Afrykański Pomór Świń rujnuje rolników

„Wybijmy dzika”, „skończmy z zabijaniem zdrowych świń”, „zadbajmy o zbyt wieprzowiny z niebieskiej strefy” – to tylko niektóre wnioski i postulaty, jakie padły na spotkaniu rolników z powiatów przeworskiego i biłgorajskiego z przedstawicielami władz samorządowych, izb rolniczych i związków zawodowych w sprawie Afrykańskiego Pomoru Świń.

Do hodowców świń powiatu przeworskiego ASF dopiero puka, ci z powiatu biłgorajskiego mają już bogatsze doświadczenie – w ich regionie wybito kilka tysięcy świń. Spotkanie zorganizowano, by wymienić się poglądami i doświadczeniami. Najważniejsze wnioski mają zostać przekazane inspektorom weterynarii oraz władzom województwa[paywall].

 

Truchła w lesie, truchła na polach

Rolnicy nie mają wątpliwości, że rozprzestrzenianie się epidemii ASF to efekt zaniechań i błędów w zarządzaniu populacją dzika. Większość jest zdania, że konieczne jest drastyczne ograniczenie liczebności tych zwierząt w polskich lasach, choć nie brakło opinii, że należy wybić je wszystkie, bo i tak populacja się odrodzi. – Przepis mówi o dziku na kilometr, w naszej gminie może ich być 13, a tyle leży (padłych – przyp. autora) w pierwszym potoku – mówił jeden z rolników. Ten sam rolnik wskazywał na fatalne zachowanie kół łowieckich i brak nacisku na nie np. ze strony samorządów.

– Odstrzały sanitarne, owszem, są realizowane, ale planowe są na zerowym poziomie – przekonywał, dodając, że odstrzał sanitarny to odstrzał dodatkowy, powinien być realizowany dopiero po wykonaniu odstrzału planowego, ale za sanitarny myśliwi dostają rekompensatę pieniężną, więc właśnie ten wybierają. Innym problemem są zalegające w środowisku truchła padłych dzików. Pojawiają się nie tylko w lasach, ale też na polach, szczątki dzików trafiają się w słomie wykorzystywanej w hodowli świń jako podściółka. A wirus obecny w szpiku może być groźny nawet 3 lata.

Obecni na spotkaniu rolnicy mówią wprost: konieczne jest zaangażowanie większych sił do przeszukiwania terenów i eliminowania martwych zwierząt, bo to bardzo skuteczny sposób walki z epidemią. –Są wojska terytorialne, myśliwi, trzeba użyć tego wszystkiego, wyczyścić lasy – puentował jeden z zebranych.

 

Powiatowi lekarze weterynarii na cenzurowanym

Mocno dostało się też służbom weterynaryjnym. Szczególnie krytykowane są decyzje o wybijaniu stad w strefie zapowietrzonej. – Powiatowi lekarze idą zawsze po linii najmniejszego  oporu – ocenia jeden z uczestników dyskusji, dodając, że nie zna przypadku, by w wybitym profilaktycznie stadzie znaleziono chorą świnię. Rolnicy domagali się większej liczby badań oraz stosowania ubojów jako rozwiązania ostatecznego.

Rolnicy narzekają też na opóźnienia w wypłatach odszkodowań oraz na bardzo szczegółowe, a nawet, jak to określili, złośliwe, przestrzegania zasad bioasekuracji. – Powód, żeby nie wypłacić odszkodowania, zawsze się znajdzie – wyjaśniali rolnicy.

Inny problem to zakazy sprzedaży świń. Rolnicy twierdzą, że nakładane są one w rejonach występowania ASF bez umiaru. – Lekarz daje 30 dni zakazu, potem od kolejnego ogniska znów zakaz na 30 dni, a potem znów. Gdzie trzymać te świnie? Hodowla w cyklu zamkniętym, maciory dalej się proszą, co z tym robić? My zaczniemy to wszystko wypuszczać – klarowali swój problem rolnicy.

 

Zapaść na rynku, hodowcy pociągną za sobą innych

Aspekt ekonomiczny ASF był trzecim z najważniejszych tematów spotkania. Rolnicy tracą swoje stada i czekają na niepewne odszkodowania. Wraz z wybitymi świniami na straty idzie to, co trzymali, by je hodować: pasze, słoma. Tych pieniędzy nie odzyskają. Mało tego, tracą na załamaniu się rynku. Nawet jeśli ASF wykryto w drugim krańcu gminy, często obejmuje ich zakaz sprzedaży mięsa. Nawet jeśli i tego unikną, to samo pochodzenie mięsa z terenów kojarzonych z ASF albo sprawia, że na skupach nie chcą ich żywca, albo płacą głodowe stawki.

Wszyscy są zgodni, że epidemia wyczyści region z małych producentów wieprzowiny. To może załamać całą produkcję rolniczą. – Ja kupowałem zboże od stu rolników, drobnych, ekologicznych można powiedzieć. Ten miał tonę, ten 3, ten 5. Teraz dzwonią i pytają: „to co nie będziesz już brał?”. Jak odpowiadam, że nie, to słyszę: „a to ja to rzucam, oddam pole kukurydziarzom, bo co ja z tym zrobię?” – wyjaśniał system naczyń połączonych funkcjonujący w rolnictwie. Zebrani są przekonani, że w ich miejsce przyjdą wielkie koncerny.

– Trzeba uratować jak najszybciej i jak najwięcej tych polskich rodzinnych gospodarstw, które produkują w miarę zdrową żywność – mówił jeden z rolników i niech ten rozpaczliwy apel stanie się puentą powyższego tekstu, bo nie o żywotność populacji dzików, a o być albo nie być naszych rolnikówgra się tu toczy.
Bartłomiej Pacek