Zimne jedzenie i święcone piwo na wielkanocnym stole?

Tak świętowano kiedyś, a jak świętować dzisiaj? Radzą krasiczyńscy mistrzowie.

W tym roku przy wielu naszych wielkanocnych stołach zasiądą też nasi ukraińscy goście. Jak możemy nawiązać do ich zwyczajów, aby poczuli się bardziej u siebie?

AO: – Święta wielkanocne obchodzone są w Ukrainie bardzo podobnie, wiele z tych tradycji, które w Polsce uważamy za swoje, jest wspólnych.

MG: – Niektóre z nich, jakna przykład święcenie pokarmów, sięgają nawet VIII wieku, kiedy nie istniały jeszcze nasze państwowości, a nawet nie dotarło tu jeszcze chrześcijaństwo.

AO: – Jeśli chodzi o różnice w świątecznych kulinariach, to trzeba wspomnieć o pasce. Paska to słodka drożdżowa bułka, która obowiązkowo pojawia się na ukraińskich wielkanocnych stołach. W polskiej tradycji za jej odpowiednik można by uznać babkę. Korzenie paski sięgają tradycji żydowskiej. Przy czym żydowska pascha to był sernik, a u nas to właśnie babka lub paska pełniły rolę tego świątecznego specjału.

ŻN: – Z racji tego, że mieszkamy na pograniczu, nasza kuchnia jest przesiąknięta kuchnią innych narodów, w tym ukraińską.

AO: – Sądzę że warto jednak pokazać gościom także nasze tradycyjne potrawy i zwyczaje. Dlatego chciałam zaproponować czytelnikom w tym roku babkę pistacjową. Pochodzi z Polski, choć ma swoje odpowiedniki w różnych krajach. Nazwa wzięła się od kształtu spódnic. Babka to tradycyjne ciasto, ale wzbogacona pistacjami, z dodatkiem pasty z pistacji oraz orzechów włoskich. Orzechy symbolizują mądrość i szczęście, zaś sama babka dostatek, wiarę, nadzieję i miłość. Moje inne propozycje to: sernik na zimno z limonką i mazurek wiśniowy, udekorowany bakaliami. Czyli tradycja z czymś nowym.

Niegdyś na świątecznym stole znajdowały się głównie potrawy zimne, tak zwana święconka. Nie było przyjęte, aby w trakcie świąt spożywać te, które nie były poświęcone. Unikano też podgrzewania posiłków. Święcono wszystko, a nie tylko symboliczną część pokarmów. W trakcie świąt dużo czasu spędzano na wspólnych rozmowach, spacerach oraz grach i zabawach. W święta należało się powstrzymać od prac domowych, a w szczególności od gotowania. Wszystko musiało być zrobione wcześniej.

Sapiehowie mieli browar w Krasiczynie, był to piąty browar pod względem ilości produkowanego piwa w Galicji. W prasie lokalnej często były zamieszczane ogłoszenia o sprzedaży piwa, w szczególności przed świętami Wielkiej Nocy. Wielkanoc obchodzona w Polsce w XIX i XX wieku nie różniła się tak bardzo od tej, którą znamy dziś. Wiele tradycji przetrwało. Obecnie nasi goście hotelowi i lokalni mieszkańcy mogą wziąć udział w święceniu pokarmów na dziedzińcu zamkowym. Zapraszamy też do krasiczyńskiego parku.

MG: – Ja, niejako w nawiązaniu do tradycji serwowania dań na zimno, w tym roku proponuję sałatkę z marynowaną gruszką, orzechami, z jajkiem przepiórczym i awokado. Jest to połączenie smaków starych i nowych, egzotycznych i swojskich. To wykwintna sałatka na specjalną okazję. Wykonanie nie jest zbyt skomplikowane. Nie tylko wspaniale smakuje, ale też świetnie wygląda. To ważne, bo zawsze jemy najpierw oczami. Sałatka jest uniwersalna, zjedzą ją i wegetarianie, i ktoś, kto lubi wędliny. Można dodać do niej plasterek szynki parmeńskiej, szwarcwaldzkiej lub dobrze okopconej polskiej szynki. Soczystości sałatce nadaje sos z dodatkiem miodu, białego wina i musztardy.

Dziękuję za rozmowę.

PRZEPISY

Babka wielkanocna pistacjowa 

Masło utrzeć na puch, dodać cukier, a następnie wbijać po jednym jajku i dodawać do masy. Po dokładnym utarciu jajek dodać 150 g zmielonych orzechów pistacjowych, mąkę wymieszaną z proszkiem, śmietanę i posiekane bakalie. Piec w formie do babek około 50 minut, w temp. 170 stopni. Po upieczeniu polać lukrem i udekorować pistacjami.

Sernik z limonką (na zimno) / tortownica 24 cm średnicy

Masa:

350 g serka śmietankowego,

350 g serka mascarpone,

100 g cukru pudru,

350 g śmietany 30 proc.,

20 g żelatyny,

6 szt. limonek (z trzech wycisnąć sok).

Ser śmietankowy zmiksować, dodać mascarpone, cukier puder i sok z limonki. Żelatynę namoczyć w 4 łyżkach zimnej wody.

Śmietankę ubić osobno, delikatnie wymieszać z masą serową, a następnie dodać rozpuszczoną żelatynę i szybko wymieszać na jednolitą masę. Można dodać około 50 ml gorącej wody, aby żelatyna dobrze rozprowadziła się w masie serowej. Masę wyłożyć na ciastka i wstawić do lodówki.

Limonkę obrać ze skórki, pokroić w plasterki, dodać trzy łyżki cukru i odrobinę wody, a następnie podgotować. Przygotowaną limonką udekorować sernik. Wierzch ciasta można też udekorować przeźroczystą galaretką.

Mazurek krucho–wiśniowy

Z ww. składników sporządzić kruche ciasto, wstawić do lodówki na ok. 1 godzinę. Ciasto rozwałkować, wyłożyć na formę, piec w piekarniku o temp. 170 stopni ok. 20 minut.

Budyń: 500 ml mleka, 3 żółtka, 100 g cukru pudru, 1 budyń waniliowy, 1 mąka pszenna, 1 łyżka masła. 400 ml mleka zagotować z cukrem. W 100 ml mleka rozprowadzić resztę składników i wlać do kipiącego mleka. Budyń wyłożyć na ciasto kruche, a kolei na budyń wyłożyć smażone wiśnie, a na wierzch galaretkę wiśniową (1 galaretka na 400 ml wody).

Na stężałą galaretkę wyłożyć pół puszki kajmaku, bakalie ułożyć wg uznania.

Pasztet z łososia dla 4 osób:

Sałatka wielkanocna (porcja dla 4 osób)

Sos:

2 łyżki miodu wielokwiatowego,

2 łyżki musztardy stołowej,

5 cl białego wina,

sok z jednej średniej limonki,

szczypta pieprzu,

2 – 3 łyżki oliwy z oliwek.

Wszystkie składniki połączyć i delikatnie wymieszać.

Gruszkę zamarynować w sosie, orzechy włoskie uprażyć na patelni, awokado pokroić.

Jajko ugotować, pomidorki oczyścić. Na talerzach wyłożyć sałatę, kiełki, pokrojone na pół pomidorki, ugotowane jajka przepiórcze (dwa na jedną porcję), zamarynowaną wcześniej gruszkę, awokado.

dz.