwierdził, że „uroczystości upamiętniające naszych bohaterów, strzelców siczowych sięgają lat 20. ubiegłego wieku, z przerwą w okresie PRL. Nigdy jednak nie budziły kontrowersji. Dopiero teraz pewne środowiska wykorzystują cynicznie fakt, że na cmentarzu tym znajdują się mogiły członków UPA, usiłują wywołać konflikt polsko-ukraiński”. Nadmienił, że owe mogiły są całkowicie legalne, zaś modlitwy kierowano w intencji żołnierzy zmarłych w obozie.

Podczas poniedziałkowej konferencji prasowej w magistracie do niedzielnych wydarzeń odniosły się władze miasta. Wyjaśniono, że samorząd nie wydawał zgody nie organizację panachydy i związanego z nią marszu, jak również nie mógł jej zakazać. Wydarzenie zgłoszono jako procesję religijną przez parafię archikatedralną obrządku greckokatolickiego i jako zgromadzenie w ramach działalności kościoła, nie podlega przepisom ustawy o zgromadzeniach. Niezależnie od tego – wzorem lat wcześniejszych – uświadomiono organizatorowi, że niedopuszczalne jest używanie przez uczestników symboli OUN-UPA. Reprezentantem magistratu na uroczystości był sekretarz urzędu miejskiego, który wziął udział wyłącznie we mszy.