Sztuczna inteligencja na co dzień. Co potrafi i czy można jej ufać?

Jeszcze nie tak dawno sztuczna inteligencja kojarzyła się głównie z filmami science fiction i odległą przyszłością. Dziś jest wykorzystywana m.in. w medycynie, bankowości, przemyśle czy nowoczesnych samochodach. Pomaga analizować obrazy medyczne, wykrywać podejrzane transakcje i przetwarzać ogromne ilości informacji. Z jej możliwości korzystamy czasem nawet o tym nie wiedząc.

Jednym z zastosowań AI, o którym w ostatnich latach zrobiło się szczególnie głośno, są chatboty. To programy, którym można zadawać pytania i wydawać polecenia własnymi słowami. ChatGPT, Gemini i Copilot to przykłady takich narzędzi, dostępnych przez stronę internetową lub aplikację w telefonie.

Chatbot może podsunąć pomysł na życzenia urodzinowe, poprawić napisany list, przetłumaczyć wiadomość w obcym języku czy podpowiedzieć, co ugotować z produktów, które mamy w lodówce. Może też pomóc zaplanować wycieczkę, uporządkować informacje albo wyjaśnić trudne pojęcie prostszymi słowami. Jeśli odpowiedź jest niezrozumiała, można poprosić o prostsze wyjaśnienie lub dopytać o szczegóły.

Sztuczna inteligencja została nauczona na ogromnej liczbie tekstów i innych danych. Dzięki temu tworzy wypowiedzi, które brzmią tak, jakby napisał je człowiek. Nie oznacza to jednak, że zna prawidłową odpowiedź na każde pytanie ani sprawdza każdy fakt w wiarygodnym źródle. Odpowiedź może brzmieć bardzo fachowo, a mimo to zawierać błąd. Chatbot może pomylić datę, nazwisko czy przepis, a nawet powołać się na źródło, które nie istnieje. Dlatego inaczej należy traktować pomysł na życzenia, a inaczej informację dotyczącą dawkowania leku. W sprawach związanych ze zdrowiem, pieniędzmi i urzędami odpowiedzi AI wymagają sprawdzenia w wiarygodnym źródle. Chatbot nie zastępuje lekarza, prawnika ani urzędnika.

Sztuczna inteligencja potrafi tworzyć nie tylko tekst. Może wygenerować realistyczne zdjęcie czy film, a nawet naśladować głos konkretnej osoby. Wykorzystują to również oszuści, dlatego znajomy głos w słuchawce nie daje już pewności, że rzeczywiście rozmawiamy z synem, córką czy wnukiem. Szczególną czujność powinna wzbudzić nagła prośba o pieniądze, kod BLIK lub dane do logowania. W takiej sytuacji najbezpieczniej zakończyć połączenie i samodzielnie zadzwonić do bliskiej osoby na znany numer. Dobrym zabezpieczeniem może być też ustalone wcześniej rodzinne hasło lub pytanie, na które odpowiedź znają tylko bliscy. AI nie zmienia przy tym jednej z podstawowych zasad bezpieczeństwa w internecie – trzeba uważać, komu i jakie informacje przekazujemy. Numeru PESEL, danych karty płatniczej, PIN-u, haseł czy kodów BLIK nie należy podawać chatbotom ani wpisywać na przypadkowych stronach. Ostrożność jest potrzebna również przy przesyłaniu dokumentów i zdjęć, na których mogą znajdować się dane osobowe.

Nie trzeba korzystać z chatbotów, by zetknąć się ze sztuczną inteligencją. AI już jest częścią naszej codzienności, dlatego warto wiedzieć, co potrafi i gdzie kończą się jej możliwości. Wystarczy ją trochę lepiej poznać, by łatwiej odnaleźć się w świecie, w którym nowe technologie są coraz bardziej obecne.

AM