Białe noce. Co zrobić, gdy nie możesz spać?

Sen jest integralną częścią naszego życia. Według większości dostępnych badań przesypiamy mniej więcej 36 proc. naszego czasu. Nie jest on stracony, bo snu potrzebujemy tak samo, jak powietrza, wody, pożywienia. Niestety, im jesteśmy starsi, tym częściej miewamy ze snem kłopoty. Niekiedy wynikają z nieprawidłowych nawyków, innym razem są skutkiem doskwierających nam chorób. Bywa i tak, że wiercimy się i kilkakrotnie budzimy w nocy bez wyraźnej przyczyny. Co wtedy?

Sen spełnia wiele ważnych funkcji. Do najważniejszych należą konserwacja i regeneracja. W trakcie snu organizm ma czas na biologiczną odnowę. Sen głęboki powoduje wyłączenie głównych funkcji praktycznie całego ośrodkowego układu nerwowego. W ostatniej fazie snu (fazą REM) mózg regeneruje się na poziomie komórkowym, co jest niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania podczas codziennych zadań.

Ile powinniśmy spać?

Rozmaite poradniki podają, że optymalną dawką snu dla dorosłego człowieka jest 8 godzin w ciągu doby. Badacze snu twierdzą jednak, że to mit, bo zapotrzebowanie na sen jest cechą indywidualną – zarówno u zwierząt, jak i u człowieka. Żyrafie wystarczą dwie godziny snu na dobę, a koty i nietoperze potrzebują ich nawet 20. Dorośli ludzie – jak wykazały badania – śpią najczęściej 7 – 9 godzin na dobę i wraz z wiekiem potrzebują snu coraz mniej.

Liczy się prawidłowa higiena snu

Kiedy problemy ze snem trwają dłużej niż miesiąc, warto się zwrócić się do lekarza – przewlekłą bezsenność trzeba leczyć. Kiedy zdarzają się okresowo, zamiast sięgać po środki nasenne, warto na początek zadbać o higienę snu. Jedną z przyczyn płytszego i krótszego snu może być zbyt mała aktywność fizyczna. Dlatego codziennie chociaż przez pół godziny spaceruj lub energicznie maszeruj, ale nie rób tego później niż na 3 godziny przed snem. Wysiłek fizyczny zwiększa wydzielanie adrenaliny, która może powodować kłopoty z zasypianiem. Aby unormować rytm snu i czuwania, w ciągu dnia należy jak najwięcej korzystać z naturalnego oświetlenia, a wieczorem (w ciągu ostatnich godzin przed snem) ilość światła ograniczyć i zadbać o odpowiednie zaciemnienie sypialni. Komputer, telewizja, smartfon –  do odstawki! Niebieskie światło emitowane z ekranów wyjątkowo mocno hamuje produkcję melatoniny, hormonu snu. Nie jedz przed snem – ostatni posiłek powinien być lekki i spożyty nie później niż 2 – -3 godziny przed planowanym pójściem do łóżka. Poza tym unikaj kofeiny, herbaty, czekolady, niektórych suplementów i leków przeciwbólowych, bo działają pobudzająco. Zanim się położysz, weź ciepłą kąpiel z odprężającym olejkiem lawendowym, jaśminowym czy majerankowym. To naturalny sposób na rozluźnienie. W zaśnięciu mogą pomóc herbata z melisy czy kozłka lekarskiego.