2025 rokiem kultury ludowej

2025 był szczególnym rokiem dla Zespołu Pieśni i Tańca „Przemyśl”. Różne grupy wykonawcze gościły w wyjątkowych miejscach, aby rozpromować szeroko lokalne zwyczaje. Najhuczniej zaś rozbrzmiały: „Przemyskie Wesele”, „Kolędnicy z Przemyskiego” oraz Jubileusz 45-lecia działalności Zespołu.

Zespół Pieśni i Tańca „Przemyśl”, który działa w strukturach Przemyskiego Centrum Kultury i Nauki „Zamek”, jest jedną z przemyskich instytucji, które mają do zaoferowania działalność związaną z kulturą i rekreacją. Wyróżnia go wyjątkowe przywiązanie do polskiej tradycji ludowej. Zespół stanowią 2 grupy dziecięce, grupa reprezentacyjna, grupa tańca dworskiego oraz kapela ludowa. Posiada również bogaty magazyn tradycyjnych strojów.

Pod bezpośrednim nadzorem Piotra Jopa, choreografa, trenera i od bieżącego roku nowego kierownika zespołu, zostały opracowane suity pochodzące z wielu regionów Polski oraz widowiska z prawie zapomnianymi zwyczajami. Badania środowiskowe pozwoliły P. Jopowi dopracować scenariusze na tyle, by możliwe było pokazanie najbliższych oryginałowi obrzędów, które wówczas towarzyszyły mieszkańcom. W połączeniu z dynamicznymi układami choreograficznymi, realistyczną scenografią oraz odwzorowanymi strojami stworzyły performanse wielokrotnie prezentowane w mieście, województwie oraz dalej w Polsce.

W ubiegłym roku uczestnicy zespołu wielokrotnie prezentowali „Kolędników”. Rok 2025 „Kolędnicy” otworzyli Przegląd Widowisk Kolędniczych w Kolbuszowej. Około miesiąc później zespół wystąpił w Starym Dzikowie, na 23. Międzywojewódzkim Przeglądzie Grup Obrzędowych „Wątki Folkloru Ludowego”. W efekcie został zakwalifikowany do 50. edycji Międzywojewódzkiego Sejmiku Wiejskich Zespołów Teatralnych (29 marca ubiegłego roku), gdzie wrócił 12 października – na 42. Ogólnopolski Sejmik Teatru Wsi Polskiej. Zespół znalazł się tam jako jedna z dziesięciu zakwalifikowanych formacji z całej Polski. Przemyscy „Kolędnicy” mieli okazję występować na Festiwalu Wiejskich Teatrów w Warszawie, a także podczas festiwalu Onegdaje Osterwy w Lublinie. Wówczas przemyska formacja, oprócz sceny teatralnej, wykonała suitę tańców przemyskich, a następnie zaprosiła wszystkich do wspólnej potańcówki.

45 lat na scenie

24 maja na scenie Zamku Kazimierzowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Przemyśl” uczcił 45 lat działalności. Z tej okazji widzowie ujrzeli wieloczęściowy spektakl pod tytułem „Cztery pory tańca”. Scenariusz przeprowadził odbiorców przez symboliczny rok w obrzędach etnokultury połączonych z tańcem. Goście zobaczyli tańce górali żywieckich, tańce rzeszowskie, przemyskie, a także narodowego kujawiaka z oberkiem oraz poloneza, który otworzył uroczystość. Oprócz grupy reprezentacyjnej, wystąpiły obydwie grupy dziecięce oraz kapela.

W lipcu zespół kontynuował Wesele Przemyskie z poprzedniego roku. Tym razem skupiono się na zwyczajowych oczepinach, ale nie zabrakło tańców, pieśni, zabaw i zwyczajów weselnych. Jako goście weselni wystąpili: Zespół Tańca Ludowego Kupiatycze, Zespół Pieśni i Tańca Sanowianie, Kontrabanda Muzyków Nieprofesjonalnych oraz Kapela Ozimkowicza, która stanowiła oprawę wspólnej potańcówki uczestników i mieszkańców. W roku 2026 planowana jest trzecia edycja występu plenerowego pod tytułem „Chrzciny – Zabawa w Karczmie”.

Oprócz mecenatu Przemyskiego Centrum Kultury i Nauki „Zamek” pod przewodnictwem  dyrektor Renaty Nowakowskiej, grupa może liczyć na wsparcie Stowarzyszenia Folkloru Ziemi Przemyskiej. Dzięki zaangażowaniu członków, stowarzyszenie pomogło zorganizować wyjazdy dla zespołu do Starego Dzikowa czy do Suchej Górnej w Czechach. Stowarzyszenie finansowało t-shirty dla najmłodszych, organizowało warsztaty dla młodych uczestników, wspomogło budżet św. Mikołaja na zakup książek o obyczajach folklorystycznych w Polsce i wsparło w przygotowaniu repertuaru wokalnego do konkursów i koncertów.

Kapela zespołu promowała Przemyśl 29 listopada w Janowie na Jurajskich Andrzejkach. Wydarzenie zostało zorganizowane przez miejscowy oddział Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. W czasie zabawy kapela zaprezentowała szereg melodii z regionów przemyskiego oraz rzeszowskiego, a Piotr Jop instruował gości, jak wykonać regionalne tańce.

Wizytówka miasta

W dorobku zespołu są bogata scenografia i rekwizyty, przygotowane przez Józefa Pawlusa, Ireneusza Skórkę oraz Wojciecha Tomczyka. Nad badaniami etnograficznymi potrzebnymi do odnalezienia i wykonania stroju pracowali m.in. Piotr Jop i Krystyna Mazur, która również wykonała znaczną część z nich, w tym wariant ślubny czy podstawę żeńskich strojów kapeli. Pani Krystyna, w ramach działalności zespołu, oferuje warsztaty rękodzielnicze.

Do oferty zespołu należą także tańce historyczne, z epoki renesansu i baroku. Przygotowanie prowadzi również Piotr Jop. Grupa Villanico występowała m.in. podczas Balów Epokowych czy Dnia Zamku Kazimierzowskiego.

Zespół jest chlubną wizytówką miasta, a jego członkowie ciężko pracują na sukces, którego widzowie są świadkami. Nie zawsze wszystko wychodzi od razu, a przygotowania wymagają wiele wysiłku. Jednak doświadczenie bycia na scenie wynagradza wysiłek przygotowań. Kierownik i uczestnicy liczą na Państwa obecność podczas nadchodzących wydarzeń.

Jadwiga Data